<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>kad</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Kültür Araştırmaları Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2651-3145</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2687-5241</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Mehmet Ali YOLCU</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.46250/kulturder.1670170</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Turkish Folklore in the Türkiye Field</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Dijital Anneler: Mizah Kuramları Açısından Reels Videolarda Geleneksel Anne Tipi</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>Digital Mothers: Traditional Mother Type in Reels Videos in Terms of Humor Theories</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-2395-1338</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Atıcı</surname>
                                    <given-names>Müjde</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI GAZİANTEP</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20250910">
                    <day>09</day>
                    <month>10</month>
                    <year>2025</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>26</issue>
                                        <fpage>30</fpage>
                                        <lpage>46</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20250404">
                        <day>04</day>
                        <month>04</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20250613">
                        <day>06</day>
                        <month>13</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2018, Kültür Araştırmaları Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2018</copyright-year>
                    <copyright-holder>Kültür Araştırmaları Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>İnsanlık tarihi kadar eski olduğu düşünülen mizah, ilerleyen zaman ve gelişen teknoloji ile birlikte farklı ortamlarda farklı şekillerde görülmeye başlamıştır. Sözlü ortamda varlık gösterirken yazıya oradan da radyo ve televizyon ile elektronik ortama aktarılan mizahi unsurlar, internetin kullanılmaya başlaması ile kendine yeni ve sınırsız bir alan bulmuştur. İletişim kurmak amacı ile kullanılmaya başlanan sosyal medya, zaman içerisinde farklı işlevler kazanmış ve çeşitli şekillerde mizahın görüldüğü bir ortam haline gelmiştir. Sosyal medya platformlarından olan Instagram’da, caps ve karikatürlerin yanında “reels” olarak adlandırılan videolarda da sıklıkla mizahi unsurların yer aldığı görülür. Her çeşit konunun ele alınabildiği bu reelslerde gülmenin en çok sağlandığı konulardan biri de annelerdir. Çalışmada Instagram’da yer alan anne temalı reels videolarının geleneksel üç mizah kuramı olan üstünlük, uyumsuzluk ve rahatlama açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Instagram üzerinden mizah temalı sayfalarda yer alan videolar taranmış ve örnekler tespit edilmiş; tespit edilen bu örnekler içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. Bu videoların; izleyenlerin kendini çeşitli yönlerden üstün hissetmesi ya da annelerin üstün yönlerini ön plana çıkarması ile üstünlük kuramına, çeşitli durum ve olayların abartılarak sunulması ile uyumsuzluk kuramına, kurgusal olarak yaşananlar karşısında verilen bazı tepkiler ile de rahatlama kuramına uygunluk gösterdiği sonucuna varılmıştır.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>Humor, which is thought to be as old as human history, has begun to be seen in different ways in different environments with the advancing time and developing technology. Humorous elements, which existed in the verbal environment and were then transferred to the written form and then to the electronic environment with radio and television, have found a new and limitless area with the use of the internet. Social media, which began to be used for the purpose of communication, has gained different functions over time and has become an environment where humor is seen in various ways. In Instagram, one of the social media platforms, humorous elements are often seen in videos called “reels” in addition to caps and cartoons. In these reels, where any subject can be addressed, one of the subjects that most laughter is provided is mothers. The aim of the study was to examine the mother-themed reels videos on Instagram in terms of the three traditional humor theories of superiority, incongruity and relaxation. In this context, the videos on the humor-themed pages on Instagram were scanned and examples were identified; these identified examples were examined with the content analysis technique. It was concluded that these videos were in line with the superiority theory, with viewers feeling superior in various aspects or highlighting the superior aspects of mothers, with the incongruity theory, with the exaggerated presentation of various situations and events, and with the relaxation theory, with some reactions given to fictional events.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>mizah</kwd>
                                                    <kwd>  mizah kuramları</kwd>
                                                    <kwd>  anne</kwd>
                                                    <kwd>  reels</kwd>
                                                    <kwd>  sosyal medya</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>humor</kwd>
                                                    <kwd>  humor theories</kwd>
                                                    <kwd>  mother</kwd>
                                                    <kwd>  reels</kwd>
                                                    <kwd>  social media</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akalın, Şükrü Haluk vd. (2008). Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Alay, Okan (2019). “Mizah Kavramı ve Mizahın Tarihsel Süreci”. Türk Dili, 116(808): 22-30.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Avcı, Cevdet (2020a). “Bir Televizyon Eğlencesi Mizah Teorileri Açısından Güldür Güldür Show”. Uluslararası Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 4: 40-55.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Avcı, Cevdet (2020b). “Bir Mizah Virüsü Olarak Kovid-19: Ağ Toplumunda Siber Mizah Yaratmak”. Turkish Studies, 15(3): 1657-1684.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Avcı, Cevdet (2023). “Kadın Konulu Karikatürlerde Beden Estetiği: Mizahın Modernizm Eleştirisi mi?”. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 22(4): 1188-1202.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bayraktar, Zülfikar (2010). Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili. Doktora Tezi. Ege Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bergson, Henri (2014). Gülme Gülüncün Anlamı Üzerine Deneme. Çev. Devrim Çetinkasap. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bülbül Oğuz, Betül (2012). “Sosyal Medya Dilinin Görüntüsel Gösterge Boyutu ve Bunun Dile Etkisi”. Turkish Studies, 7(4): 1157-1166.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Devellioğlu, Ferit (2008). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Aydın Kitabevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Fırat, Tahsin E. (2016). “Dijital Mizahın Biçimbozumu: Bobiler.Org Örneği”. Tarih Okulu Dergisi, 9(28): 641-655.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Güvenç, Ahmet Ö. (2014). “İnternet Folkloru Üzerine Önerilen Bir Terim: Efolklor”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2): 31- 46.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Güvenç, Ahmet Ö. (2018). “Anlatıdan Görsele Elektronik Mizah Kültürü”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 61: 101-112.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kahya, Yalçın (2018). “Bir İletişim Aracı Olarak Mizah: Sosyal Medyada Spor Temalı ‘Caps&#039; Kültürü”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(15): 1020-1030.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kırık, Ali Murat ve Saltık, Rabiya (2017). “Sosyal Medyanın Dijital Mizahı: İnternet Meme/Caps”. Atatürk İletişim Dergisi, 12: 99-118.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Morreall, John (1997). Gülmeyi Ciddiye Almak. Çev. Kubilay Aysevener ve Şenay Soyer. İris Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ong, Walter J. (2004). Sözlü ve Yazılı Kültür Sözün Teknolojileşmesi. Çev. Saliha Paker. Metis Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öğüt Eker, Gülin (2009). İnsan Kültür Mizah. Grafiker Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öngören, Ferit (1998). Cumhuriyetin 75. Yılında Türk Mizahı ve Hicvi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özdemir, Nebi (2001). “Türkiye’de Halkbilimi/Kültürbilimi-Medya İlişkisi”. Türkbilig, 2: 110-117.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özdemir, Nebi (2008). Medya Kültür ve Edebiyat. Geleneksel Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Türkmen, Fikret (2000). “Osmanlı Döneminde Türk Mizahı”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 4: 1-10.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Türkmen, Fikret ve Fedakar, Pınar (2009). “Türk Halk Tiyatrosunda Hareket Komiğine Bağlı Mizahi Unsurlar”. Milli Folklor, 82: 98-109.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yardımcı, İsmail (2010). “Mizah Kavramı ve Sanattaki Yeri”. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2): 1-41.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yeniceler, İrem ve Karadağ, Gökmen H. (2019). “Dijitalleşmeyle Birlikte Mizah Yayıncılığının Dönüşümü”. Yeni Medya Elektronik Dergi, 3(2): 102 -118.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
