The Myth of Fahriye Abla: Childhood Loves in Independent Turkish Cinema After 2000

Yıl 2025, Cilt: 33 Sayı: 1, 1 - 17, 17.12.2025

Ömer Eraslan

https://izlik.org/JA79FJ67HJ

Öz

In the 2000s, in independent Turkish cinema, in the films where childhood and love are discussed together, it is noticed that the love is unrequited and the child and adolescent male characters who fall in love fall in love with women older than themselves. In this study, the reasons for the love felt by child and adolescent male characters towards women older than their age will be examined and how it is reflected in the films in the independent Turkish cinema of the 2000s. In the study, films from the independent Turkish cinema of the 2000s, set in the countryside, starring boys and adolescent characters, giving importance to the psychological depth of adolescent characters, and staying outside of popular narrative patterns, were selected through purposive sampling. The sample of the study consists of Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak (Ahmet Uluçay, 2004), Beş Vakit (Reha Erdem, 2006) and Rauf (Soner Caner and Barış Kaya, 2016). In these films, childhood experiences in the countryside, the effects of love on this life, the presentation of love, the stages of love, its beginning and ending and its reasons will be discussed.These are three films in independent Turkish cinema after 2000, set in the countryside, where child and adolescent male characters fall in love with adult female characters. There are obvious common features in these films. These common features are that boy and adolescent characters fall in love with female characters they are physically close to, they cannot express their love verbally, they give different gifts to the women they fall in love with, they tell their feelings to their boyfriends for the first time, and they experience significant behavioral changes after falling in love with these women.

Anahtar Kelimeler

Childhood , Adolescence , Love , independent Turkish cinema

FAHRİYE ABLA MİTİ: 2000 SONRASI BAĞIMSIZ TÜRK SİNEMASINDA ÇOCUKLUK AŞKLARININ OİDİPUS KOMPLEKSİ BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLEMESİ

https://izlik.org/JA79FJ67HJ

Öz

2000’li yıllarla beraber bağımsız Türk sinemasında çocukluk ve aşkın bir arada ele alındığı filmlerde aşkın karşılıksız olduğu ve âşık olan çocuk ve ergen erkek karakterlerin yaşça kendilerinden büyük kadınlara aşık oldukları fark edilmektedir. Çalışmada 2000'li yıllar bağımsız Türk sinemasında çocuk ve ergen erkek karakterlerin yaşından büyük kadınlara karşı hissettiği aşkın nedenleri ve filmlere nasıl yansıtıldığı incelenecektir. Çalışmada 2000'li yıllar bağımsız Türk sinemasından taşrada geçen, başrollerini erkek çocuk ve ergen karakterlerin canlandırdığı, ergen karakterlerin psikolojik derinliğine önem veren ve popüler anlatı kalıplarının dışında kalan filmler amaçlı örnekleme yoluyla seçilmiştir. Çalışmanın örneklemini Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak (Ahmet Uluçay, 2004), Beş Vakit (Reha Erdem, 2006) ve Rauf (Soner Caner ve Barış Kaya, 2016) oluşturmaktadır. Bu filmlerde taşrada geçen çocukluk yaşantıları, bu yaşantıya aşkın yansıması, aşkın sunuluşu, aşkın aşamaları, başlangıç ve bitişi ile sebepleri tartışılacaktır. Çalışmanın örneklemini 2000 yılı sonrası bağımsız Türk sinemasında taşrada geçen ve çocuk ve ergen erkek karakterlerin yetişkin kadın karakterlere aşık olduğu üç film oluşturmaktadır. Bu filmlerde belirgin ortak özellikler dikkat çekmektedir. Bu ortak özellikler, erkek çocuk ve ergen karakterlerin fiziksel olarak yakın oldukları kadın karakterlere aşık olması, aşklarını sözel olarak ifade edememeleri, aşık oldukları kadınlara değişik hediyeler vermeleri, duygularını ilk kez erkek arkadaşlarına söylemeleri ve bu kadınlara aşık olduktan sonra belirgin davranış değişiklikleri yaşamalarıdır.

Anahtar Kelimeler

Çocukluk , Ergenlik , Aşk , Bağımsız Türk Sineması

Kaynakça

• Akpınar Aydoğmuş, E. N. (2019). Gizil Dönemden Ergenliğe Geçerken Arkana Yaslan, Kadınsı Özdeşimin Küçük Adımları, Olgu Sunumu. Atatürk Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi; 1(2),101-111.
• Akser, M. (2012). Türkiye'de Bağımsız Türk Sineması Her Daim Bağımlı. Panaroma, 7, 36-39.
• Alper, Y. (2003). Psikanaliz ve Aşk: Psikanaliz, Aşk ve Yaratıcılık Üzerine. İstanbul: Çizgi.
• Can, D. & Uçurum, S. B. (2022).Narkissos’un Trajedisi: Aşk ve Ölüm Arasında. İçinde T. Gençöz (Ed.) Freud’dan Lacan’a Vaka İncelemeleri ve Psikanalitik Değerlendirmeler Cilt 2 (ss. 65-107). Ankara: Nobel Akademik.
• Castenada, C. (2002). Figurations: Child, Bodies World. Durham and London: Duke University.
• Daldal, A. (2021). 1990’ların Yeni Bağımsız Türk Sineması’nda Emekçi Öznenin Kayboluşu: Küreselleşme ve Festivalizm. Kültür ve İletişim, 24(1), ss.159-189. DOI: 10.18691/kulturveiletisim.800820
• Freud, S. (1957). On Narcissism: an Introduction. In J. Strachey (Ed. and Trans.), Standard Edition of the Complete Works of Sigmund Freud (Vol. 14, pp. 73-102). London: Hogarth Press.
• Freud, S. (2006). Cinsellik Üzerine. (Çev: E. Kapkın). İstanbul: Payel.
• Freud, S. (2020). Beş Konferans ve Psikanalize Toplu Bakış (3. Basım) (Çev. Kamuran Şipal). İstanbul: Cem.
• Göka, S. & Göka, E. (2015). Kadınlar, Erkekler, Aşıklar. (2. Basım). İstanbul: Timaş.
• Kanık, O. V. (2014). Bütün Şiirleri (35. Basım). İstanbul: Yapı Kredi.
• Kargı, B. (2015). Nur İçözü’nün Hürriyet Adlı Romanının Platon’un “Aşk ve Sevgi Üzerine Düşünceleri” Bağlamında Okunması. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 107-117.
• Kernberg, O. F. (2011). Aşk İlişkileri Normallik ve Patoloji. (3. Basım) (Çev: A. Yılmaz). İstanbul: Ayrıntı.
• Moss, B. F., & Schwebel, A. I. (1993). Defining intimacy in romantic relationships. Family Relations: An Interdisciplinary Journal of Applied Family Studies, 42(1), 31–37. https://doi.org/10.2307/584918
• Nasio, J. D. (2008). Psikanaliz’in Yedi Büyüğü. (Çev: Kenan Sarıalioğlu). İstanbul: Kırmızı.
• Nasio, J. D. (2012). Oedipus: Psikanalizin En Önemli Kavramı. (Çev. Canan Coşkan). İstanbul: Say.
• Onur, B. (2005). Anılardaki Aşklar: Çocukluğun ve Gençliğin Psikoseksüel Tarihi. İstanbul: Kitap.
• Parman, T. (2003). Ergenlik ya da Merhaba Hüzün. (2. Baskı). İstanbul: Bağlam.
• Parman, T. (2017). Ergenlik ve Ötesi. İstanbul: Yapı Kredi.
• Platon (2021). Şölen-Dostluk (Çev: Sabahattin Eyüboğlu & Azra Erhat). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür.
• Pösteki, N. (2012). 1990 Sonrası Türk Sineması (1990-2011). Kocaeli: Umuttepe.
• Rycroft, C. (1989). Psikanaliz Sözlüğü (Çev. M. Sağman Kayatekin). İstanbul: Ara.
• Saydam, B. (2020). Türk Sineması'nın Tarihine Genel bir Bakış. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi,18 (36), ss. 401-424.
• Schopenhauer, A. (2009). Aşka ve Kadınlara Dair- Aşkın Metafiziği. (Çev. Ahmet Aydoğan). İstanbul: Say.
• Sevinç, Z. (2014). 2000 Sonrası Yeni Türk Sineması Üzerine Yapısal bir İnceleme. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 40, 97-118.
• Suner, A. (2006). Hayalet Ev: Yeni Türk Sinemasında Aidiyet, Kimlik ve Bellek. İstanbul: Metis.
• Tunalı, D. (2006). Batıdan Doğuya, Hollywood’dan Yeşilçam’a Melodram. Ankara: Aşina Kitaplar.
• Urgan, M. (1999). Bir Dinazorun Anıları. (48. Basım). İstanbul: Yapı Kredi.