“Cumhuriyet’in Osmanlı geçmişini bütünüyle reddettiği” önermesi, Türk modernleşmesi literatüründe uzun süre hâkimiyetini koruyan temel bir varsayım olmuştur. Ancak Erken Cumhuriyet Dönemi uygulamaları ve tarih yazımı süreçleri yakından incelendiğinde, bu varsayımın meseleyi tek boyutlu ele alan indirgemeci bir yaklaşım içerdiği düşünülebilir. Bu çalışma, söz konusu iddiayı eleştirel bir süzgeçten geçirerek Erken Cumhuriyet Dönemi tarih perspektifinin Osmanlı mirasını mutlak bir dışlamadan ziyade stratejik bir yeniden anlamlandırma ve seçici bir süreklilik ekseninde ele aldığını savunmaktadır. Araştırma kapsamında Türk Tarih Tezi (TTT) ve Türk Tarihinin Ana Hatları (TTAH) projesi gibi kurumsal girişimlerin, Batı merkezli oryantalist anlatılara karşı geliştirilen reaksiyoner ve kurucu bir tarih yazımı hamlesi niteliği taşıdığı tespit edilmiştir. Çalışmada, İsmail Hakkı Uzunçarşılı gibi figürlerin öncülüğünde yürütülen birincil kaynak odaklı araştırmaların, Osmanlı geçmişini yeni millî kimlik anlatısına eklemleme işlevi gördüğü analiz edilmektedir. Netice itibarıyla makale, Cumhuriyet’in Osmanlı mirasıyla kurduğu ilişkinin ideolojik düzeyde bir mesafe koyma, kurumsal ve bilimsel düzeyde ise pragmatik bir adaptasyon ve süreklilik içeren çok katmanlı bir süreç olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Çalışma, temel nitel araştırma yaklaşımlarından tarihî araştırma deseni ile yapılandırılmıştır. Veriler, birinci ve ikinci el kaynaklar üzerinden doküman incelemesi tekniğiyle toplanmış; metinlerin bağlamını ve anlam katmanlarını çözümlemeyi hedefleyen hermenötik yaklaşım rehberliğinde betimsel analize tabi tutulmuştur.
The proposition that “the Republic completely rejected its own Ottoman past” has been a fundamental assumption that long dominated the literature on Turkish modernization. However, when the practices and historiographical processes of the early Republican period are closely examined, it could be argued that this assumption represents a reductionist approach that addresses the issue from a one-dimensional perspective. This study critically examines this claim, arguing that the historical perspective of the early Republican period treated the Ottoman legacy not through absolute exclusion, but through strategic reinterpretation and selective continuity. The research demonstrates that institutional initiatives such as the Turkish History Thesis (TTT) and the Main Outlines of Turkish History (TTAH) project represent a reactionary and foundational historiographical move against Eurocentric Orientalist narratives. The study analyzes that primary source-focused research, spearheaded by figures such as İsmail Hakkı Uzunçarşılı, served to integrate the Ottoman past into the new national identity narrative. Ultimately, the article aims to demonstrate that the Republic’s relationship with the Ottoman legacy was a multi-layered process involving ideological distancing alongside pragmatic adaptation and continuity at the institutional and scientific levels. Methodologically, the study adopts a historical research design, a fundamental qualitative approach. Data were collected through the document analysis of primary and secondary sources and subjected to descriptive analysis guided by a hermeneutic approach, aiming to decipher the historical context and nuanced layers of meaning within the texts.