Research Article

ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI

Number: 008 December 31, 2023
EN TR

ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI

Abstract

Hemoglobin değerinin belirli bir referans aralığının altına düşmesiyle ortaya çıkan ve aynı zamanda kansızlık olarak adlandırılan anemi, teşhis ve tedavisi için birçok kan testine, radyolojik görüntülere, tahlillere ihtiyaç duyar. Bu gibi çok fazla üretilen tıbbi verilerin yanında hastalık teşhisinin konulmasında doktor kararı gereklidir. Hastalardan alınan tıbbi veriler işlenerek yeni hasta bireyler için hastalıkların tahminleri yapılabilir ve bu tahminlerle doktorlar için karar destek mekanizmaları kurulabilmektedir. Doktorların hastalar için koyacağı teşhisteki yanılma payını azaltma konusunda oldukça önemli olan bu yöntemler sayesinde sağlık kurumlarındaki veri kayıtlarının değerlendirilmesi hasta ve hastaneler için de önem arz etmektedir. Literatürde anemi hastalığı sınıflandırma problemi için çeşitli yöntemler kullanılmış olup, veri setlerindeki hasta kayıt sayılarının değişiklik göstermesi, kan parametrelerin sayısının ve özelliklerinin farklı olması gibi durumlardan dolayı önerilen algoritmaların performansları veri setlerine göre değişiklik göstermektedir. Bu çalışmada Kaggle veri tabanından alınan anemi veri seti üzerinde kandaki verilere dayalı olarak anemi hastalığı sınıflandırması problemini çözmek amacıyla Yapay Sinir Ağları (YSA) yöntemleri kullanılmıştır. Öğrenmeli Vektör Kuantalama (LVQ), Rekabetçi Katman Sinir Ağı (CLNN), Örüntü Tanıma Yapay Sinir Ağı (PRNN), Kendiliğinden Organize Olan Harita (SOM) yapay sinir ağı yöntemleri kullanılarak başarım oranları hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçların doğruluk değerleri ve karışıklık matrisleri verilerek önerilen dört yöntem karşılaştırılmıştır. En iyi başarı performansı %100 hassasiyet ve %99,88 doğruluk, %99,86 özgüllük, %99,43 kesinlik ile PRNN olduğu, onu takiben LVQ olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Baldi, A., Pasricha, S. R.. (2022). Anaemia: Worldwide Prevalence and Progress in Reduction, Nutritional Anemia. Springer International Publishing, 3-17.
  2. World Health Organization (WHO), https://www.who.int/healthtopics/anaemia#tab=tab_1
  3. Yılmaz, Z., Bozkurt, M. R. (2012). Determination of women iron deficiency anemia using neural networks. Journal of medical systems, 36, 2941-2945.
  4. Vijiyarani, S., Sudha, S. (2013). Disease prediction in data mining technique–a survey. International Journal of Computer Applications & Information Technology, 2(1), 17-21.
  5. Dörterler, S. (2023). Kanser Hastalığı Teşhisinde Ölüm Oyunu Optimizasyon Algoritmasının Etkisi. Mühendislik Alanında Uluslararası Araştırmalar VIII, 15.
  6. Danacı, M., Çelik, M., Akkaya, A. E. (2010). Veri madenciliği yöntemleri kullanılarak meme kanseri hücrelerinin tahmin ve teşhisi. Akıllı Sistemlerde Yenilikler ve Uygulama Sempozyumu, 21(24), 9-12.
  7. Taşçı, M. E., Şamlı, R. (2020). Veri madenciliği ile kalp hastalığı teşhisi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 88-95.
  8. Başer, B. Ö., Yangın, M., Sarıdaş, E. S. (2021). Makine öğrenmesi teknikleriyle diyabet hastalığının sınıflandırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(1), 112-120.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

April 17, 2023

Acceptance Date

June 9, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 008

APA
Yağmur, N., Temurtaş, H., & Dağ, İ. (2023). ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI. Journal of Scientific Reports-B, 008, 20-34. https://izlik.org/JA72SN93EU
AMA
1.Yağmur N, Temurtaş H, Dağ İ. ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI. Journal of Scientific Reports-B. 2023;(008):20-34. https://izlik.org/JA72SN93EU
Chicago
Yağmur, Nagihan, Hasan Temurtaş, and İdris Dağ. 2023. “ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI”. Journal of Scientific Reports-B, nos. 008: 20-34. https://izlik.org/JA72SN93EU.
EndNote
Yağmur N, Temurtaş H, Dağ İ (December 1, 2023) ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI. Journal of Scientific Reports-B 008 20–34.
IEEE
[1]N. Yağmur, H. Temurtaş, and İ. Dağ, “ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI”, Journal of Scientific Reports-B, no. 008, pp. 20–34, Dec. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA72SN93EU
ISNAD
Yağmur, Nagihan - Temurtaş, Hasan - Dağ, İdris. “ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI”. Journal of Scientific Reports-B. 008 (December 1, 2023): 20-34. https://izlik.org/JA72SN93EU.
JAMA
1.Yağmur N, Temurtaş H, Dağ İ. ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI. Journal of Scientific Reports-B. 2023;:20–34.
MLA
Yağmur, Nagihan, et al. “ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI”. Journal of Scientific Reports-B, no. 008, Dec. 2023, pp. 20-34, https://izlik.org/JA72SN93EU.
Vancouver
1.Nagihan Yağmur, Hasan Temurtaş, İdris Dağ. ANEMİ HASTALIĞININ YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI. Journal of Scientific Reports-B [Internet]. 2023 Dec. 1;(008):20-34. Available from: https://izlik.org/JA72SN93EU