ÖZET AMAÇ: Bu çalışma hemşirelik alanında postpartum dönemde cinsel yaşamla ilgili yapılmış olan lisansüstü tezlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Çalışmanın verileri Temmuz 2025 tarihinde “Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi” veri tabanında “postpartum”, “cinsel” ve “doğum sonu” anahtar kelimeleri kullanılarak toplanmıştır. Hemşirelik anabilim dalında 1998–2025 yılları arasında tamamlanan 32 teze ulaşılmış ve araştırma kriterlerini karşılayan 18 tez araştırmaya dâhil edilmiştir. BULGULAR: Araştırmaya dâhil edilen tezlerin %22,22’si (n:4) doktora, %77,78’i (n:14) yüksek lisans tezidir. Çalışmaların çoğunluğu (%72,22’si) tanımlayıcı tiptedir. Tanımlayıcı çalışmalarda postpartum dönemde cinsel yaşamı etkileyen faktörler, emzirmenin, postpartum depresyonun ve beden imajı algısının cinsel sağlığa etkisi, cinsellikle ilgili bilgi ve inanışlar, bu dönemdeki sorunların yaşam kalitesine ve evlilik uyumuna etkileri incelenmiştir. Deneysel çalışmalarda pelvik taban egzersizlerinin cinsel yaşama etkisi ve cinsel sorunların çözümünde model temelli cinsel danışmanlığın etkinliği değerlendirilmiştir. SONUÇ: Postpartum dönemde cinsel yaşamın olumsuz etkilenebildiği, kadınların cinsellikle ilgili bilgi eksikliğinin olduğu ve danışmanlık ihtiyaçlarının olduğu saptanmıştır. Bu dönemde cinsel yaşamı etkileyen faktörler arasında emzirme, postpartum depresyon, doğum öncesi ve gebelik dönemi cinsel problem varlığı, eş ile iletişim, beden imajı algısı ve sosyoekonomik düzey yer almaktadır. Kegel egzersizlerinin, PLISSIT, IMB ve EXPLISSIT model temelli danışmanlığın cinsel yaşamı olumlu etkilediği saptanmıştır. Çiftlere postpartum dönemde cinsel yaşama yönelik danışmanlık verilmesi ve model temelli danışmanlık becerilerinin artması cinsel yaşam açısından önem taşımaktadır.
ABSTRACT OBJECTIVE: This study was conducted to examine the postgraduate theses in the field of nursing that were conducted regarding sexual life in the postpartum period. MATERIAL AND METHODS: Data for the study were collected using the keywords "postpartum," "sexual," and "postpartum" in the "Higher Education Council National Thesis Center" database in July 2025. Thirty-two theses completed between 1998 and 2025 in the nursing department were retrieved, and 18 theses that met the research criteria were included in the study. RESULTS: Of the theses included in the study, 22.22% (n: 4) were doctoral theses, and 77.78% (n: 14) were master's theses. The majority of studies (72.22%) were descriptive. Descriptive studies examined factors affecting sexual life in the postpartum period, the impact of breastfeeding, postpartum depression, and body image perception on sexual health, knowledge and beliefs about sexuality, and the effects of problems during this period on quality of life and marital adjustment. Experimental studies evaluated the effects of pelvic floor exercises on sexual life and the effectiveness of model-based sexual counseling in resolving sexual problems. CONCLUSION: It has been determined that sexual life can be negatively affected in the postpartum period, that women lack knowledge about sexuality, and that they need counseling. Factors affecting sexual life during this period include breastfeeding, postpartum depression, the presence of sexual problems during prenatal and pregnancy, communication with the partner, body image perception, and socioeconomic status. Kegel exercises, PLISSIT, IMB, and EXPLISSIT model-based counseling have been found to have a positive impact on sexual life. Providing couples with sexual life counseling in the postpartum period and improving their model-based counseling skills are crucial for sexual well-being.