Tarihi Çift Açıklıklı Kemerlerin Sonlu Elemanlar Yöntemi ile CFRP Uygulamasının Değerlendirilmesi

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 1, 52 - 57, 30.06.2025

Şükran Tanrıverdi , Tülin Çelik

https://doi.org/10.59127/kulmira.1694507

Cited By: 1

Öz

Tarihi kemerler, geçmişin mühendislik bilgisini yansıtan ve farklı medeniyetlerin kültürel mirasını içinde barındıran önemli yapılardır. Anadolu'da Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde inşa edilen kemerlerin bazıları günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Ancak kemerlerin yapısal bütünlükleri depremler, çevresel faktörler, artan trafik yükleri ve yetersiz restorasyon uygulamaları nedeniyle giderek daha fazla tehdit altındadır. Bu kemerlerin sürdürülebilir bir şekilde korunması için, hem mühendislik açısından hem de kültürel mirasın korunması açısından onarım ve güçlendirme müdahaleleri esastır. Bu müdahaleler, yapıların orijinal malzemelerine ve mimari özelliklerine saygı göstermelidir. Bu çalışmada, tarihi bir çift açıklıklı kemer, sonlu elemanlar yöntemi ile modellenmiş ve yapısal hasar gören bölgelerinin lif takviyeli polimer (CFRP) ile güçlendirilmesi sağlanarak analiz edilmiştir. Çift açıklıklı kemerlerde güçlendirme uygulamasının etkinliği değerlendirilmeye alınmış ve elde edilen bulgular güçlendirilmesi için çözüm önerileri sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tarihi Kemerler , Güçlendirme , CFRP , Sayısal Modelleme

Kaynakça

• Erdoğdu, F. (2023). Hatalı malzeme ve yanlış müdahale uygulama örneği olarak Burhaniye Ağacık Caminin değerlendirilmesi. Kültürel Miras Araştırmaları, 4(1), 16-28. https://doi.org/10.59127/kulmira.1230042
• Celik, T., (2020). Tarihi cami kubbelerinde güçlendirme yöntemlerinin deneysel metotlarla incelenmesi. Doktora Tezi, Aksaray Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray, 246s.
• Karataş, L., Alptekin, A., & Yakar, M. (2022). Determination of Stone Material Deteriorations on the Facades with the Combination of Terrestrial Laser Scanning and Photogrammetric Methods: Case Study of Historical Burdur Station Premises. Advanced Geomatics, 2(2), 65-72.
• Kurt, M., & Kurt, A. (2024). İşhan Kilisesinin onarım ve güçlendirmesinde kullanılan müdahale yöntemlerinin incelenmesi. Kültürel Miras Araştırmaları, 5(1), 1-14. https://doi.org/10.59127/kulmira.1386234
• Tao, Y., Stratford, T. J., & Chen, J. F. (2011). Behaviour of a masonry arch bridge repaire dusing fibre-reinforced polymer composites. Engineering Structures, 33, 1594-1606. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2011.01.029
• Ural, A., Fırat, F. K., Tuğrulelçi, Ş., & Kara. M. E. (2016). Experimental and numerical study on effectiveness of various tie-rod systems in brick arches. Engineering Structures, 110, 209-221. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2015.11.038
• Tanriverdi, S. (2023). An experimental and numerical study of the strengthening of masonry brick vaults. In Structures, 47, 800-813. https://doi.org/10.1016/j.istruc.2022.11.098
• Song, X., Yue, Z., Zheng, E., Zhou, J., Xu, Y., Kong, X., & Zhou, Y. (2024). Numerical simulation on the load-bearing capacity of CFRP-strengthened concrete arches. Case Studies in Construction Materials, 20, e03137. https://doi.org/10.1016/j.cscm.2024.e03137
• Zekavati, M. (2024). Finite element modeling of the influence of FRP techniques on the seismic behavior of an arch stone bridge of historical interest. Insight-Civil Engineering, 7(2), 619-619. https://doi.org/10.18282/ice.v7i2.619
• Cavuslu, M., & Ülger, T. (2025). Enhancing the seismic resilience of the Batıayaz masonry bridge, aftermath of 2023 Kahramanmaraş earthquakes, using iron and FRP clamp-dowel connectors in the arch: Failure tests and numerical modelling. Engineering Failure Analysis, 175, 109544. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2025.109544
• Lin, B., Chun, Q., & Ma, Y. (2025). Seismic behavior of historical masonry arched walls reinforced with novel hybrid FRPs. In Structures, 71, 107987. https://doi.org/10.1016/j.istruc.2024.107987
• Korkmaz, K. A., Zabin, P., Çarhoğlu, A. İ., & Nuhoğlu, A. (2013). Taş kemer köprülerin deprem davranışlarının değerlendirilmesi: Timisvat Köprüsü örneği. İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 2(1), 66-75.
• Sözen, Ş., & Çavuş, M. (2020). Tek açıklıklı tarihi taş köprülerde form değişikliğinin köprünün sismik davranışına etkisinin değerlendirilmesi: Niksar Yılanlı (Leylekli) Köprü Örneği. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 8(1), 48-59. https://doi.org/10.29130/dubited.589223
• Usta Evci, P., Sever, A. E., Şakalak, E., & Ünveren, C. (2024). Examınatıon Of The Seısmıc Behavıor Of The Hıstorıcal Yeşıldere Bridge. Konya Journal Of Engineering Sciences/Konya Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(2). https://doi.org/10.36306/konjes.1427898
• LUSAS. (2020). Finite element analysis software products. United Kingdom: finite element system. FEA Ltd.
• Tanrıverdi, Ş. (2020). Taş kubbelerde pencere boşluğunun ve kasnak yüksekliğinin davranış ve dayanım üzerine etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi, Aksaray Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray, 158s.