Bu makalenin konusu; ilk dönem İslâm toplumunun siyasîkabullerindeki değişimler, bu değişimlerin muhtemel nedenlerive sonuçlarıdır. İlk İslâm toplumu, başlangıçta karşılaştığıidarî veya askerî sorunları kendi iç dinamikleri sayesinde en azhasarla atlatmayı başarmıştır. Ancak zamanla biriken sorunlar,toplumun kendi içinde bölünmesine neden olmuş, bu bölünme dekanlı iç savaşları beraberinde getirmiştir. Ridde Savaşları, fetihorganizasyonu, ganimet ve ganimetin getirdiği ekonomik zenginlik,sahabenin kendi kendisini tasfiye etmesi, hilâfetin saltanatadönüşmesi gibi hususlar, ilk İslâm toplumunun elli-altmış yıllıkbir zaman zarfında yaşadıklarıdır. Hiç şüphesiz bütün bu hâdiselerindinî, fikrî, içtimaî ve siyasî boyutta birçok kalıcı sonuçlarıolmuştur. Bugünkü İslâm toplumlarında karşılaşılan yönetiminbelirlenmesi, şekli, yapısı, içeriği gibi birçok siyasî sorunun temelindede o dönemde yaşananların olduğunu düşündüğümüzdekonunun önemi bir kat daha artmaktadır.