Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi’ne (KİSGD) gönderilen çalışmaların değerlendirme süreci, bilimsel tarafsızlığın ve bağımsızlığın korunması amacıyla çift taraflı kör hakemlik yöntemiyle yürütülür. Bu sistemde yazarların kimlik bilgileri hakemlerle, hakemlerin kimlik bilgileri ise yazarlarla paylaşılmaz. Değerlendirme sürecine ilişkin bütün işlemler DergiPark sistemi üzerinden gerçekleştirilir.
Ön Değerlendirme
Dergiye gönderilen çalışmalar öncelikle editörlük tarafından ön değerlendirmeye alınır. Bu aşamada çalışmanın;
- Derginin amaç ve kapsamına uygunluğu,
- Bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygunluğu,
- Özgünlüğü ve bilimsel katkısı,
- Derginin yazım kurallarına uygunluğu,
- Türkçe ve İngilizce özetlerinin yeterliliği,
- Etik kurul izni ve diğer gerekli belgelerinin bulunup bulunmadığı,
- Benzerlik durumu,
- Dil, anlatım ve biçimsel yeterliliği
incelenir.
Derginin amaç ve kapsamına uymayan, bilimsel veya etik açıdan değerlendirmeye alınması uygun görülmeyen, gerekli belgeleri bulunmayan ya da yazım kurallarına önemli ölçüde aykırı olan çalışmalar hakem değerlendirmesine gönderilmeden yazara iade edilebilir veya editörlük kararıyla reddedilebilir. Biçimsel eksiklikleri bulunan çalışmalar ise gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla yazara geri gönderilebilir.
Hakemlerin Belirlenmesi
Ön değerlendirmesi olumlu sonuçlanan çalışmalar, araştırma konusuyla ilgili uzmanlığı bulunan en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemlerin belirlenmesinde uzmanlık alanı, akademik birikimi, yayımlanmış çalışmaları, tarafsızlığı ve değerlendirme konusu bakımından herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmaması dikkate alınır.
Hakemlerin mümkün olduğunca yazarlarla aynı kurumda görev yapmayan ve çalışma konusu hakkında bilimsel yeterliliğe sahip kişiler arasından seçilmesine özen gösterilir. Çıkar çatışması bulunduğunu düşünen hakemlerin durumu editörlüğe bildirmeleri ve değerlendirme görevini kabul etmemeleri beklenir.
Derginin editörleri, yayın kurulu üyeleri veya diğer kurul üyeleri tarafından gönderilen çalışmaların değerlendirme sürecinde ilgili kişi editöryal işlemlere dâhil edilmez. Bu tür çalışmalar da diğer makalelerle aynı bilimsel değerlendirme ölçütlerine tabi tutulur ve bağımsız hakemler tarafından değerlendirilir.
Bilimsel Hakem Değerlendirmesi
Hakemlerden çalışmayı yalnızca biçimsel özellikleri bakımından değil, bilimsel içeriği yönünden de ayrıntılı biçimde değerlendirmeleri beklenir. Bu kapsamda hakemler;
- Çalışmanın özgünlüğünü ve alana katkısını,
- Araştırma probleminin ve amacının açıklığını,
- Kavramsal ve kuramsal çerçevenin yeterliliğini,
- İlgili ulusal ve uluslararası literatürün kullanımını,
- Araştırma yönteminin amaca uygunluğunu,
- Evren, örneklem, veri toplama araçları ve analiz yöntemlerinin yeterliliğini,
- Bulguların doğruluğunu ve açık biçimde sunulmasını,
- Tartışma ve sonuç bölümlerinin bulgularla uyumunu,
- Tablo, şekil ve kaynakların uygunluğunu,
- Araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyumu
inceler.
Hakemlerin değerlendirmelerini derginin hakem değerlendirme formu üzerinden gerçekleştirmeleri ve kararlarını bilimsel gerekçelerle açıklamaları beklenir. Hakemler gerekli gördüklerinde makale üzerinde açıklama ve düzeltme önerileri içeren ek dosyalar da sunabilirler.
Hakem Kararları
Hakemler değerlendirmeleri sonucunda çalışma hakkında aşağıdaki kararlardan birini verebilir:
- Olduğu şekliyle yayımlanabilir,
- Küçük düzeltmelerden sonra yayımlanabilir,
- Büyük düzeltmelerden sonra yeniden değerlendirilebilir,
- Yayımlanması uygun değildir.
Bir çalışmanın yayımlanabilmesi için en az iki hakem tarafından bilimsel açıdan olumlu değerlendirilmesi gerekir. Hakem görüşlerinin birbiriyle uyuşmaması durumunda çalışma üçüncü bir hakeme gönderilebilir veya hakem raporları editörlük tarafından bilimsel gerekçeleriyle birlikte değerlendirilerek karar verilebilir. Gerekli görülmesi hâlinde editörlük ek hakem görüşü talep edebilir.
Hakem raporları editörlük açısından bilimsel danışma niteliğindedir. Çalışmanın kabulü, yeniden değerlendirilmesi veya reddedilmesine ilişkin nihai karar editörlüğe aittir. Editörlük, hakem görüşlerini, çalışmanın bilimsel niteliğini, etik uygunluğunu ve derginin yayın politikalarını birlikte değerlendirerek karar verir.
Düzeltme ve Yeniden Değerlendirme
Hakemler veya editörlük tarafından düzeltme istenmesi durumunda, değerlendirme raporları hakemlerin kimlik bilgileri gizlenerek yazara iletilir. Yazarlardan talep edilen düzeltmeleri kural olarak 30 gün içerisinde tamamlamaları ve aşağıdaki belgeleri DergiPark sistemine yüklemeleri beklenir:
- Düzeltilmiş makale dosyası,
- Hakem görüşlerine verilen cevapları içeren ayrıntılı cevap formu,
- Yapılan değişikliklerin metin üzerinde izlenebildiği dosya,
- Editörlük tarafından talep edilen diğer belgeler.
Yazarların her bir hakem görüşünü ayrı ayrı cevaplandırmaları; önerilen bir değişikliğin yapılmaması durumunda bunun bilimsel gerekçesini açıklamaları gerekir. Düzeltme için ek süreye ihtiyaç duyulması hâlinde süre sona ermeden editörlükle iletişime geçilmelidir.
Düzeltilen çalışma, yapılan değişikliklerin niteliğine göre aynı hakemlere yeniden gönderilebilir veya editörlük tarafından incelenebilir. Hakemlerin taleplerinin yeterince karşılanmadığının belirlenmesi durumunda yazardan yeniden düzeltme istenebilir. Gerekli görüldüğünde birden fazla revizyon turu yürütülebilir.
Kabul, Dil Kontrolü ve Yayına Hazırlık
Hakem değerlendirme süreci olumlu tamamlanan çalışmalar editörlük tarafından son kez incelenir. Bilimsel değerlendirmesi tamamlanan bir çalışmanın kabul edilmiş sayılabilmesi için editörlük tarafından resmî kabul kararının verilmesi gerekir.
Kabul edilen çalışmalar;
- Dil ve anlatım kontrolü,
- Kaynakça ve metin içi atıf kontrolü,
- Şekil ve tablo kontrolü,
- Dergi şablonuna uygunluk kontrolü,
- Mizanpaj,
- Son okuma
aşamalarından geçirilerek yayına hazırlanır. Bu aşamalarda tespit edilen biçimsel veya teknik eksikliklerin giderilmesi amacıyla çalışma yeniden yazara gönderilebilir.
Kabul edilen bir çalışmanın hangi sayıda yayımlanacağı; editöryal planlama, sayı yoğunluğu, dosyanın yayına hazırlanma durumu ve teknik işlemler dikkate alınarak belirlenir. Makalenin kabul edilmiş olması, izleyen ilk sayıda yayımlanacağını zorunlu olarak göstermez.
Değerlendirme Süresi
Ön değerlendirme, hakemlerin belirlenmesi, hakem raporlarının tamamlanması, revizyon turları, dil kontrolü ve mizanpaj işlemlerinin süresi her çalışma bakımından farklılık gösterebilir. Değerlendirme süresi;
- Çalışmanın konusu ve niteliğine,
- Uygun hakemlerin bulunabilirliğine,
- Hakemlerin geri dönüş sürelerine,
- Talep edilen düzeltmelerin kapsamına,
- Revizyon turu sayısına,
- Editöryal ve teknik iş yüküne
bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle bütün çalışmalar için kesin ve aynı değerlendirme veya yayımlanma süresi taahhüt edilmez.
Yazarlar çalışmalarının güncel durumunu DergiPark sistemi üzerinden takip edebilir. Süreçte gerekli görülen bilgilendirmeler ve düzeltme talepleri DergiPark sistemi aracılığıyla yazarlara iletilir.
Gizlilik ve Etik İlkeler
Değerlendirme sürecindeki çalışmalar gizli belge niteliğindedir. Hakemler, kendilerine iletilen çalışmaları veya bu çalışmalarda yer alan yayımlanmamış bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz ve kişisel menfaatleri için kullanamaz.
Hakemlerin değerlendirmelerini nesnel, tarafsız, bilimsel ve yapıcı bir dille gerçekleştirmeleri gerekir. Yazarların kişisel özellikleri, kurumu, akademik unvanı, siyasi veya düşünsel yaklaşımı değerlendirme kararını etkileyemez.
Hakemlerin bilimsel veya etik bir sorun, çıkar çatışması, intihal, veri çarpıtma, mükerrer yayın ya da başka bir yayın etiği ihlali şüphesiyle karşılaşmaları durumunda editörlüğü bilgilendirmeleri beklenir. Etik ihlal şüphesi bulunan çalışmalar hakkında editörlük tarafından inceleme yürütülebilir ve değerlendirme süreci durdurulabilir.
Şeffaflık ve Sorumluluk
KİSGD, yazarları değerlendirme sürecinin ilgili aşamalarında bilgilendirmeye özen gösterir. Yayımlanan makalelerin gönderim ve kabul tarihleri makale künyesinde açıkça gösterilir.
Dergide yayımlanan çalışmaların bilimsel, etik, hukuki ve dilsel sorumluluğu yazarlarına aittir. Makalelerin yayımlanması, çalışmada ileri sürülen görüşlerin dergi editörlüğü, yayın kurulu veya yayıncı tarafından benimsendiği anlamına gelmez.