Research Article

TRA2 Bölgesi Mutfak Atıklarının Biyogaz Potansiyelinin Belirlenmesi

Volume: 3 Number: 2 December 31, 2025
TR EN

TRA2 Bölgesi Mutfak Atıklarının Biyogaz Potansiyelinin Belirlenmesi

Öz

Enerji talebi artışı, iklim değişikliği ve yenilenebilir olmayan mevcut fosil yakıtlarla ilgili sorunlar, son yıllarda enerji alternatiflerine yönelik araştırmaları odak noktası yapmıştır. Yenilenebilir enerji kaynakları kapsamındaki enerji alternatifleri arayışı sürdürülebilir, çevre dostu ve kırsal alanlarda yeni iş fırsatları sağlaması nedeniyle küresel ilgi görmektedir. Bu yenilenebilir enerji kaynaklarından bazıları biyoetanol, biyodizel ve biyogaz olup, bu kaynakların eldesinde organik kökenli materyaller kullanılmaktadır. Organik kökenli materyallerin çoğunluğunu mutfak atıkları oluşturmaktadır. Mutfak atıkları evler, restoranlar, eğitim-sağlık kurumları ve gıda işleme endüstrileri atık ya da artıkları gibi başlıca alanlarda oluşmaktadır. Bu atıklar değerlendirilerek, yenilenebilir enerji kaynaklarına katkı sağlanabilir. Bu kapsamda yapılan çalışmada, TRA2 Bölgesi (Ağrı, Ardahan, Iğdır ve Kars) 2014, 2018 ve 2022 yılına ilişkin mutfak atıklarından üretilebilecek biyogaz potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, illerin nüfusu ve kişi başı ortalama belediye atık miktarı verilerine Türkiye İstatistik Kurumu veri tabanından erişilmiştir. Bu veriler temel alınarak sırasıyla kentsel katı atık miktarı, mutfak atığı miktarı ve biyogaz potansiyeli hesaplanmıştır. İllere göre kişi başı ortalama belediye atık miktarı farklılık gösterse de nüfus değerinin daha fazla atık oluşumunu etkilemesine bağlı olarak, nüfus değerinin yüksek olduğu illerde, daha fazla biyogaz potansiyeli olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, mutfak atıkları biyogaz potansiyelinin 2014, 2018 ve 2022 yılına göre; en yüksek Ağrı ilinde 2022 yılında 8.711,03 m3/gün ve en düşük Ardahan ilinde 2014 yılında 1.106,81 m3/gün olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Mutfak atıkları , biyogaz potansiyeli , TRA2 Bölgesi

References

  1. S. Bhujade, A. Mate, V. Katekar, and S. Sajjanwar, “Biogas plant by using kitchen waste,” International Journal of Civil, Mechanical and Energy Science (IJCMES), vol. 1, p. 64-69, 2017.
  2. V. Pavate, S. Wategaonkar, K. Dinde, T. Mali, Y. Minache, P. Dadhaniya, “A review - Biogas production from kitchen waste,”. IJESC, vol. 12, no. 6, p. 29693-29698, 2022.
  3. G. T. Tucho, H. C. Moll, A. J. M. Schoot Uiterkamp, S. Nonhebel, “Problems with biogas implementation in developing countries from the perspective of labor requirements,” Energies, vol. 9 no. 9, p. 750, 2016.
  4. S. T. Mgeni, L. A. Mtashobya, J. K. Emmanuel, “Bioethanol production from pineapple fruit waste juice using bakery yeast,” Heliyon, vol. 10, no. e38172, 2024.
  5. N. S. Akream, M. I. Hamd, S. A. Gheni, F. T. Al-Sudani, A. E. Mohammed, H. R. Mohammed, M. M. Ali, S. M. R. Ahmed, N. T. Karakullukçu, A. K. Tahah, “High-yield activated carbon based ZnO-Ce bifunctional catalyst for production of biodiesel from waste cooking oil,” Energy Conversion and Management, vol. 321, no. 119054, 2024.
  6. N. Dursun, “Biohydrogen production from Buckwheat residue using anaerobic mixed bacteria,” Fermentation, vol. 10, no. 15, 2024.
  7. N. Dursun, “Determination of biogas production potential of Aegean Region from animal waste,” 7th International Anatolian Agriculture, Food, Environment and Biology Congress, p. 78–82, 2024.
  8. E. M. Usoro, E. O. Umoh, “Production and quality evaluation of biogas from animal waste (Cow Dung),” International Journal of Engineering and Modern Technology (IJEMT), vol. 11, no. 5, p. 228-233, 2025.
  9. K. Bella, P. V. Rao, “Anaerobic co-digestion of cheese whey and septage: Effect of substrate and inoculum on biogas production,” Journal of Environmental Management, vol. 308, no. 114581, 2022.
  10. A. Sharma, T. Kuthiala, K. Thakur, K. S. Thatai, G. Singh, P. Kumar, S. K. Arya, “Kitchen waste: sustainable bioconversion to value-added product and economic challenges,” Biomass Conversion and Biorefineery, vol. 15, p. 1749–1770, 2025.
IEEE
[1]N. Dursun, “TRA2 Bölgesi Mutfak Atıklarının Biyogaz Potansiyelinin Belirlenmesi”, JSAT, vol. 3, no. 2, pp. 105–111, Dec. 2025, doi: 10.63063/jsat.1795020.