mad-jns Milliyetçilik Araştırmaları Dergisi 2667-4459 2667-7911 Haluk KAYICI Political Science Siyaset Bilimi TÜRKLERDE DEVLET - KİMLİK İLİŞKİSİ: DEVLET KİMLİĞİ https://orcid.org/0000-0002-1373-1932 Tekin Şafi 10 31 2019 1 2 78 102 10 20 2019 10 30 2019 Copyright © 2019, Milliyetçilik Araştırmaları Dergisi 2019 Milliyetçilik Araştırmaları Dergisi

Türkler,Orta Asya’dan başlayarak günümüze kadar gelen en eski ve en köklümedeniyetlerden biri olup, devletin kutsal bir varlık olarak tanımlandığı birdevlet felsefesine sahiptirler. Yaşadıkları coğrafya, bozkır kültürü, diniinançları, göçebe hayat tarzları onları dünyanın farklı bölgelerinde yaşamayaitmiş ve gittikleri bölgelerde birçok devlet kurmayı gerektirmiştir. Siyasalkültür ve devlet geleneğinin etkisiyle, dünyaya hâkim olma ve Tanrı’nınyeryüzünde kurduğu sarsılmaz düzenin devam ettirilebileceği düşüncesi Türkleridünyaya hâkim olma ideasına yönlendirmiştir. Bu bağlamda çalışmaya, Türklerdedevlet kavramının açıklanmasına yer verilerek konuya giriş yapılmıştır. Dahasonra eski Türklerde devletin nasıl tanımlandığı ve devlete hangi özelliklerinyüklendiği Orhun Yazıtları baz alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Türklerdekutsal devlet düşüncesi, yaşanılan coğrafya, göçebe hayat, bozkır kültürü gibisiyasi kültürü oluşturan unsurlar temel alınarak tanımlanmaya gayretgösterilmiştir. Zira bu durum Türklerde siyasal kültür devletin devamlılığınınsağlanması gerektiği düşüncesini doğurmuştur ve bozkır coğrafyasında milletinbağımsızlığı devletin var olması düşüncesine bağlanmıştır. Çalışmanın temelvarsayımı, Türklerde devletli olmak aynı zamanda kimlik sahibi olmanınizdüşümüdür. Bu doğrultuda, devletli olmak ile milli kimlik bilinci arasındakiilişki ve Türk kimliğini oluşmasında “devlet” kavramının nasıl bir fonksiyonasahip olduğu, bu çalışmanın konusu olmuştur. Bu nokta çalışmanın metodolojikçerçevesin, tarihsel karşılaştırmalı literatür yöntemi oluşturmaktadır.

 devlet kimliği milli kimlik Türklük Arslan, Mahmut (1987), Kutadgu-Bilig’deki Toplum ve Devlet Anlayışı, İstanbul Üniversitesi Yayınları: İstanbul. Aslan, Seyfettin (2017), “Osmanlılarda Siyasal İktidarı Koruma Çabası ve Kardeş Katli”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C: 7, S:12, ss.1-11 Ayata, Ali ve Yücel, Gökberk (2015), Yeni Küresel Düzende Türk Dış Politikasının Kimlik Arayışı, 1. Baskı, Nobel Yayınları: Ankara. Aybars, Pamir (2009), “Orta-Asya Türk Hukukunda ‘’Töre’’ Kavramı”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.58 S.2, ss. 359-375. Balcı, Cengiz (2018), Türk Devlet Töresi, (1. Baskı), Bilge Oğuz Yayınlar: İstanbul. Başer, Sait (2015), Kutadgu Bilig’de Kut ve Töre, (6. Baskı), İrfan Yayınları: İstanbul. Baykara ,Tuncer (2001), Türk Kültür Tarihine Bakışlar, (1. Baskı), Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları: Ankara . Bıçak, Ayhan (2013), Türk Düşüncesi 1 Kökenler, (2. Baskı), Dergah Yayınları: İstanbul. Coşkun, Özlem (2016),‘’Türk Yönetim Sistemi Üzerine Kısa Bir Değerlendirme’’, TheJournal of International Lingual, Socialand Educational Sciences, Cilt: 2, Sayı: 2, ss.126-135. Çandarlıoğlu, Gülçin (2003), İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü, Türk Dünyası Araştırmalar Vakfı Yayınları, İstanbul. Çoruhlu, Yaşar (2002), Türk Mitolojisinin Anahatları, 1. Baskı, KabalcıYayınevi: İstanbul. Dalbay, Ramazan Saim (2018), “Kimlik ve Toplumsal Kimlik kavramı” Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S:31, s. 161-176. Durgun, Şenol (2014), Ulus İnşası ve Milliyetçilik, 1. Baskı, Binyıl Yayınevi: Ankara. Ergin, Muharrem (2016), Orhun Abideleri, 50. Baskı, Boğaziçi Yayınları: İstanbul. Gökalp, Ziya (1977), Türk Töresi, 1. Baskı, Kültür Bakanlığı Ziya Gökalp Yayınları. Güngör, Erol (1997), Tarihte Türkler, 8. Basım, Ötüken Yayınları: Ankara. Hassan, Ümit (2015), Eski Türk Toplumu Üzerine İncelemeler, 5. Baskı, Doğubatı Yayınları: Ankara. Kafesoğlu, İbrahim (2016), Türk Milli Kültürü, 40. Baskı, Ötüken Yayınları: İstanbul. Köseoğlu, Nevzat (2015), Türk Kimliği ve Türk Dünyası, 3. Baskı, Ötüken Neşriyat: Ankara. Özdemir, Mehmet Niyazi (2017), Türk Devlet Felsefesi, (11. Baskı), Ötüken Yayınları: Ankara. Roux, Jean Paul (2004), Türklerin Tarihi, 5. Baskı, Kabalcı Yayınevi: İstanbul. Tatar, Taner, Tatar, Hüsniye Canbay (2005), “Türk Kültüründe Töre Müessesesi”, Dini Araştırmalar Dergisi, C: 8, S: 23, ss. 273-286. Togan, Zeki Veli, (1981), Umumi Türk Tarihine Giriş Cilt 1, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları: İstanbul. Turan, Osman (2016), Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Tarihi, 25. Basım, Ötüken Yayınları: İstanbul. Vatandaş, Celalettin (2010), Ulusal Kimlik; Türk Ulusçuluğunun Doğuşu, 2. Baskı, Açılım Kitap Yayınları: İstanbul.