Karadeniz Araştırmaları 2536-5126 2536-5126 Bilgehan ATSIZ GÖKDAĞ RİZE KALESİ Kul Eyüp 06 15 2018 15 58 26 49 06 01 2018 Copyright © 2004, Karadeniz Araştırmaları 2004 Karadeniz Araştırmaları

Bir koy ve bu koyun ardında yer alan tepe üzerinde kurulan Rize Ka- lesi, Fatih Sultan Mehmed’in 1461’de Trabzon’u fethiyle Osmanlı Dev- leti sınırlarına dâhil olmuştur. Fethin akabinde bölgede yapılan tahriri müteakip kale içine nüfus iskân ettirilmiş, askerî olarak da kale güç- lendirmişti. Bununla birlikte Trabzon ve Gönye sancakları arasında daha az ehemmiyetli bir konumda yer alan Rize Kalesi, özellikle Gür- cistan tarafından gelen ve Karadeniz boyunda eşkıyalık faaliyetleri yürüten Abaza ve Gürcü saldırıları sonrasında ehemmiyetli bir konu- ma yükselmişti. Bu çalışma da, Rize Kalesi’nin konumu ve ehemmiyeti üzerinde durularak, kalede yapılan tamiratlar ile kaleye sevk edilen mühimmat hakkında bilgi verilecektir. Ayrıca kalede vazife yapan baş- ta dizdar olmak üzere diğer kale görevlileri hakkında değerlendirme- lerde bulunulacaktır.

 Osmanlı Devleti Rize Karadeniz Kale. KARACA Müjge (2008). 94 Numaralı Mühimme Defteri’nin Özetli Transkrip- siyon ve Değerlendirilmesi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensti- tüsü (Yüksek Lisans Tezi), Erzurum. KAYA Elmas-GÜVELOĞLU Ali (2011). 15.06.2011 Tarih ve Sayı: 34 nolu Rize Müzesi Raporu. KILIÇ Orhan (2012). “Teşkilat ve İşleyiş Bakımından Doğu Hududundaki Osmanlı Kaleleri ve Mevacib Defterleri”, OTAM, Ankara, (31):87-128. KINACI Mesut (2015). “Antikçağda Pontos Bölgesi’nin Tarihsel Coğrafyası”, Cedrus, (III):181-229. KIRCA Ersin (2007). Başbakanlık Osmanlı Arşivi 168 Numaralı Mühimme Defteri (s.1-200) (1183-1185/1769-1771) Transkripsiyon Değerlendir- me, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul. KÖSE Bayram Arif (2014). “Ortaçağda Rize ve Çevresinin Tarihi Coğrafyası Hakkında Bir Değerlendirme”, History Studies, (6/4): 71-86.