Disaster Management in Metropolitan Municipalities Strategic Plans

Öz

Local authorities have key roles in terms of proximity to provide public service effectively and efficiently. Especially the transformation in local governments with the law 6360 resulted in that the metropolitan municipalities become responsible in all areas within the provincial borders. Furthermore, strategic planning and disaster planning have been listed among the power and responsibilities of metropolitan municipalities with the scale of provinces by means of legislations. The situation required metropolitan municipalities consider disaster management in strategic plans. The aim of this article is to put forward the importance of consideration of the disasters including potential risks and threats in strategic plans systematically and collectively. For this purpose, the practices of thirty metropolitan municipalities toward disaster management in their strategic plans (2020-2024) have been examined. The data have been analyzed and compared with SPSS program. The findings have been analyzed by means of tables to make comparisons. In conclusion, it is observed that there are some deficiencies to handle disasters in strategic management approach although the awareness toward disasters is quite high in strategic plans.

Anahtar Kelimeler

• Disaster Management
• Metropolitan Municipality
• Stratejic Planning.

Büyükşehir Belediyeleri Stratejik Planlarında Afet Yönetimi

Öz

Yerel yönetimler, hizmete yakınlık açısından kamu hizmetinin etkili ve verimli olarak sunulmasında anahtar bir role sahiptirler. Özellikle 6360 Sayılı Kanun ile yerel yönetim sisteminde yaşanan dönüşüm, büyükşehir belediyelerini, il mülki sınırları ölçeğinde hizmet sunan yönetim birimleri haline getirmiştir. Ayrıca, büyükşehir ölçeğinde stratejik plan ve afet planlaması yapma Kanunla büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. Bu durum büyükşehir belediyelerinin, afet yönetimini stratejik planlamada ele alma gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu makalenin amacı, risk ve tehdit potansiyeli her zaman var olan, doğa veya insan kaynaklı afetlerin sistemli ve bütüncül bir yaklaşımla yani stratejik bir planlama sistemi içerisinde ele alınmasının önemini ortaya koymaktır. Bu nedenle hizmete en yakın noktadaki görece gelişmiş yerel yönetim birimlerimiz olan 30 büyükşehir belediyesinin mevcut stratejik planlarında (2020-2024) afet yönetimine yönelik çalışmaları incelenmiştir. Veriler SPSS (Ver.25) analizine tabi tutulmuştur. Bulgular karşılaştırma yapabilmeye imkan verecek şekilde tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Sonuç olarak büyükşehir belediyeleri stratejik planlarında afetlere yönelik farkındalık yüksek olmakla birlikte, afet olgusunun stratejik bir yönetim anlayışı olarak ele alınmasında eksikliklerin fazla olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Afet Yönetimi
• Büyükşehir Belediyeleri
• Stratejik Planlama.

Kaynakça

1. Adana BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.adana.bel.tr/stratejik-plan Erişim Tarihi:05/03/2020
2. Ankara BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1980/Ankara+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 06/03/2020
3. Antalya BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1916/Antalya+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 07/03/2020
4. Aydın BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1782/Aydin+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 08/03/2020
5. BALAMİR, Murat (2011). “Uluslararası Afet Politikası, Güvenli Kentler Kampanyası ve Sasakawa Ödülleri”, Dosya 26-Afet ve , Mimarlar Odası Yayını, ss: 3-7.
6. Balıkesir BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1995/Balikesir+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 09/03/2020
7. Bursa BŞB Stratejik Planı (2020-2024). https://www.bursa.bel.tr/dosyalar/yayinlar/191011104504_0.0.0.BBB-2020-2024-Stratejik-Plani.pdf 10/03/2020
8. Denizli BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1788/Denizli+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 11/03/2020

9. Diyarbakır BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1513/Diyarbakir+Buyuksehir+Belediyesi+2017-2021 12/03/2020
10. ERGUN, Turgay (2004). Kamu Yönetimi-Kuram, Siyasa, Uygulama, TODAEİ Yayını, No:322, Ankara.
11. Erzurum BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1721/Erzurum+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 13/03/2020
12. Eskişehir BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1673/Eskisehir+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 14/03/2020
13. Gaziantep BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/2029/Gaziantep+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 15/03/2020
14. GENÇ, F. Neval (2009). Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Planlama, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, s.1-8.
15. GENÇ, F. Neval (2012). Türkiye’de Afet Yönetim Politikalarının Dönüşümü, Kamu Politikası Kuram ve Uygulama, Der. Mete Yıldız ve Mehmet Zahid Sobacı, s.498-519.
16. GENÇ, F. Neval (2021). Kriz Yönetimi ve Covid-19 Pandemisi, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
17. GENÇ, F. Neval, KORKIN, Erhan (2021). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Bürokrasinin Değişimi ve Dönüşümü, Değişim ve Dönüşüm Dinamikleri Bağlamında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Editör: Abdullah Yılmaz, Tahsin Güler, Ekin Yayıncılık, Bursa, ss.213-238.
18. GEORGE, D., & MALLERY, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson
19. GÜÇLÜ, Nezahat (2003). Stratejik Yönetim, Gazi Üniv. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, C.23, S.2, s.61-85.
20. GÜLKAN, Polat, BALAMİR, Murat ve YAKUT Ahmet (2006). “Afet Yönetiminin Stratejik İlkeleri: Türkiye ve Dünyadaki Politikalara Genel Bakış”, Afet Yönetiminin Temel İlkeleri, T.C. İçişleri Bakanlığı-JICA Türkiye Ofisi (Ed. Miktad Kadıoğlu, Emin Özdamar), Ankara, ss. 19-42.
21. Hatay BŞB Stratejik Planı (2020-2024). https://www.hatay.bel.tr/media/11217/2020-2024-stratejik-plani.pdf 16/03/2020
22. İSBİR, Eyüp. G, GENÇ, F. Neval (2008). “Afetlere Müdahalede Uluslararası Örgütlerin Rolü: 1999 Marmara Depremi”, Amme İdaresi Dergisi, 41 (3), ss.73-97.
23. İzmir BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1918/Izmir+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 18/03/2020
24. Kahramanmaraş BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejikplan/s/1862/Kahramanmaras+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 19/03/2020
25. Kayseri BŞB Stratejik Planı (2020-2024). https://www.kayseri.bel.tr/uploads/pdf/kbb_stratejik_plan_2020_2024.pdf 20/03/2020
26. KERMAN, Uysal; ALTAN, Yakup; AKTEL, Mehmet; ÖZTOP, Sezai (2012). Belediyelerde Stratejik Planlama: Ege Bölgesi İl Belediyeleri Örneği, Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.17, S.2. s.1-15.
27. KIRILMAZ, Muhammet (2014). Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Yönetimin İçselleştirilmesi: Stratejik Plan Modeli Önerisi, Türk İdare Dergisi, S.478, s.285-322.
28. Kocaeli BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1815/Kocaeli+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 21/03/2020
29. Konya BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1822/Konya+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 22/03/2020
30. Manisa BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1855/Manisa+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 23/03/2020
31. Mardin BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1895/Mardin+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 24/03/2020
32. Mersin BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1816/Mersin+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 25/03/2020
33. Muğla BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1966/Mugla+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 26/03/2020 Ordu BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1825/Ordu+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 28/03/2020
34. ÖZTOP, Sezai (2007). Stratejik Planların Belediyelerde Uygulanması, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
35. Sakarya BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1787/Sakarya+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 29/03/2020
36. Samsun BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1926/Samsun+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 30/03/2020
37. SONGÜR, Neşe (2015). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama, Ed.: Eyüp G. İsbir, Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar içinde. Açık Öğretim Fakültesi Yayınları, No:1950, Ankara
38. Şanlıurfa BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1911/Sanliurfa+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 30/03/2020
39. TABACHNICK, B. G., & FIDELL, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics (5th ed.). Boston: Allyn and Bacon Tekirdağ BŞB Stratejik Planı (2020-2024). http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/1799/Tekirdag+Buyuksehir+Belediyesi+2020-2024 31/03/2020
40. YILMAZ, Kutluhan (2003). Kamu Kuruluşları İçin Stratejik Plan Uygulaması, Sayıştay Dergisi, S.50, s.69-86.
41. 4623 Sayılı Yer Sarsıntılarından Evvel ve Sonra Alınacak Tedbirler Hakkında Kanun, 18/07/1944 tarih ve 5310 sayılı Resmî Gazete
42. 7269 Sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun, 25/05/1959 tarih ve 10213 sayılı Resmî Gazete.
43. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanunu, 24/12/2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete.
44. 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 23/07/2004 tarih ve 25531 sayılı Resmî Gazete.
45. 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 04/03/2005 tarih ve 25745 sayılı Resmî Gazete.
46. 5393 Sayılı Belediye Kanunu, 13/7/2005 tarih ve 25874 sayılı Resmî Gazete.
47. 5436 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, 22/12/2005 tarih ve 26033 sayılı Resmî Gazete.
48. 5902 Sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu, 17/06/2009 tarih ve 27261 sayılı Resmî Gazete.
49. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, 9/5/2012 tarih ve 28296 sayılı Resmî Gazete.
50. 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, 31/05/2012 tarih ve 28309 sayılı Resmî Gazete
51. 6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 06.12.2012 ve 28489 sayılı Resmî Gazete.
52. http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/g/be/kurum/Belediyeler (30 BŞB Stratejik Planı İçin Erişim Tarihi: (05-31/03/2020).