kujinas Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2979-9198 Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Enzyme and Microbial Biotechnology in Agriculture Tarımda Enzim ve Mikrobiyal Biyoteknoloji Heterofermantatif Laktik Asit Bakterilerinin Silaj Katkı Maddesi Olarak Kullanılması https://orcid.org/0000-0002-6946-1599 Şeremet Kevser KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0001-7062-0094 Khatabı Abdallah KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0003-3132-2590 Dakheel Jasim Mohammed KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0003-4639-3922 Filik Gökhan KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 06 30 2023 1 1 38 43 12 22 2022 01 31 2023 Copyright © 2023, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2023 Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

Hayvancılık faaliyetlerini etkileyen önemli faktörlerden birisi de hali hazırda bulunan yem sorunudur. Yem sorununun çözülmesi için yapılan her çalışma hayvancılığın gelişmesine katkı sağlayacaktır ve insan beslenmesi için oldukça önemli olan hayvansal kaynaklara ulaşılmasını da kolaylaştıracaktır. Bu bağlamda hayvansal yem kaynaklarının daha verimli ve ekonomik seviyede olması gerekmektedir ve alternatif yem kaynakları araştırılması oldukça önemlidir. Silaj ile besleme alternatif yem kaynakları arasında sayılabilmektedir. Silajın hayvan beslemede kullanılması yem kaynaklı sorunların azalması için oldukça önemlidir. Silaj yapımından birçok bitki kullanılabildiği gibi endüstriyel atıklar, posalarda katkı maddesi veya silajlık ana materyal şeklinde değerlendirilebilmektedir. Oksijenli ortamda fermente edilen kaba ve yeşil yemler ihtiyaç halinde hayvanlara silaj şeklinde verilmektedir. Silajla besleme besin madde ihtiyaçlarını büyük çoğun karışalanabilmektedir. Silajlarda katkı maddelerinin kullanımı silaj kalitesini ve verimini etkilemektedir. Bu bağlamda son dönemlerde katkı maddesi olarak laktik asit inokulantları bazı mikrororganizma oluşumunu engellemesinde dolayı oldukça tercih edilmektedir. Homofermantatif ve heterofermantatif olarak laktik asit bakteriler ikiye gruba ayrılmaktadır. Heterofermantif laktik asit bakterilerinin silajlarada tek başına kullanıldığı çalışmalar oldukça yetersiz bulunmaktadır. Bu bakteriler genellikle ticari inokulanlar içerisinde veya ticari olmayan inokulanr olarak silajlarda kullnılmasının etkilerini anlamamıza yardımcı olması amacıyla literatür taraması yapılarak elde edilen bulgular derlemede özetlenmiştir.

 Bakteriyel inokulant heterofermantatif laktik asit bakterileri silaj Akgül, B. (2010). Laktik asit bakterileri ve enzim karışımı inokulantların düşük kuru maddeli mısır silajlarında fermantasyon özellikleri ve yem değeri üzerine etkileri [Master's thesis, Namık Kemal Üniversitesi]. https://hdl.handle.net/20.500.11776/661 Çon, A. H., & Gökalp, H. Y. (2000). Laktik asit bakterilerinin antimikrobiyal metabolitleri ve etki şekilleri. Türk Mikrobiyol Cem Derg., 30, 180-190. Demirci, U. (2009). Homofermantatif ve homofermantatif-heterofermentatif laktik asit bakterileri ilavesi ile hazırlanan tritikale-macar fiği karışımı silajların konya merinosu dişi toklularda rumen parametreleri ve canlı ağırlık değişimi üzerine etkileri. Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü [Doctoral dissertation, Yüksek Lisans Tezi, 54 s., Konya]. Doğan, F. (2019). Laktik asit bakterileri+ enzim inokulantlarının tririkale silajlarında fermantasyon ve aerobik stabilite özellikleri üzerine etkileri [Master's thesis, Namık Kemal Üniversitesi]. Erbil, N. İ. (2012). Homofermantatif ve/veya heterofermantatif laktik asit bakterileri inokulantların Macar fiği-buğday karışımı silajların fermantasyon ve aerobik stabilite özellikleri üzerine etkileri [Master's thesis, Namık Kemal Üniversitesi]. Erten, K., Kaya, A., & Koc, F. (2022). Bakteriyel inokulant ve organik asit ilavesi ile yeniden silolamanın mısır silajının aerobik stabilitesi ve ın vitro gaz üretim parametreleri üzerine olan etkileri. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(4), 2568-2580. https://doi.org/10.21597/jist.1138835 Filya, İ., Karabulut, A., Kalkan, H., & Sucu, E. (2001). Bakteriyal inokulantların sorgum silajlannın fermantasyon, aerobik stabilite ve rumen parçalanabilirlik özellikleri üzerine etkileri. Tarım Bilimleri Dergisi, 07(2), 112-119. https://doi.org/10.1501/Tarimbil_0000000633 Filya, İ. (2006). Silaj yapımı teknoloji ve kullanımı. Süt Hayvancılığı Eğitim Merkezi Yayınları. Hayvancılık Serisi: 2 Yetiştirici El Kitabı, Bursa. Hashemzadeh-Cigari, F., Khorvash, M., Ghorbani, G. R., Ghasemi, E., Taghizadeh, A., Kargar, S. & Yang, W. Z. (2014), Interactive effects of molasses by homofermentative and heterofermentative inoculants on fermentation quality, nitrogen fractionation, nutritive value and aerobic stability of wilted alfalfa (Medicago sativa L) silage. J Anim Physiol Anim Nutr, 98, 290-299. https://doi.org/10.1111/jpn.12079 İke, F. (2019). Laktik asit bakterisi ve enzim ilavesinin adi fiğ, buğday, yulaf karışımı silajlarda fermantasyon ile aerobik stabilite özellikleri üzerine etkileri [Master's thesis, Namık Kemal Üniversitesi]. Kim, D. H., Lee, S. S., Paradipta, D. H., Joo, Y. H., Lee, H. J., Kwak, Y. S., Han, O. K., & Kim, S. C. (2017). Effect of Homo or heterofermentative inoculants on fermentation characteristics and aerobic stability of rye silage. Journal of Agriculture & Life Science, 51(5), 81-89. https://doi.org/10.14397/jals.2017.51.5.81 Lee, S. S., Joo, Y. H., Lee, H. J., Jang, J. W., Han, O. K., Kim, J. H., & Kim, S. C. (2016). 0637 Screening of microorganism and effects of different bacterial additives on fermentation quality of rye silage harvested at dough stage. Journal of Animal Science, 94(5), 304-304. https://doi.org/10.2527/jam2016-0637 Mutlu, Y. (2009). Mısır silajında enzim-inokulant kullanımının fermantasyon gelişimi ve aerobik stabilite üzerine etkileri [Master's thesis, Namık Kemal Üniversitesi]. Özdemir, M. (2019). Laktik asit bakterisi+enzim karışımı inokulantın farklı mısır çeşitleri silajlarının kimyasal kompozisyonu rumende kuru madde parçalanabilirlik özellikleri üzerine etkileri. [Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi]. Roberto, F., Diana, C., Julio, P., Ruedal, D., Johana, Z., Diegol, R., Manjunathal, B., Ravi, M., & Selvanayagam, M. (2016). Identification and characterization of Lactobacillus bacterial genera most prevalent used to improve silage digestibility of important forage species for livestock sector. Journal of Applied Pharmaceutical Science, 6(1), 035-041. https://doi.org/10.7324/JAPS.2016.600106 Şahin, İ. F. & Zaman, M. (2011). Hayvancılıkta önemli bir yem kaynağı: SİLAJ. Doğu Coğrafya Dergisi, 15 (23), 1-18. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunidcd/issue/2438/31199 Yılmaz, A. (2015). Fiziksel zarar görmüş mısırlara laktik asit bakteri ilavesinin mısır silaj fermantasyonu üzerine etkileri [Master's thesis, Namık Kemal Üniversitesi]. Yücel, C., Avcı, M, Kılıçalp, N. & Akkaya, M. (2013). Lactobacillus buchneri ile silolanmış baklagil, buğdaygil ve karışımlarının silaj özellikleri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 10(3), 11-18. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/jotaf/issue/19035/201311