TR
EN
DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ
Abstract
İlk olarak Aralık 2019’da ortaya çıkan ve dünya çapında bir salgına neden olan Koronavirüs (COVID- 19) hastalığı; akut solunum sendromu SARS-CoV-2’nin neden olduğu viral bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. COVID-19 hastalığının tespiti için güncel olan rRT-PCR testi kullanılmaktadır. Bu tes- tin uzun geri dönüş süresi, %15-20 civarında yanlış negatif oranları ve pahalı ekipmanları olması nedeni- yle rutin kan incelemelerinin değerleri ile tespit yöntemi daha hızlı ve daha ucuz bir alternatif olarak değerlendirilebilmektedir. Bu çalışmada, rutin kan testlerinden Derin Sinir Ağları (DSA) kullanılarak COVID-19 tespit edilmeye çalışılmıştır. Kullanılan veri setinde sınıf dengesizliği olduğu için yeniden örnekleme yöntemleriyle sınıf dengesizliği giderilmiş ve kullanılan algoritmaların performansları değer- lendirilmiştir. Yeniden örnekleme yapılırken SMOTE, ADASYN, Geometric SMOTE, Random Under- Sampler, Random OverSampler algoritmaları kullanılmıştır. Kurulan model sonunda 0,985 doğruluk değeri ve 0,99 F1-skoru ile en başarılı sonuç, Random OverSampler algoritması ile alınmıştır. Ayrıca yeni girilecek veriler için tahmin yapabilmek amacıyla, PyQt kullanılarak bir uygulama geliştirilmiştir ve kullanılan niteliklerin modele katkıları SHapley Additive Explanations (SHAP) tekniği ile belirlenmiş ve açıklanmıştır.
Keywords
References
- Ahsan, M. M., Gupta, K. D., Islam, M. M., Sen, S., Rahman, M., Hossain, M. S., 2020, "Study of different deep learning approach with explainable ai for screening patients with COVID-19 symptoms: Using ct scan and chest x-ray image dataset", arXiv preprint arXiv:2007.12525.
- AlJame, M., Ahmad, I., Imtiaz, A., Mohammed, A., 2020, "Ensemble learning model for diagnosing COVID-19 from routine blood tests", Informatics in Medicine Unlocked, Vol. 21, pp 100449.
- Ankara, N., Sahi̇nturk, H., 2019, "Dengesiz Kredi Skorlama Veri Setlerinde Kolektif Öğrenme Algoritmalarının Performans Değerlendirmesi", PressAcademia Procedia, Vol. 9, No. 1, pp 180-185.
- Avila, E., Dorn, M., Alho, C. S., Kahmann, A., 2020, "Hemogram Data as a Tool for Decision-making in COVID-19 Management: Applications to Resource Scarcity Scenarios", ArXiv:2005.10227.
- Banerjee, A., Ray, S., Vorselaars, B., Kitson, J., Mamalakis, M., Weeks, S., Baker, M., Mackenzie, L. S., 2020, "Use of Machine Learning and Artificial Intelligence to predict SARS-CoV-2 infection from Full Blood Counts in a population", International Immunopharmacology, Vol. 86, pp 106705.
- Barros, P., Parisi, G. I., Weber, C., Wermter, S., 2017, "Emotion-modulated attention improves expression recognition: A deep learning model", Neurocomputing, Vol. 253, pp 104-114.
- Bogu, G. K., Snyder, M. P., 2021, "Deep learning-based detection of COVID-19 using wearables data", MedRxiv, pp 2021.01.08.21249474.
- Cabitza, F., Campagner, A., Ferrari, D., Di Resta, C., Ceriotti, D., Sabetta, E., Colombini, A., De Vecchi, E., Banfi, G., Locatelli, M., Carobene, A., 2021, "Development, evaluation, and validation of machine learning models for COVID-19 detection based on routine blood tests", Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (CCLM), Vol. 59, No. 2, pp 421-431.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 1, 2021
Submission Date
February 9, 2021
Acceptance Date
March 12, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 9 Number: 2
APA
Tokmak, M., & Küçüksille, E. (2021). DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ. Konya Journal of Engineering Sciences, 9(2), 522-534. https://doi.org/10.36306/konjes.877805
AMA
1.Tokmak M, Küçüksille E. DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ. KONJES. 2021;9(2):522-534. doi:10.36306/konjes.877805
Chicago
Tokmak, Mahmut, and Ecir Küçüksille. 2021. “DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ”. Konya Journal of Engineering Sciences 9 (2): 522-34. https://doi.org/10.36306/konjes.877805.
EndNote
Tokmak M, Küçüksille E (June 1, 2021) DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ. Konya Journal of Engineering Sciences 9 2 522–534.
IEEE
[1]M. Tokmak and E. Küçüksille, “DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ”, KONJES, vol. 9, no. 2, pp. 522–534, June 2021, doi: 10.36306/konjes.877805.
ISNAD
Tokmak, Mahmut - Küçüksille, Ecir. “DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ”. Konya Journal of Engineering Sciences 9/2 (June 1, 2021): 522-534. https://doi.org/10.36306/konjes.877805.
JAMA
1.Tokmak M, Küçüksille E. DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ. KONJES. 2021;9:522–534.
MLA
Tokmak, Mahmut, and Ecir Küçüksille. “DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ”. Konya Journal of Engineering Sciences, vol. 9, no. 2, June 2021, pp. 522-34, doi:10.36306/konjes.877805.
Vancouver
1.Mahmut Tokmak, Ecir Küçüksille. DERİN SİNİR AĞLARI VE YENİDEN ÖRNEKLEME METOTLARI İLE RUTİN KAN TESTLERİNE DAYALI COVID-19 TESPİTİ. KONJES. 2021 Jun. 1;9(2):522-34. doi:10.36306/konjes.877805