DEMOKRAT PARTİ DP DÖNEMİNDE TÜRKİYE’DE FINDIK ÜRETİMİ VE TİCARETİ HAKKINDA BİR ARAŞTIRMA 1950-1960
Öz
DP’nin yönetime geldiği 14 Mayıs 1950’den 27 Mayıs 1960’a kadar Türkiye’de fındık üretimi ve ticareti ile bunun ekonomiye olan yansımaları, makalenin konusunu meydana getirmektedir. Çalışma, DP Döneminde fındık üretimi ve ticareti 1950-1960 ile sınırlandırılarak tek dönem halinde ele alınmıştır. Bu dönemde fındık üretimi ve ticaretinin ekonomiye olan etkileri sayısal veriler ışığında değerlendirilmiştir. Çalışmanın kaynak materyalini, Başkanlık Cumhuriyet Arşivi Belgeleri, resmi yayınlardan; Türkiye Büyük Millet Meclisi TBMM Zabıt Ceridesi, kanunlar ve tutanak dergileri, Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazetesi, istatistik yıllıkları, İletişim Başkanlığı Ayın Tarihi ve dönemin süreli yayınları arasında bulunan ekonomi ve tarım dergilerinin makaleleri oluşturmaktadır. Konu incelenirken, dönemin Türkiye’si ile dünyanın fındık üretimi alanında yaşanan gelişmeleri ve fındığın ekonomiye temin ettiği destekler göz önüne getirilerek gerekli değerlendirilmeler yapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuç şudur: 14 Mayıs 1950 tarihinde DP’nin iktidara gelmesinin ardından köylü fındıklarının ıslahı için Tarım Bakanlığı bütçesinden her yıl çiftçilere ödenek tahsis edilmiş, örnek fındıklık tesis edenlere de para mükâfatı verilmiştir. Bunun yanı sıra Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı ile Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliğine her kampanya döneminde fındık alım yetkisi veren çeşitli Kararlar yürürlüğe konulmuştur. Dahası Türk fındığının yurt içi ve yurt dışında hak ettiği gerçek değeri bulması ve sürümünün artırılması amacıyla, basın ve yayın yolu ile tanıtımı yapılarak zararlılarıyla mücadele edilmiştir. Bu suretle üretim ve ihracat artırılarak milli ekonomiye önemli katkılar sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
A STUDY ON HAZELNUT PRODUCTION AND TRADE IN TURKEY IN THE DEMOCRATIC PARTY DP PERIOD 1950-1960
Öz
This study deals with hazelnut production and trade in Turkey from 14 May 1950, when the Democratic Party DP came to power, to 27 May 1960 and the reflections of this on economy. The study is limited to and addressed in a single period the DP period from 1950 to 1960 with its focus on hazelnut production and trade. The reflections of hazelnut production and trade on the economy have been evaluated based on numeric data. The source materials of the study are Presidency Republic archive documents and official publications such as Grand National Assembly of Turkey TBMM proceedings of memorandum, laws, journals of official reports, Republic of Turkey official gazette, statistical annuals, and articles from Ayın Tarihi journal of Directorate of Communications as well as economy and agriculture magazines of the period. The relevant evaluations have been made considering the developments in the field of hazelnut production in Turkey and worldwide and the contributions made by hazelnut to the economy. The study has found out that after DP came to power on 14 May 1950, an appropriation was allocated to farmers from the budget of the Ministry of Agriculture every year for the improvement of hazelnuts in the villages, and monetary rewards were granted to those who established exemplary hazelnut fields. Also, various Resolutions were adopted to authorize the Ministry of Economy and Trade and Hazelnut Agriculture Sales Cooperatives Union to purchase hazelnut in each campaign period. Moreover, pest control was carried out and hazelnut was promoted through media so that Turkish hazelnut would gain the real value it deserved inside and outside the country and its sale would increase. By this means, hazelnut production and export were raised, and considerable contributions were made to the national economy.
Anahtar Kelimeler
