Marmara Gölü'ndeki (Manisa) Vimba vimba (Eğrez) Populasyonunun Bazı Biyolojik Özellikleri

Öz

Bu çalışmada, Marmara Gölü (Manisa)’ndeki Eğrez (Vimba vimba L., 1758)’in yaş, büyüme ve üreme özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Balık örnekleri, değişik göz açıklığında fanyalı ve fanyasız ağlar kullanılarak, Mart 2012-Şubat 2013 tarihleri arasında aylık olarak yakalanmıştır. Balık örnekleri % 4’lük formol ile fiske edilerek laboratuvara getirilmiştir. İncelenen 123 bireyin Dişi:Erkek oranı 1:0,58 bulunmuştur. Ki-kare testi eşey oranlarında istatistiksel açıdan fark olduğunu göstermiştir. Yaşların belirlenmesi için pullardan yararlanılmıştır. Maksimum yaş dişi bireyler için 5, erkek bireyler için 4 olarak bulunmuştur. Total boy dağılımı 14,2-24,9 cm, ağırlık dağılımı ise 36,30-236,90 g arasında dağılım göstermiştir. Boy-ağırlık ilişkisi tüm bireyler için, W=0,0049 L^3,3118 (R²= 0,973) olarak bulunmuştur. Kondisyon faktörü 0,92-1,54 arasında değişim göstermiştir. Aylık GSI değerlerine göre, üremenin Nisan-Mayıs ayları arasında gerçekleştiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Vimba vimba
• yaş
• büyüme
• üreme
• Marmara Gölü

Some Biological Characteristics of Vimba bream, Vimba vimba (Linnaeus, 1758) Population in Marmara Lake (Salihli-Manisa)

Abstract

The present work was aimed at determining the age, growth and reproduction characteristics of Baltic Vimba (Vimba vimba) in Marmara Lake (Manisa). Fish samples were collected during the period March 2012 - February 2013 from trammel and gill net in different mesh sizes by monthly. Fish samples were fixed in 4% formaldehyde solution in the field. Female : male ratio was found as 1:0.58 of 123 specimen. Chi-square test (χ²) showed that there were significantly differences in the sex ratio. Age was determined by reading scales. Maximum age group determined was V for females and IV for males. Total length and weight of the specimens ranged from14.2 to 24.9 cm and from 36.30 to 236.90 g, respectively. Length–weight relationship was described as W= 0.0049 L^3.3118 (R²= 0.973). The condition factors varied from 0.92 to 1.54. According to the mean monthly GSI values, the spawning period of the species take place between April and May.

Keywords

• Vimba vimba
• age
• growth

Kaynakça

1. Alpbaz AG, Hoşsucu H. 1979. Gölmarmara sazanının (Cyprinus carpio L.) gelişmesi ve vücut yapısı üzerinde bir araştırma. E Ü Ziraat Fak Der. 16(3): 19-29.
2. Alpbaz AG, Hoşsucu H. 1981. Gölmarmara sazanı (Cyprinus carpio L.)’nın gelişmesi ve vücut özellikleri arasındaki fenotipik ilişkiler üzerinde araştırmalar. E Ü Ziraat Fak Der. 18(1,2,3):151-162.
3. Altınayar G, Yıldırım S, Ertem B, Aydoğan F. 1994. Marmara gölünde su yabancı otları sorunları nedenleri ve çözüm yolları üzerine çalışmalar. DSİ Genel Müdürlüğü, İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı, Ot Kontrolü ve Bitkisel Kaplama Şube Müdürlüğü, 191 s.
4. Bagenal T. 1978. Methods for assessment of fish production in fresh waters, blackwell scientific publications, London, 365 pp.
5. Balık S. 1979. Batı anadolu tatlısu balıklarının taksonomisi ve ekolojik özellikleri üzerine araştırmalar [Doktora Tezi]. Ege Üniversitesi. 61s.
6. Balık S, Ustaoğlu MR, Sarı HM. 1991. Marmara Gölündeki (Salihli) Carassius carassius L., 1758 populasyonunun biyo-ekolojik özelliklerinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Eğitiminin 10. Yılında Su Ürünleri Sempozyumu; İzmir, Türkiye.
7. Balık S, Ustaoğlu MR, Sarı HM. 1997. Marmara Gölü (Salihli) sazan (Cyprinus carpio L., 1758) populasyonunun büyüme özellikleri. Su Ürünleri Derg, 14(1-2):47-55.
8. Baydar G. 1986. Marmara Gölü’nün (Salihli) balık faunası üzerine ön çalışmalar [Mezuniyet Tezi]. Ege Üniversitesi. 33 s.

9. Becer ZA, Gümüş A, İkiz R. 1997. Karacaören-1 Baraj Gölü’nde yaşayan eğrez Vimba vimba tenella (Nordmann, 1840) balıklarının kemiksi yapılarında karşılaştırmalı yaş tayini. IX. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu; Eğirdir,Isparta, Türkiye
10. Becer ZA, İkiz R. 2001. Karacaören I baraj Gölü’ndeki eğrez ((Vimba vimba tenella (Nordmann, 1890)) populasyonunun bazı üreme özellikleri. Turk J Vet Anim Sci. 25(1):111-117.
11. Çubuk H, Balık İ. 1999. Karacaören-1 Baraj Gölü Carassius carassius L., 1758 ve Vimba vimba tenella Nordmann, 1840 populasyonlarının bazı üreme özellikleri. X. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu; Adana, Türkiye
12. Diler A, Işıklı BI, Güner A, Doğruer Y. 2002. Sıcak dumanlamanın eğrez balığının (Vimba vimba tenella) kalitesine etkisi. Vet Bil Derg. 18(3):71-77.
13. Ekmekçi FG, Erk’akan F. 1992. Sarıyar Baraj Gölü’nde yaşayan Vimba vimba tenella (Nordmann, 1840)’nın bazı büyüme ve üreme özellikleri. Doğa-Tr J of Zool, 16:323-341.
14. Geldiay R, Balık S. 2007. Türkiye Tatlısu Balıkları. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları no: 46 Ders Kitabı Dizini no: 16 Bornova-İzmir 644 s.
15. Hoşsucu H. 1979. Gölmarmara sazanı (Cyprinus carpio L.) ve aynalı sazanın (Cyprinus carpio L. var: Royal) Ege Bölgesi kültür koşullarında verim özellikleri üzerinde araştırmalar [Doktora Tezi]. Ege Üniversitesi. 82 s.
16. İlhan A, Sarı HM. 2013. Marmara gölü balık faunası ve balıkçılık faaliyetleri. Ege J Fish Aqua Sci. 30(4):187-191.
17. İlhan, A., Sarı, H. M. 2015. Length-weight relationships of fish species in Marmara Lake, West Anatolia, Turkey. Croatian Journal of Fisheries, 73(1):30-32.
18. Kıssal, S. 2008. Eğirdir Gölü'ndeki Vimba vimba tenella (Nordmann, 1840) (Eğrez)'nın total yağ asidi bileşiminin mevsimsel değişiminin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi. 37 s.
19. King, M. 1995. Fisheries Biology, Assesment and Management. Fishing News Books Osney Mead, Oxford OX2 0EL, England, 337 p.
20. Kottelat, M., J. Freyhof. 2007. Handbook of European freshwater fishes. Publications Kottelat, Cornol, Switzerland. 646 p.
21. Lagler LK. 1956. Freshwater Fishery Biology, W. M. C., Brown Company, Iowa, 421.
22. Muus BJ, Dahlström P. 1968. Süßwasserfische. BLV Verlagsgesellschaft, München. 224 p.
23. Numann W. 1958. Anadolu’nun muhtelif göllerinde limnolojik ve balıkçılık ilmi bakımından araştırmalar ve bu göllerde yaşayan sazanlar hakkında özel bir etüt. İstanbul üniversitesi Fen Fakültesi Hidrobiyoloji Araştırma Enstitüsü Yayınları Monografi 7, 114 s.
24. Okgerman H, Elp M, Yardımcı CH. 2011. Growth, the length-weight relationship, and reproduction in Vimba (Vimba vimba L. 1758) sampled from an oligo-mesotrophic lake in northwest Anatolia (Turkey). Turk J Zool. 35(1):87–96. doi:10.3906/zoo-0901-16.
25. Ricker WE. 1975. Computation and interpretation of biological statistics of fish population. Bulletin Fisheries Research Board of Canada, 191, 382 pp.
26. Sümbüloğlu K, Sümbüloğlu V. 2005. Biyoistatistik (11. Baskı). Hatipoğlu Yayınevi, Ankara, 270 s.
27. Tarkan AS, Gaygusuz Ö, Acıpınar H, Gürsoy Ç, Özuluğ M. 2006. Length-weight relationship of fishes from the Marmara region (NW-Turkey). J Appl Ichthyol. 22(4):271-273. doi: 10.1111/j.1439-0426.2006.00711.x.
28. Uysal H, Yaramaz Ö, Tuncer S. 1987. Gölmarmara ve Gölcük göllerinde fizikokimyasal ve besleyici elementlerin karşılaştırılmalı olarak araştırılması. Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Yayını. 17(1):157-164.
29. Ünal V, Göncüoğlu H, Sarı HM. 2011. Ege Bölgesi içsu kooperatiflerinin mevcut durumu, problemleri ve ileriye yönelik projeleri. Ege J Fish Aqua Sci. 28(2):47-52.