Araştırma Makalesi

Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü

Cilt: 10 Sayı: 1 Erken Görünüm Tarihi: 25 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü

Öz

Yeni bir kavram olan öz eleştirel ruminasyon, zihinde tekrarlayan olumsuz öz eleştirel süreçleri içermektedir ve sınırlı sayıda çalışmaya konu olmuştur. Çalışmanın amacı, değersizlik negatif temel inancı ile öz eleştirel ruminasyon arasındaki ilişkide narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolünü incelemektir. Çalışma 18 yaş ve üstü, 498 kadın (%83,4), 97 erkek (%16,2) ve diğer seçeneğini işaretleyen 2 katılımcıdan (%0,03) oluşan 597 kişilik bir katılımcı grubu ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada demografik bilgi formu, Öz eleştirel Ruminasyon Ölçeği, Olumsuz Çekirdek İnanışlar Ölçeği ve Coolidge Eksen II Plus Envanteri kullanılmıştır. Narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin öz eleştirel ruminasyon ve değersizlik negatif temel inancı arasındaki ilişkide aracılık rollerini incelemek için SPSS Process makrosu kullanılmıştır. Analizler sonucunda, değersizlik negatif temel inancı, narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin öz eleştirel ruminasyonu pozitif yönde yordadığı; değersizlik negatif temel inancı ile öz eleştirel ruminasyon arasındaki ilişkide hem narsisistik hem de borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, psikoterapi sürecini ve sonuçlarını son derece olumsuz etkileyen öz eleştirel ruminasyon ile çalışırken değersizlik negatif temel inancı, narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimleri ile de çalışmanın gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir proje desteği almamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, Fatih Sultan Mehmet Vakfı Üniversitesi tarafından etik açıdan uygun bulunmuştur (Tarih: 07.12.2023; Karar No: 30/10).

Teşekkür

Bu çalışma, FK danışmanlığında sorumlu yazar KNÇK'nın doktora tezinden türetilmiştir.

Kaynakça

  1. Allaert, J., De Raedt, R., Sanchez-Lopez, A., September, H. ve Vanderhasselt, M. A. (2023). Reduced attention towards accomplishments mediates the effect of self-critical rumination on regret. Cognitive Therapy and Research, 47(3), 399-411.
  2. Amerio, A., Natale, A., Gnecco, G. B., Lechiara, A., Verrina, E., Bianchi, D., ... veAguglia, A. (2023). The role of gender in patients with borderline personality disorder: Differences related to hopelessness, alexithymia, coping strategies, and sensory profile. Medicina, 59(5), 950.
  3. Arora, A., Gupta, A. ve Sidana, A. (2025). Negative beliefs in emerging adults with childhood trauma experiences. Indian Journal of Social Psychiatry, 41(3), 262-268.
  4. Banzhaf, A., Ritter, K., Merkl, A., Schulte-Herbrüggen, O., Lammers, C. H. ve Roepke, S. (2012). Gender differences in a clinical sample of patients with borderline personality disorder. Journal of Personality Disorders, 26(3), 368-380.
  5. Beck, A. T. (1964). Thinking and depression: II. Theory and therapy. Archives of General Psychiatry, 10, 561–571. Beck, A. T. ve Alford, B. A. (2009). Depression: Causes and treatment. University of Pennsylvania Press.
  6. Beck, A.T., Freeman, A., Davis, D.D. (2004). Cognitive Therapy of Personality Disorders (1st ed.). New York, NY: Guilford Press.
  7. Beck, J. S. (2005). Cognitive therapy for challenging problems: What to do when the basics don’t work. New York, NY: Guilford Press.
  8. Beck, J. S. (2020). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond. Guilford Publications.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2025

Kabul Tarihi

9 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çömlekçi Korkmaz, K. N., & Kumova, F. (2026). Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. Journal of Clinical Psychology Research, 10(1), 26-40. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1620355
AMA
1.Çömlekçi Korkmaz KN, Kumova F. Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. KPD. 2026;10(1):26-40. doi:10.57127/kpd.26024438.1620355
Chicago
Çömlekçi Korkmaz, Kübra Nur, ve Filiz Kumova. 2026. “Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü”. Journal of Clinical Psychology Research 10 (1): 26-40. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1620355.
EndNote
Çömlekçi Korkmaz KN, Kumova F (01 Ocak 2026) Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. Journal of Clinical Psychology Research 10 1 26–40.
IEEE
[1]K. N. Çömlekçi Korkmaz ve F. Kumova, “Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü”, KPD, c. 10, sy 1, ss. 26–40, Oca. 2026, doi: 10.57127/kpd.26024438.1620355.
ISNAD
Çömlekçi Korkmaz, Kübra Nur - Kumova, Filiz. “Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü”. Journal of Clinical Psychology Research 10/1 (01 Ocak 2026): 26-40. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1620355.
JAMA
1.Çömlekçi Korkmaz KN, Kumova F. Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. KPD. 2026;10:26–40.
MLA
Çömlekçi Korkmaz, Kübra Nur, ve Filiz Kumova. “Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü”. Journal of Clinical Psychology Research, c. 10, sy 1, Ocak 2026, ss. 26-40, doi:10.57127/kpd.26024438.1620355.
Vancouver
1.Kübra Nur Çömlekçi Korkmaz, Filiz Kumova. Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. KPD. 01 Ocak 2026;10(1):26-40. doi:10.57127/kpd.26024438.1620355