Önlisans turizm eğitim programının CIPP modeline göre değerlendirilmesi

Abstract

Turizmde ara eleman yetiştirme amacıyla kurulmuş meslek yüksekokullarının verdikleri eğitim programı, sektörün ve eğitim alanların ihtiyaçlarını karşılayacak bilgi ve beceriyi verebilecek nitelikte olmalıdır. Bu kapsamda araştırmanın amacı, İKMEP kapsamında hazırlanıp uygulanan önlisans turizm eğitim programının öğrenci ve öğretim elemanlarının görüşlerine dayanarak CIPP modeline göre değerlendirmektir. Araştırmada 552 öğrenci ve 27 öğretim elemanına ulaşılmıştır. Veri toplama aracında programın bağlam, girdi, süreç ve ürün boyutlarına ilişkin toplam 58 madde yer almıştır. Veri toplama aracının Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0.974 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerine yanıt bulmak amacıyla veri toplama aracıyla elde edilen öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri parametrik veriler için ortalama ve yüzde hesapları yapılarak tablolara dönüştürülmüş ve bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) tekniği, parametrik olmayan veriler için ise Mann-Whitney U testi ve Kruskall Wallis testi kullanılarak analiz edilmiştir. Öğretim elemanları tüm boyutlarda (bağlam, girdi, süreç ve ürün) daha olumlu görüş bildirmekle birlikte öğrenciler ile aralarında anlamlı fark belirlenmemiştir.

Keywords

• Turizm öğretim programı, program değerlendirme, CIPP modeli

Evaluating associate degree tourism curriculum according to the CIPP model

Abstract

By having the purpose of meeting sector’s land reeve. Associate degree school curricula should provide staff with educational information in both practical and theorical ways. That is why, various curriculas have been developed during certain time periods. For this purpose, the main objective of this research, is to get benefit from students and academic staffs’ views on educational curricula developed by Human Resources And Employing Programme (HREOP) and evaluate the curricula according to CIPP model. 552 students and 27 academic staffs have participated in assessment. There were 58 statements in the data providing tool all of which were about context, input process and product. The measuring tool’s interior coefficient point is calculated as 0.974. In order to find answer to the sub-problems of the research, the views of both students and academic staffs having taken role in the research were tabled in terms of average and percentage and also for independent samples t-test and one way variance technique, Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis test used for evaluation. Although the academic staffs have more positive views on CIPP subject, there isn’t a meaningful difference between them in terms of context, input, process and product dimensions.

Keywords

• Tourism curricula,programme development,programme evaluation,CIPP

References

1. Aközbek, A. (2008). Lise I. Sınıf Matematik Öğretim Programının Cıpp Değerlendirme Modeli İle Öğretmen ve Öğrenci Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi (Genel Lise- ler, Ticaret Meslek Liseleri, Endüstri Meslek Liseleri). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
2. Aras, A. (2007). Konaklama İşletmelerinin Eğitim Merkezlerinde Uygulanan Eğitim Programları Mezunlarının görüşlerine Göre Değerlendirilmesi/ Antalya İli Örneği, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Ün. Eğitim Bilimleri Ens. Ankara.
3. Arslan, A. & Demirel, Ö. (2007). İlköğretim 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Yeni Öğretim Programının Değerlendirilmesi, Milli Eğitim Dergisi, Sayı: 175, s: 198-209.
4. Bal, A. P. (2008). Yeni İlköğretim Matematik Öğretim Programının Öğretmen Görüşleri Açısından Değerlendirilmesi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 17, Sayı 1, s: 53-68.
5. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: PegemA.
6. Çakır, G., Çakır, A. & Çiftçi, G. (2012). Turizm ve Otel İşletmeciliği Ders Programlarının İKMEP Kapsamında İncelenmesi: Trakya Bölgesi Örneği, Turizm Eğitimi Konfe- ransı/Tebliğler Kitabı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları. ss: 135-145.
7. Çapar, B. (2002). Turizm Sektörü-Turizm Eğitimi Kurumları İşbirliği, Staj Sorunları ve Çözüm Önerileri, Turizm Eğitimi Konferansı/Workshop Kitabı, Ankara: Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü Yayınları, ss. 415-426.
8. Çelik, Ç.M. & Çevik, N.M. (2010). İşsiz Gençlerin Bilgisayar Öz-Yeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından Karşılaştırılması, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, ss: 152-166.

9. Demir, H. (2009). Otelcilik Ve Turizm Meslek Liselerinde Uygulanan Modüler Öğretim Yaklaşımının Geleneksel Öğretim Yaklaşımı İle Karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
10. Demirel, Ö. (2012). Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme (18.Baskı). Ankara: PegemA.
11. Davras, Ö. & Davras G.M. (2012). Önlisans Düzeyindeki Turizm Öğrencilerinin Sek- törde Staj Eğitimini Değerlendirmeleri: Süleyman Demirel Üniversitesi Örneği, Tu- rizm Eğitimi Konferansı/Tebliğler Kitabı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları. ss: 279-290.
12. Dick, W. (2002). Evaluation in Instructional Design: The Impact of Kirkpatrick’s Four- Level Model, Robert Reiser & John Dempsey (Eds.), Trends And İssues İn İnstruc- tional Design And Technology, pp. 145-153, Prentice Hall.
13. Doğan, H. (1997). Eğitimde Program ve Öğretim Tasarımı, Ankara: Önder.
14. Elgezdi, C. (2003). Dört Yıllık Turizm Eğitimi Veren Yüksekokulların Eğitim ve Öğretim Programlarının Sektör Beklentileri Doğrultusunda Değerlendirilmesi ve Yeni Bir Ders Programı Önerisi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Erden, M. (1998). Eğitimde Program Değerlendirme (3. Baskı). Ankara: Anı.
16. Erişen, Y. (2001). Mesleki ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Geliştirilmesinde Önemli Bir Sorun: Öğretmenlerin Eğitim Öğretim Yetersizlikleri, Çağdaş Eğitim Dergisi, Sayı 272, ss: 1-7.
17. Evren, S. (2010). Lisans Düzeyi Turizm Eğitimi Ders Programının Mezunlarca Değer- lendirilmesi: Mersin Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Me- zunları Üzerinde Bir Araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
18. Gürdal, M. (2002). Türkiye’de Mesleki Turizm Eğitiminin Yapısal Analizi, Okullaşma- Eğitimin Kalitesi-Staj-İstihdam Sorunları ve Çözüm Önerileri, Turizm Eğitimi Kon- feransı/Workshop Kitabı, Ankara: Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdür- lüğü Yayınları, , ss. 391-400.
19. Hamm, R.W. (2001). Educational Evaluation: Theory and a Working Model, Education, Vol: 108, No: 3, 404-408.
20. Horng, J.S., Teng, C.C. & Baum, T. (2009). Evaluating the Quality of Undergraduate Hospitality, Tourism and Leisure Programmes. Journal of Hospitality, Leisure, Sports and Tourism Education 8, no. 1 (2009), http://www.questia.com/read/1P3- 1737417071.
21. Kalaycı, Ş. (2010). Faktör Analizi, SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri (5.Baskı). Şeref Kalaycı (Ed). Ankara: Asil.
22. Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi (20. Baskı). Ankara: Nobel.
23. Karataş, H. (2007). Yıldız Teknik Üniversitesi Modern Diller Bölümü İngilizce II Dersi Öğretim Programının Öğretmen ve Öğrenci Görüşlerine Göre Bağlam, Girdi, Sü- reç ve Ürün (Cıpp) Modeli İle Değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
24. Kocaoğlu, B. (2002). Turizm Eğitiminde Kalite Değerlendirmesi: Sertifikasyon, Turizm Eğitimi Konferansı/Workshop Kitabı. Ankara: Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü Yayınları. ss: 161- 172.
25. Ling, C., Seng, H. Y., Chi, L. C., Jaafar, T., Ling, T.Y., Thangaraju, V.M. & Woels, E. (2013). Exploring the Use of Evaluation Models to Inform Curriculum Planning and Development. s: 164-181. http://hrd.apec.org/images/7/7a/23.9.pdf (Erişim ta- rihi: 15.09.2013).
26. Maviş, F. & Kozak, S. (1992). Meslek Yüksekokullarında Turizm Eğitim Programı ve Anadolu Üniversitesi Eskişehir Meslek Yüksekokulu Turizm Otelcilik Der Prog- ramı, Turizm Eğitimi Konferansı/Workshop Kitabı. Ankara: Turizm Bakanlığı Tu- rizm Eğitimi Genel Müdürlüğü Yayınları. ss: 169- 172.
27. Mızıkacı, F. (2001). A Study on the Evalıation of Tourism and Hotel Management Prog- ram at Başkent University in Terms of Total Quality Management Principle. (Ya- yınlanmamış Doktora Tezi). Ankara: ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü.
28. Olalı, H. ve Timur, A. (1986). Turizmin Türk Ekonomisindeki Yeri. İzmir: Ofis Ticaret Matbaacılık.
29. Robinson, B. (2002). The CIPP Approach to Evaluation, Collit Project: A Background Note.
30. Seçilmiş, C. (2009). Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Liselerinde Uygulanan Modüler Öğretimin Değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
31. Seçilmiş, C. & Ünlüöenen, K. (2010). Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Liselerinde Uygulanan Modüler Öğretime İlişkin Öğretmen Görüşlerinin Değerlendirilmesi, Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, s: 247-265.
32. Stufflebeam, D. L. (2002). CIPP Evaluation Model Checklist. A Tool For Applying The Fifth İnstallment Of The CIPP Model To Assess Long-Term Enterprises. Web: Evaluation Checklists Project www.wmich.edu/evalctr/checklists. Erişim Tarihi: 06.04.2013.
33. Stufflebeam, D. L. (2003a). The CIPP model for evaluation. İnternational Handbook of Educational Evaluation, (Edt:T.Kellaghan and D.L. Stufflebeam), p: 31-62, Great Britain: Dordrech: Kluwer Academic.
34. Stufflebeam, D. L. (2003b). The CIPP model for evaluation. Annual conference of the Oregon program evaluators network (OPEN). Porland, Oregon.
35. Şeker, H. (2012). Program Değerlendirme, Eğitimde Program Geliştirme Kavramsal Yaklaşımlar (Edt. Hasan Şeker). Ankara: Anı, s: 181-218.
36. Taylor, D. W. (1998). E-6A Aviation Maintenance Training Curriculum Evaluation: A Case Study, Degree of Doctor of Education, University of Washington: USA.
37. Taylor, P. & Beniest, J. (2003). Training in agroforestry A toolkit for trainers. World Agroforestry Center: Kenya. http://www.cglrc.cgiar.org/icraf/toolkit/default.htm# The_CIPP_evaluation_model.htm. Erişim tarihi: 06.04.2013.
38. Timur, A. (1992). Türkiye’de Turizm Eğitiminin Yapısı, Uygulanan Politikalar ve So- nuçları, Turizm Eğitimi Konferansı/Workshop Kitabı, Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü Yayınları. ss: 47- 53. Ankara.
39. Tseng, K., Diez, R., Lou, S., Tsai, H. & Tsai, T. (2010). Using the Context, Input, Process and Product Model to Assess an Engineering Curriculum. World Transactions on Engineering and Technology Education, Vol.8, No.3, s: 256-261.
40. Tuna, M. (2002). Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik alanında Eğitim Veren Meslek Yük- sekokullarının Sorunlarına İlişkin Bir Araştırma, Turizm Eğitimi Konfe- ransı/Workshop Kitabı. Ankara: Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdür- lüğü Yayınları. ss: 43-52.
41. Ünal, A. (2002). Türkiye’de Örgün eğitim Yapan Yüksek Öğrenim Kurumlarında, Tu- rizm Eğitiminde Kullanılan Laboratuvarların Önemi: Başkent Üniversitesi Modeli, Turizm Eğitimi Konferansı/Workshop Kitabı, Ankara: Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü Yayınları, ss. 563-570.
42. Ünal, M. (2011). Avrupa Birliği Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Programının CIPP (Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün) Modeline Göre Değerlendirilmesi. (Yayınlan- mamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
43. Worthern, B. R., Sanders J. R. & Fitzpatrick J. L. (1997). Program Evaluation: Alterna- tive Approaches and Practical Guidelines. (Second Edition) New York: Longman.
44. Yücel, B. (2008). An Evaluation Of Needs, Design, Implementation, And Outcomes Of Development And Learning Course Enriched With Critical Thinking Based Inst- ruction, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bi- limler Enstitüsü, Ankara.
45. Yüksel, İ. & Sağlam, M. (2012). Eğitimde Program Değerlendirme, Ankara: Pegem Aka- demi. Extended Abstract in English Because of its social and economical benefits for a country, employing well-quali
46. fied and academic staffs on tourism is getting more important day by day. By having the
47. purpose of meeting sector’s land reeve. Associate degree school curricula should provide
48. staff with educational information in both practical and theorical ways. That is why, va
49. While serving in decisions related to the evaluation process of curriculum development
50. is related to product evaluation and accountability (Şeker, 2012: 199). In other words,
51. such evaluation programs the start of the operation and helps monitor output (Ling et al, 2013: 167). Methodology: In this research the descriptive model has been used. 1390 students
52. and 37 academic staffs have participated in the research. In order to represent the stage
53. of sample, at least 301 students were sufficient to reach. 552 students have participated
54. in assessment. In this stage 37 academic staffs have taken place. They tried to reach to all
55. the stage, but for some reason they were able to reach 27 academic staffs. The raw data for the research has been extracted from two forms designed and tar
56. geted to students and academic staffs. There were 58 statements in the data providing tool
57. all of which were about context, input process and product. The data providing tool was
58. also tested in terms of validity and reliability. The measuring tool’s interior coefficient