küed Kırıkkale Üniversitesi Eğitim Dergisi 2792-0593 Kırıkkale Üniversitesi Special Education and Disability (Other) Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer) Millî Eğitim Bakanlığı 37-78 Aylık Özel Eğitime İhtiyacı Olan Bireyler İçin Okul Öncesi Özel Eğitim Öğretim Programının Amerika Birleşik Devletleri Cinsellik Bilgi Ve Eğitim Konseyi’nin (Sıecus) Ana Kavramlarına Göre İncelenmesi Review of the Ministry of National Education's Preschool Special Education Curriculum for Individuals in Need of Special Education aged 37 to 78 Months in Accordance with the Main Concepts of the Sexuality Information and Education Council of the United States of America (SIECUS) Özger Muhammet Sıtkı Marmara Üniversitesi https://orcid.org/0000-0002-2864-2422 Tuzcuoğlu Necla Marmara Üniversitesi 06 30 2024 4 1 17 45 04 11 2024 06 26 2024

Bu araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı (2018), 37-78 Aylık Özel Eğitime İhtiyacı Olan Bireyler İçin Okul Öncesi Özel Eğitim Öğretim Programını, Amerika Birleşik Devletleri Cinsellik Bilgi ve Eğitim Konseyi’nin (Sexuality Information and Education Council of the United States [SIECUS], 2004) belirlediği altı ana kavram çerçevesinde incelemektir. Bu araştırma betimsel türde olup veriler doküman analizi yöntemiyle toplanmıştır. Öğretim programı incelenerek cinsel eğitimle ilişkili olan açıklamalar ve kavramlar belirlenmiştir. Veriler SIECUS’un (2004) belirlediği altı ana kavramda kategorize edilerek tablo haline getirilmiştir. Öğretim programında cinsel eğitim ve ilişkili konularda amaçların, gelişim alanlarının ve kazanımların bulunduğu görülmüştür. Öğretim programında cinsel eğitimle ilişkili açıklamaların SIECUS’un ana kavramlarından en çok kişisel beceriler; en az toplum ve kültür, insan gelişimi, cinsel davranış, cinsel sağlık ana kavramlarının altında bulunduğu tespit edilmiştir. Cinsel eğitime ilişkin açıklamaların daha çok sosyal-duygusal gelişim alanında olduğu saptanmıştır. Program cinsel eğitim yönünden genel olarak incelendiğinde doğrudan açıklamaların sınırlı olduğu tespit edilmiştir.

This study aims to evaluate the Ministry of National Education's (2018) Preschool Special Education Curriculum for Individuals with Special Needs aged 37-78 months through the lens of the six core concepts outlined by the Sexuality Information and Education Council of the United States of America (SIECUS, 2004). The research adopts a descriptive approach, utilizing document analysis as the primary method for data collection. The study identifies and categorizes explanations and concepts pertaining to sexuality education within the curriculum, organizing findings according to the six main concepts identified by SIECUS (2004). The analysis reveals that while the curriculum incorporates objectives, developmental areas, and achievements related to sexual education and its components, the predominant focus lies within the domain of personal skills, with comparatively less emphasis on society and culture, human development, sexual behavior, and sexual health. Specifically, sexual education explanations are primarily situated within the context of social-emotional development. Overall, the study finds that direct discussions concerning sexual education within the curriculum are limited in scope.

 Cinsel eğitim Özel eğitim Okul öncesi Eğitim programı. Sex education Special education Preschool Education program Acar, Ç., & Yıldız, G. (2023). Öğretmen Adaylarının Gözünden Gelişim Yetersizliği Olan Gençlerin Romantik İlişki Süreçleri ve Eğitim Gereksinimleri. Yaşadıkça Eğitim, 37(3), 875-901. Aggleton, P., & Crewe, M. (2005). Effects and effectiveness in sex and relationships education. Sex Education, 5(4), 303-306. Akdemir, B., & Sarı, O. T. (2019). Zihinsel yetersizliği olan bireylerle çalışan öğretmenlerin cinsel eğitime yönelik tutumları ve etik durumlarının karşılaştırılması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(3), 267- 282. Baran, N. & Cavkaytar, A. (2007). İşverenlerin zihinsel yetersizliği olan bireylerin istihdamlarına ilişkin görüş ve önerileri. İlköğretim Online, 6(2), 212-225. Barger, E., Wacker, J., Macy, R., & Parish, S (2009). Sexual assault prevention for women with intellectual disabilities: A critical review of the evidence. Intellectual and Developmental Disabilities, 47(4), 249–262. https://doi.org/10.1352/1934-9556-47.4.249 Birkan, B. (2002). Erken özel eğitim hizmetleri [Early special education services]. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimler Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 3(2), 99-109. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative research journal, 9(2), 27-40. Braeken, D., & Cardinal, M. (2008). Comprehensive sexuality education as a means of promoting sexual health. International Journal of Sexual Health, 20(1-2), 50-62. Browes, N. C. (2015). Comprehensive sexuality education, culture and gender: the effect of the cultural setting on a sexuality education programme in Ethiopia. Sex Education, 15(6), 655-670. Bulut A., Ortaylı N. (2004) Bir araştırmanın düşündürdükleri: cinsel sağlık ama nasıl? Sted Dergisi, 13(2), 60-63. Bulut, A. (1998). Çocuklukta cinsel eğitim. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 2(2), 53-57. Cameron-Lewis, V., & Allen, L. (2013). Teaching pleasure and danger in sexuality education. Sex Education, 13(2), 121-132. Cangöl, E., Karaca, P., & Aslan, E. (2013). Engelli bireylerde cinsel sağlık. Androloji Bülteni, 53(1), 141- 146. Cavkaytar, A. (2000). Zihinsel yetersizliği olanların eğitim amaçları. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1). Cumper, P. (2004). Sex education and human rights a lawyer's perspective. Sex Education, 4(2), 125-136. Cumurcu, B. E., Karlıdağ, R., & Almış, B. H. (2012). Fiziksel engellilerde cinsellik. Psikiyatride güncel yaklaşımlar, 4(1), 84-98. Çalışandemir, F., Bencik, S., ve Artan, İ. (2010). Çocukların cinsel eğitimi: geçmişten günümüze bir bakış. Eğitim ve Bilim, 33(150), 14-27. Deblinger, E., Stauffer, L. B., & Steer, R. A. (2001). Comparative efficacies of supportive and cognitive behavioral group therapies for young children who have been sexually abused and their nonoffending mothers. Child maltreatment, 6(4), 332-343. Deniz, Ü. & Gözütok, A. (2017). Okul öncesi dönem çocuk kitaplarının cinsel gelişim ve cinsel eğitim açısından incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(49), 424-431. Deniz, Ü., & Yıldız, R. (2018). Millî Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programında cinsel gelişim ve cinsel eğitim. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(2), 431-447. Deniz, Ü., & Yıldız-Altan, R. (2019). Millî Eğitim Bakanlığı 0-36 aylık çocuklar için eğitim programında cinsel gelişim ve eğitim. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 2(3), 34-44. Desai, M., & Goel S. (2018) Child Rights to Sexual Health. In: Child Rights Education for Participation and Development. Rights-based Direct Practice with Children. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-10-9007-3_7 Diken, İ. H. (2022). Özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Erbaş, E., & Kurt, O. (2022). Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin cinselliği ve cinsel eğitimine bütüncül bir bakış. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(53), 1-16. Ersanlı, K., Kumcağız, H. (2020). Cinsel Sağlık Eğitimi, Pegem Akademi, Ankara. Frawley, P., and N. Wilson. 2016. Young people with ıntellectual disability talking about sexuality education and ınformation. Sexuality and Disability 34 (4), 469–484. Ganji, J., Emamian, M. H., Maasoumi, R., Keramat, A., & Merghati Khoei, E. (2018). Sexual health education at home: Attitude and practice of Iranian parents. Iranian Journal of Public Health, 47(1), 146–147. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5756595 Gerchenovitch, Y., & Rusu, A. S. (2019). Pre-Service Teachers attitudes and knowledge concerning Sexual Health Education in the field of Special Education. Educatia 21, (17), 61-68. Gökdeniz, Ş. (2008). İlköğretimde cinsel bilgiler eğitimi konusunda öğretmen ve veli görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa. Gölbaşı, Z., Eroğlu, K. (2003). Ankara İli Merkezi Ortaöğretim Okullarındaki Öğrencilerin Cinsel Eğitime İlişkin Görüşleri. Klinik Bilimler Dergisi, 9(6), 759-765. Güzelyurt, T. (2020). Okul öncesi dönemde cinsel eğitim ve istismar: çocuk kitaplarına yönelik bir inceleme. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi (ÇEDAR), 4(1), 54-69. Harvey, P., Forehand, R., Brown, C., & Holmes, T. (1988). The prevention of sexual abuse: Examination of the effectiveness of a program with kindergarten-age children. Behavior Therapy, 19(3), 429- 435. Hayashi, M., Arakida, M., & Ohashi, K. (2011). The effectiveness of a sex education program facilitating social skills for people with intellectual disability in Japan. Journal of Intellectual and Developmental Disability, 36(1), 11-19. Hewitt-Stubbs, G., Zimmer‐Gembeck, M. J., Mastro, S., & Boislard, M. (2016). A longitudinal study of sexual entitlement and self-efficacy among young women and men: gender differences and associations with age and sexual experience. Behavioral Sciences, 6(1), 4. https://doi.org/10.3390/bs6010004 Hughes, K., Bellis, M. A., Jones, L., Wood, S., Bates, G., Eckley, L., McCoy, E., Mikton, C., Shakespeare, T., & Officer, A. (2012). Prevalence and risk of violence against adults with disabilities: A systematic review and meta-analysis of observational studies. The Lancet, 379(9826), 1621–1629. https://doi.org/10.1016/S0140 -6736(11)61851-5 IPPF. Everyone’s Right to Know: Delivering Comprehensive Sexuality Education for All Young People; IPPF. https://www.ippf.org/sites/default/files/2016-05/ippf_cse_report_eng_web.pdf. Jaya, H., Haryoko, S., & Suhaeb, S. (2018, June). Life skills education for children with special needs in order to facilitate vocational skills. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1028, No. 1, p. 012078). IOP Publishing. Jones, L., Bellis, M. A., Wood, S., Hughes, K., McCoy, E., Eckley, L., Officer, A. (2012). Prevalence and risk of violence against children with disabilities: a systematic review and meta-analysis of observational studies. The Lancet, 380(9845), 899-907. Kågesten, A., van Reeuwijk, M. (2020). Adolescent Sexual Wellbeing: A Conceptual Framework; [White paper]; Rutgers International. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189. Koerber, S., & Osterhaus, C. (2019). Individual differences in early scientific thinking: assessment, cognitive influences, and their relevance for science learning. Journal of Cognition and Development, 20(4), 510-533. Koller, R. (2000). Sexuality and adolescents with autism. Sexuality and Disability, 18, 125–135. doi.org/10.1023/A:1005567030442. Kömürcü, N., Aksayan, S., Yıldırım, Z. (1990). Annelerin kız çocuklarının cinsel eğitimlerine ilişkin tutum ve davranışları, 2. Ulusal Hemşireler Kongresi Kitabı, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu,1.Baskı, İzmir, 678-694. Kutlu, Ö., & Çok, F. (2002). Cinsel eğitim programına dayalı cinsel bilgi testinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 27(123). McDaniels, B., & Fleming, A. (2016). Sexuality education and intellectual disability: Time to address the challenge. Sexuality and Disability, 34(2), 215-225. Michielsen K., & Brockschmidt L. (2021) Barriers to sexuality education for children and young people with disabilities in the WHO European region: A scoping review. Sex Education, 21(6), 674-692. https://doi.org/10.1080/14681811.2020.1851181 Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü-MEB (2018). 37-78 Aylık Özel Eğitime İhtiyacı Olan Bireyler İçin Okul Öncesi Özel Eğitim Öğretim Programı, Ankara. Muccigrosso, L. (1991). Sexual abuse prevention strategies and programs for persons with developmental disabilities. Sexuality and Disability, 9, 261-271. Ok, Y. S., & Ran, H. Y. (2001). Analysis of needs for sexual education in primary school children. Child Health Nursing Research, 7(1), 5-20. Ozan, S., Aras S., Semin S., Orcin E. (2005). Sexual attitudes and behaviors among medical students in Dokuz Eylul University, Turkey. The European Journal of Contraception and Reproductive Health Care, 10(3), 171-183. Sainato, D. M., & Strain, P. S. (1993). Increasing integration success for preschoolers with disabilities. Teaching Exceptional Children, 25(2), 36. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306. San Bayhan, P., & Artan, G. (2011). Çocuk gelişimi ve eğitimi. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları. Sexuality Information and Education Council of the United States [SIECUS]. National Guidelines Task Force. (2004). Guidelines for comprehensive sexuality education. kindergarten through 12th grade. SIECUS. Shearer, C.L., Hosterman, S.J., Gillen, M.M., & Lefkowitz, E. S. (2005). Are traditional gender role attitudes associated with risky sexual behavior and condom-related beliefs? Sex Roles, 52(5- 6), 311–324. https://doi.org/10.1007/s11199-005-2675-4 Simorangkir, M. R. R. (2019). Early children’s sex education in self-curriculum theme. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 429, 261-264. Sobsey, D., & Doe, T. (1991). Patterns of sexual abuse and assault. Sexuality and Disability, 9(3), 243–259. https://doi.org/10.1007/BF01102395 Stangard, F., & Rosenberg, C. (2002). How can we assess the impact of health sector reforms on reproductive health care and services in Europe? Entre Nous, 54, 5. Sullivan, A., & Caterino, L. C. (2008). Addressing the sexuality and sex education of individuals with autism spectrum disorders. Education and Treatment of Children, 31(3), 381-394. Sullivan, P. M., & Knutson, J. F. (2000). Maltreatment and disabilities: A population-based epidemiological study. Child abuse & neglect, 24(10), 1257-1273. Sungur, M. Z. (1998). Cinsel eğitim. Klinik Psikiyatri, 2, 103-108. Tarnai, B., & Wolfe, P. S. (2008). Social stories for sexuality education for persons with autism/pervasive developmental disorder. Sexuality and Disability,26, 29-36. Teke, H., & Melekoğlu, M. (2022). Erken Çocukluk Dönemi Cinsel Eğitim Çalışmalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 144-160. Tesema, D., Tamirat, M. Tadele, A. (2020). Sexual behaviors and its association with life skills among school adolescents of Mettu town, South West Ethiopia: A school-based cross-sectional study. SAGE Open Medicine, 8 [DOI: 10.1177/2050312120940545] Travers, J., & Tincani, M. (2010). Sexuality education for ındividuals with autism spectrum disorders: Critical ıssues and decision making guidelines. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities, 45(2), 284–293. http://www.jstor.org/stable/23879812 Travers, J., Tincani, M., Whitby, P., & Boutot, A. E. (2014). Alignment of sexuality education with self- determination for people with significant disabilities: A review of research and future directions. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities, 49(2), 232–247. Tuzcuoğlu, N. & Tuzcuoğlu, S. (2004). Çocuğun cinsel eğitimi-anne ben nasıl doğdum? (2.Baskı). Morpa Kültür Yayınları. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation [UNESCO] (2018) International technical guidance on sexuality education: An evidence-ınformed approach for schools, teachers and health educators. UNESCO. Uygur, E., & Uygur, M. (2014). 2004 ve 2013 Yılı Ortaokul Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programlarının Cinsel Eğitim Yönünden Karşılaştırılması. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 2(2), 95-109. Volbert, R. (2000). Sexual knowledge of preschool children, Journal of Psychology & Human Sexuality, 12(1-2), 5-26. Winkelmann, C. (2011), Standards for sexuality education in Europe. A new approach to sexuality education for the European Union. Forum Sexuality Education and Family Planning (2), 36-40. World Health Organization. (2017). Sexual health and its linkages to reproductive health: An operational approach. World Health Organization. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. Yavuzer, H. (1990). Çocuk psikolojisi. Remzi Kitabevi. Yavuzer, H. (2011). Çocuk mahkemeleri yasa tasarısının getireceği yenilikler ve ülkemizde çocuk suçluluğu sorunu. Journal of Istanbul University Law Faculty, 43(1-4), 131-137. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. Baskı) Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yıldırım, Y., & Temel, Z. F. (2020). Yaşam becerileri eğitim programının anasınıfına devam eden çocukların yaşam becerilerine ve sosyal uyumlarına etkisinin incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 34(2), 384-405. Yıldız, G. (2020). En az konuşulan en çok merak edilen: Zihin yetersizliği olan yetişkinlerde cinsellik. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 827-855.