Helen, Roma ve Bizans Ayakkabılarının Moda Tarihi Üzerindeki Etkileri

All along the history of humanity, shoes have been part of our agenda as an important element of dress and finery as well as a means of protection from natural conditions and covering. Shoes not only have protected mankind’s feet but in time been the main indicator of certain factors such as social status, nationality, profession and rank. Although in different regions shoes were found to date back to 8000 years before written history, the beginning of the history of shoes is accepted as the Hellenic civilisation. Antique civilisations influenced each other because of commercial reasons or warfare. During the period of the Roman Empire a serious study of shoe fashion can be observed. Although the Byzantian Empire remained faithful to its Roman heritage in terms of classic shoes, emperors, administrators and the nobility favored the use of bejewelled shoes. Beginning with Antique Egypt, all the shoe models that were tried were a source of inspiration in different periods. Especially in Europe, in period of decades, shoe fashion showed important changes. In every country, especially the king, the queen and the nobility were considered fashion icons. Even certain styles were named after a specific king or queen. In today’s fashion, some details we come across in the historical shoe styles are repeated with some form changes applied. In the study, Late Roman-Early Byzantine shoe models will be compared with shoe examples of the Middle Ages and Modern Ages. Based on chosen styles, interaction with contemporary fashion will be evaluated, and the similarities will be emphasized.

Ayakkabı insanlık tarihi ile birlikte doğa koşullarından korunmak ve örtünmek amacı ile giyim kuşamın önemli bir parçası olarak gündemimize girerek; insanoğlunun ayaklarını korumakla kalmamış, zaman içinde, toplumsal statü, milliyet, meslek, rütbe gibi birçok konumun ana göstergesi olmuştur. Farklı bölgelerde yazılı tarih öncesi 8.000 yıl öncesine tarihlenen ayakkabıların, arkeolojik kazılarda elde edilmesine rağmen; ayakkabı modasının başlangıcı olarak Antik Grek uygarlığı kabul edilmektedir. Antik medeniyetler gerek ticari gerekse savaş ilişkilerinden ötürü giysi ve yaşam biçimi konusunda birbirlerinden etkilenmişlerdir. Roma İmparatorluğu Dönemi’nde gerçek bir ayakkabı modası çalışması izlenmektedir. Bizans İmparatorluğu klasik ayakkabılar konusunda, Roma’nın mirasına sadık kalmış olsa da; imparatorlar, yönetim kadroları ve varsıl kesimde mücevherli ayakkabılar kullanımına önem vermiştir. Antik Mısır’dan başlayarak, denenmiş tüm ayakkabı modelleri, farklı dönemlerde esin kaynağı olmuştur. Özellikle Avrupa’da, yaklaşık on yıllık zaman dilimlerinde ayakkabı modaları önemli değişiklikler göstermiştir. Her ülkede özellikle kral, kraliçe ve saray çevreleri moda ikonluğu yapmıştır. Hatta bazı modeller o kral veya kraliçenin ismi ile anılmıştır. Günümüz modasında tarihsel süreçte kullanılan ayakkabı modellerinde rastladığımız bazı ayrıntılar, form değişiklikleri uygulanarak tekrarlanmaktadır. Çalışmada Helen, Roma, Bizans ayakkabı modelleri; Ortaçağ ve Yakınçağ örnekleri ile karşılaştırılıcaktır. Seçilen modeller arasından,  günümüz modası ile etkileşimi değerlendirilerek aralarındaki benzerlikler vurgulanacaktır.