Vaccine Hesitancy and Health Communication: An Examination of the Turkish Medical Association’s 'Vaccines are Life, They Save Lives' Campaign

Yıl 2025, Cilt: 33 Sayı: 1, 54 - 82, 17.12.2025

Dursun Yılmaz

https://izlik.org/JA44WJ36XX

Öz

This study aims to examine the fear-based messages and persuasive strategies employed in the Turkish Medical Association’s (TTB) "Vaccines are Life, They Save Lives" campaign, with a focus on their impact on individuals experiencing vaccine hesitancy. The research question investigates how these fear-based messages influence the perceptions of the target audience and to what extent these strategies are effective in building trust toward vaccination. Using the Extended Parallel Process Model (EPPM) and the Health Belief Model (HBM) as theoretical frameworks, six posters from the campaign were analyzed through content and visual-text analysis. These methods allowed for a detailed examination of the language, symbols, and imagery used in the posters. The findings suggest that while the campaign successfully activates a sense of threat, overly fear-driven language in some posters led to defensive reactions and resistance among certain viewers. Specifically, individuals who were already hesitant about vaccines reacted negatively to these messages. On the other hand, posters with more positive and balanced messages were more effective in highlighting the benefits of vaccination and instilling trust in the audience. In conclusion, although the campaign was generally successful, it is recommended that future campaigns adopt a more empathetic tone and incorporate more informative content on vaccine safety. Such approaches may enhance the overall effectiveness of health communication efforts in reaching broader audiences.

Anahtar Kelimeler

Vaccine communication , fear strategy , health belief model , extended parallel process model , vaccine hesitancy , health communication

Aşı Karşıtlığı ve Sağlık İletişimi: TTB’nin “Aşı Candır, Hayat Kurtarır” Kampanyasının İncelenmesi

https://izlik.org/JA44WJ36XX

Öz

Bu çalışma, Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) "Aşı Candır, Hayat Kurtarır" kampanyasında kullanılan korku temelli mesajlar ve ikna stratejilerinin, özellikle aşı tereddüdü yaşayan bireyler üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma sorusu, bu korku temelli mesajların hedef kitlenin algılarını nasıl etkilediğini ve bu stratejilerin aşıya yönelik güven yaratmada ne derece başarılı olduğunu sorgulamaktadır. Çalışmada, Genişletilmiş Paralel Süreç Modeli (EPPM) ve Sağlık İnanç Modeli (HBM) temel alınarak kampanyadaki altı afiş, içerik analizi ve görsel-metin analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Bu yöntemlerle afişlerdeki dil, semboller ve görsellerin nasıl kullanıldığı detaylı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, kampanyanın tehdit algısını başarılı bir şekilde harekete geçirdiğini, ancak bazı afişlerdeki aşırı tehditkâr dilin, izleyicilerde savunmacı bir tutuma ve dirence yol açtığını göstermektedir. Özellikle aşı tereddüdü yaşayan bireyler, bu tür mesajlara karşı olumsuz tepki vermiştir. Buna karşılık, daha pozitif ve dengeli mesajlar içeren afişler, aşının faydalarını vurgulamakta ve aşıya olan güveni artırmada daha etkili bulunmuştur. Sonuç olarak, kampanyanın genel olarak etkili olduğu, ancak gelecekteki kampanyalarda daha empatik bir dilin benimsenmesi ve aşının güvenliği hakkında daha fazla bilgilendirici içeriğe yer verilmesi gerektiği önerilmektedir. Bu yaklaşımlar, kampanyaların daha geniş kitleler üzerinde olumlu etki yaratmasını sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Aşı iletişimi , korku stratejisi , sağlık inanç modeli , genişletilmiş paralel süreç modeli , aşı karşıtlığı , sağlık iletişimi

Etik Beyan

Çalışma, TTB’nin “Aşı Candır, Hayat Kurtarır” kamuya açık bir sağlık iletişimi kampanyasının görsellerinin İncelenmesidir. İnsan çalışmaları içermediği için ayrıca bir etik onaya ihtiyaç duymamaktadır.

Destekleyen Kurum

Yok

Teşekkür

TTB’nin “Aşı Candır, Hayat Kurtarır” kampanyasını düzenleyenlere, görselleri hazırlayanlara, bu konuda emek verenlere teşekkür ediyorum.

Kaynakça

• Abroms, L. C., & Maibach, E. W. (2008). The effectiveness of mass communication to change public behavior. Annual Review of Public Health, 29(1), 219-234. https://doi.org/10.1146/annurev.publhealth.29.020907.090824
• Akbulak, M. A., & Çöl, M. (2022). Dünyada Ve Türkiye’de Aşılanma Tutumu Ve Covıd-19 Aşılarına Bakış. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 7(3), 531-540.
• Akman, N., & Yıldız, A. (2022). Annelerin Rutin Çocukluk Çağı Aşılarına İlişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Journal of Pediatric Infection/Çocuk Enfeksiyon Dergisi, 16(4). DOI: 10.5578/ced.20229621
• Australian Department of Health. (2018). Get the facts: Immunisation campaign. Retrieved from https://www.health.gov.au
• Ayaz, F. ve Ayaz, H. (2017). Sağlık iletişimi ve medyayı konu alan lisansüstü tezlere yönelik bir analiz. Atatürk İletişim Dergisi, 14, 147-172.
• Barrett, T. (2006). Criticizing art: Understanding the contemporary (3rd ed.). McGraw-Hill Education. https://doi.org/10.4324/9781003085126
• Betsch, C., Böhm, R., & Chapman, G. B. (2015). Using behavioral insights to increase vaccination policy effectiveness. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences, 2(1), 61-73. https://doi.org/10.1177/2372732215600716
• Centers for Disease Control and Prevention. (n.d.). Your child needs vaccines as they grow!. Vaccines & Immunizations. Retrieved December 3, 2024, from https://www.cdc.gov/vaccines/parents/by-age/index.html
• Çınarlı, İ. (2008). Sağlık iletişimi ve medya. Ankara: Nobel Yayınları.
• Dooling, K., McClung, N., Chamberland, M., Marin, M., Wallace, M., Bell, B. P., ... & Oliver, S. E. (2021). The advisory committee on immunization practices’ updated interim recommendation for allocation of COVID-19 vaccine—United States, December 2020. Morbidity and Mortality Weekly Report, 69(51-52), 1657-1660. https://doi.org/10.15585/mmwr.mm695152e2
• Dryhurst, S., Schneider, C. R., Kerr, J., Freeman, A. L., Recchia, G., Van Der Bles, A. M., ... & Van Der Linden, S. (2022). Risk perceptions of COVID-19 around the world. In COVID-19 (pp. 162-174). Routledge.
• Dubé, E., Laberge, C., Guay, M., Bramadat, P., Roy, R., & Bettinger, J. A. (2013). Vaccine hesitancy: An overview. Human Vaccines & Immunotherapeutics, 9(8), 1763-1773. https://doi.org/10.4161/hv.24657
• Dündar, F. N. (2022). AFİŞ TASARIMINDA METAFOR KULLANIMI. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 7(15), 167-176.
• Eskiocak, M., & Marangoz, B. (2021). Türkiye’de Bağışıklama Hizmetlerinin Durumu, Ankara: Türk Tabipleri Birliği Yayınları
• Glanz, K., Rimer, B. K., & Viswanath, K. (Eds.). (2008). Health behavior and health education: Theory, research, and practice (4th ed.). Jossey-Bass.
• Gündüz, B. Ö., & Çamurdan, A. D. (2024). Medyanın Aşı Kabulü Üzerine Etkisi. Turkiye Klinikleri Social Pediatrics-Special Topics, 5(2), 43-50.
• Health Communication Capacity Collaborative. (n.d.). Using fear appeals to promote public health messages. Retrieved December 6, 2024, from https://www.healthcommcapacity.org/wp-content/uploads/2014/09/Extended-Parallel-Processing-Model.pdf
• Hill, C. A., & Helmers, M. (2012). Defining visual rhetorics. Routledge.
• Kata, A. (2010). A postmodern Pandora’s box: Anti-vaccination misinformation on the internet. Vaccine, 28(7), 1709-1716. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2009.12.022.
• Kaya, A., & Yılmaz, A. (2021). Sağlık İletişiminde İnfografikler: Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığı Covıd-19 İnfografiklerinin Karşılaştırmalı Analizi. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11(3), 769-785.
• Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed.). Sage Publications.
• Kuan, C. I. (2022). Vaccine hesitancy and emerging parental norms: A qualitative study in Taiwan. Sociology of Health & Illness, 44(3), 692-709. https://doi.org/10.1111/1467-9566.13446
• Larson, H. J., Jarrett, C., Eckersberger, E., Smith, D. M. D., & Paterson, P. (2014). Understanding vaccine hesitancy around vaccines and vaccination from a global perspective: A systematic review of published literature, 2007–2012. Vaccine, 32(19), 2150-2159. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2014.01.081
• Madsar, S. (2021). Sosyal medya ve post-truth ilişkisi: Covid-19 aşı haberleri üzerine bir inceleme. Kastamonu iletişim araştırmaları dergisi, (7), 48-63.
• Muthusamy, N., Levine, T. R., & Weber, R. (2009). Scaring the already scared: Some problems with HIV/AIDS fear appeals in Namibia. Journal of Communication, 59(2), 317-344. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2009.01418.x
• Noar, S. M. (2006). A 10-year retrospective of research in health mass media campaigns: Where do we go from here? Journal of Health Communication, 11(1), 21-42. https://doi.org/10.1080/10810730500461059
• Perloff, R. M. (2017). The dynamics of persuasion: Communication and attitudes in the 21st century (6th ed.). Routledge.
• Popova, L. (2012). The extended parallel process model: Illuminating the gaps in research. Health Education & Behavior, 39(4), 455-473. https://doi.org/10.1177/1090198111418108
• Rice, R. E., & Atkin, C. K. (Eds.). (2012). Public communication campaigns. SAGE publications.
• Rimal, R. N., & Lapinski, M. K. (2009). Why health communication is important in public health. Bulletin of the World Health Organization, 87, 247-247a.
• Rosenstock, I. M. (1974). Historical origins of the health belief model. Health Education Monographs, 2(4), 328-335. https://doi.org/10.1177/109019817400200403
• Sağlık Bakanlığı. (2019). Aşı kararı üzerine değerlendirmeler. https://www.saglik.gov.tr/asi2019
• Sağlık Bakanlığı. (2021). Türkiye’de aşı karşıtlığı. https://www.saglik.gov.tr/asi2021
• Say, A. (2024). Türkiye'de ve Dünya'da Aşı Karşıtlığı ve Modern Tıp Reddi. EJONS INTERNATIONAL JOURNAL, 8(4), 475-479. Doi: https://doi.org10.5281/zenodo.14253774
• Şengün, H. (2016). Sağlık Hizmetlerinde İletişim Yönetimi. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 79(1), 38-42.
• Türk Tabipleri Birliği. (2018). Afişler. Erişim tarihi: 6 Aralık 2024, http://www.ttb.org.tr/userfiles/files/afisler.zip
• Türk Tabipleri Birliği. (2018). Aşı reddi ile ilgili yazışmalar. Erişim tarihi: 6 Aralık 2024, https://www.ttb.org.tr/yazisma_goster.php?Guid=6f5b6870-3bfa-11e8-ac9d-277aed3645ba
• Türk Tabipleri Birliği. (2018). Aşı reddi konusunda TTB’den açıklama. Erişim tarihi: 6 Aralık 2024, http://www.ttb.org.tr/haber_goster.php?Guid=7d4184e2-38d0-11e8-99c6-28ace4759ba9
• Wakefield, M. A., Loken, B., & Hornik, R. C. (2010). Use of mass media campaigns to change health behaviour. The Lancet, 376(9748), 1261-1271. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)60809-4
• Wakefield, M. A., Loken, B., & Hornik, R. C. (2010). Use of mass media campaigns to change health behaviour. The Lancet, 376(9748), 1261–1271. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)60809-4
• Witte, K. (1992). Putting the fear back into fear appeals: The extended parallel process model. Communication Monographs, 59(4), 329-349. https://doi.org/10.1080/03637759209376276
• Witte, K. (1994). Fear control and danger control: A test of the extended parallel process model (EPPM). Communication Monographs, 61(2), 113-134. https://doi.org/10.1080/03637759409376328
• World Health Organization [WHO]. (2019). Ten threats to global health in 2019. https://www.who.int/news-room/spotlight/ten-threats-to-global-health-in-2019
• Yılmaz, D. (2024b). Bağışıklama İletişimi. İçeride İletişim Ansiklopedisi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Merkezi. https://doi.org/10.5281/zenodo.10804269
• Yılmaz, D. (2024a). Çocukluk Aşılarını Reddedenlerle İlgili Sağlık Çalışanlarının İkna Stratejileri: Dini Etkilerin Nitel Bir İncelemesi. Community & Physician/Toplum ve Hekim, 39(4).
• Yılmaz, D. (2024c). Sağlık İletişimi. İçeride İletişim Ansiklopedisi. İletişim ve Toplum Araştırmaları Merkezi. https://doi.org/10.5281/zenodo.10804028
• Yılmaz, D., & Günay, M. A. (2022). Türkiye’de Sağlık İletişimi: Sağlık Çalışanları Üzerine Yapılmış Bir Araştırma. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 7(1), 75-91. https://doi.org/10.47107/inifedergi.977601
• Yılmaz, D., & Sezgin, M. (2023). Çocukluk Aşılarının Reddedilmesinde İnternet Medyasının Etkilerine Yönelik İkna Amaçlı Çözüm Önerileri. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 5(4), 353-360. https://doi.org/10.35365/ctjpp.23.4.08
• Yorulmaz, D., & Karadeniz, H. (2022). Toplum Sağlığında Büyüyen Tehdit: Aşı Reddi. Sağlık ve Toplum, 32(1), 23-27.
• Yüksel, E., Kaya, A. Y., Koçak, A., & Aydın, S. (2010). Türkiye’de sağlık konulu yayınların analizi. Kurgu, 24(1), 17-43.
• Yüksel, G. H., & Topuzoğlu, A. (2019). Aşı Redlerinin Artması ve Aşı Karşıtlığını Etkileyen Faktörler. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 4(2), 244-258.