Известно, что исследования преподаваниия турецкого языка как родного, так и иностранного, многопланны и связаны с дипломатией. историей, культурой и политикой. С одной стороны, зарубежные авторы или исследователи издавшие свои произведения на турецком языке, с другой стороны, произведения тюркоязычных авторов за пределами Турции и говорящих на разных диалектах турецкого языка и наряду с этими исторические, культурные и языковые отношения между странами, освещают многие вопросы. Роль каждого литературного произведение можно оценить, как наведение моста. Собственно говоря, в этом контексте могут быть оценены стихи Мухаммеда Хусейна Шахрияра, который является важным поэтом азербайджанско-турецкой и иранской литературы и известен в тюркском мире своей поэмой “Приветствие Хайдар-бабе”. Стихи, которые он написал на турецком и персидском языках и ссылки в своих стихах по поводу произведений как турецких, так и иранских поэтов, можно рассматривать как влияние языка для укрепления связей между культурами. Культурная, фольклорная, социальная и политическая жизнь того ареала, в которой он жил; фигуры, которые оставили свой след в турецкой поэзии от Яхьи Кемаля до Акифа, от Физули до Сабита и упоминание со стороны Шехрияра имена выдающихся деятелей персидской литературы Хафиза и Фирдевси, являются основой его текстов. Можно сказать, что его стихи, которые мы можем рассматривать как продолжение поэтической традиции, питаемой из разных источников тюркского мира, испытали влияние некоторых турецких поэтов и оказали большое влияние на его мировоззрение. На эту ситуацию также может указывать влияние персидской литературы. В нижеследующей исследовании изучаются ссылки, сделанные Шахрияром в свотих стихах по поводу известных поэтов турецкой и персидской литературы. Таким образом, в исследовании ставится цель внести свой вклад в литературу с некоторыми выводами с точки зрения важности Шехрияра для турецкой и персидской литературы в целом, а также изучить функции литературных текстов Шахриара при обучении турецкому, как родному и иностранному языку.
As is known, studies on teaching Turkish as a mother tongue and as a foreign language are not only a matter of language but also multidimensional in terms of diplomacy, history, culture, and politics. On the one hand, the works of foreign writers or researchers who produce works in Turkish in different countries, and on the other hand, the works of those who live outside Turkey and speak different dialects of Turkish shed light on many issues such as historical events, cultural values, especially language, between countries. This role played by each literary work constructs a bridge. Indeed, the poems written by Mohammed Hussein Shahriyar, an important poet of Azerbaijani Turkish Literature and Iranian Literature, known in the Turkic world for his poem “Salute to Heydar Baba”, can be considered within this framework. His poems written in Turkish and Persian and his references to both Turkish and Iranian poets in these poems can be read as the effect of language in strengthening the ties between cultures. His references to the culture, folklore, social and political life of the geography he lived in, the figures who left their mark on Turkish poetry from Yahya Kemal to Akif, from Fuzuli to Sabit, and the important names of Persian literature such as Hafez and Firdavsi serve as an important source text. The fact that he is influenced by some Turkish poets in his poems, which can be considered an extension of the poetry tradition fed from different sources of the Turkish world, can be said to have a great impact on his intellectual world. This situation can also be indicated by the influence of Persian literature. In this study, Shahriyar's references to the famous poets of Turkish and Persian literature in his poems were analyzed through the document analysis method. Thus, it was aimed to contribute to the literature with some inferences about the significance of the poet in terms of Turkish and Persian literature in general and the function of Shahriyar's literary texts in teaching Turkish as a mother tongue and foreign language in particular and how they can be utilized.
Türkçenin gerek ana dili gerekse yabancı dil olarak öğretimine yönelik çalışmaların sadece dille ilgili değil diplomasiden tarihe, kültürden siyasete çok boyutlu olduğu bilinen bir durumdur. Bir taraftan farklı ülkelerde Türkçe eserler ortaya koyan yabancı yazar veya araştırmacılar diğer taraftan ise Türkiye dışında yaşayan ve Türkçenin farklı lehçelerini konuşanların çalışmaları başta dil olmak üzere ülkeler arasında tarihsel olaylar, kültürel değerler vb. pek çok hususa ışık tutmaktadır. Her edebi eserin oynadığı bu rol bir köprü inşa etmektedir. Nitekim Azerbaycan Türk Edebiyatı’nın ve İran Edebiyatı’nın önemli bir şairi olan ve Türk dünyasında Haydar Baba’ya Selam şiiriyle bilinen Muhammed Hüseyin Şehriyar’ın yazmış olduğu şiirler bu çerçevede değerlendirilebilir. Türkçe ve Farsça yazdığı şiirler ve bu şiirlerinde hem Türk hem de İranlı şairlere yapmış olduğu göndermeler dilin kültürler arasındaki bağları güçlendirmedeki etkisi olarak okunabilir. Onun yaşadığı coğrafyanın kültür, folklor, sosyal ve siyasi hayatını, Yahya Kemal’den Akif’e Fuzuli’den Sabit’e kadar Türk şiirine damgasını vurmuş simaları ve Hafız, Firdevsi gibi Fars edebiyatının önemli isimlerine değinisi önemi bir kaynak metin işlevi görmektedir. Türk dünyasının farklı kaynaklarından beslenen şiir geleneğinin uzantısı olarak değerlendirebileceğimiz şiirlerinde bazı Türk şairlerinden etkilenmesi onun düşünce dünyası üzerinde de büyük bir etki bıraktığı söylenebilir. Bu durum Fars edebiyatının etkisiyle de belirtilebilir. Yapılan çalışmada Şehriyar’ın şiirlerinde Türk ve Fars edebiyatının önemli şairlerine yaptığı göndermeler dokuman incelemesi yöntemiyle ele alınmıştır. Böylece şairin genelde Türk ve Fars edebiyatı açısından önemi, özelde Türkçenin ana dil ve yabancı dil olarak öğretimi konusunda Şehriyar’ın edebi metinlerin işlevinin ne olduğu ve bunlardan nasıl yararlanılabileceği noktasında bazı çıkarımlarla alan yazına katkı sunmak amaçlanmıştır.