Milliyetçilik Araştırmaları Dergisi (MAD), yapay zekâ araçlarının akademik araştırma ve yazım alanındaki dönüştürücü potansiyelini kabul etmektedir. Bu araçlar, makale hazırlığının çeşitli aşamalarını geliştirebilse de, bilimsel çalışmaların bütünlüğünü, özgünlüğünü ve hesap verebilirliğini sağlamak için kullanımları etik standartlara uygun olmalıdır. Bu politika, dergiye gönderilen makalelerde yapay zekâ araçlarının kabul edilebilir ve kabul edilemez kullanımlarını özetlemekte ve bunların sorumlu bir şekilde uygulanması konusunda rehberlik sağlamaktadır.
Yazarların yapay zekâ araçlarını kullanımı: Yazarların, çalışmalarının bilimsel içeriğini ve özgünlüğünü tehlikeye atmayacak şekilde, belirli ve sınırlı kapasitelerde yapay zekâ araçlarını kullanmalarına izin verilir. Ancak aşağıdaki kurallara uyulmalıdır:
Yapay zekâ araçları, metinlerin dilbilgisini, yazımını, açıklığını ve genel okunabilirliğini iyileştirmek için kullanılabilir. Bu, çalışmanın bilimsel özünü değiştirmeden cümle yapısını ve üslubunu geliştirmeyi içerir. Yazarlar, orijinal içerikten ve bu araçlar tarafından ortaya çıkarılan hatalardan tamamen sorumludur.
Yapay zekâ araçları kullanılarak metin veya içerik oluşturulması kesinlikle yasaktır. Bu, özetlerin, girişlerin, literatür incelemelerinin, metodolojilerin, sonuçların, tartışmaların oluşturulmasını içerir. Makaleler, yazarların özgün bilimsel çabalarını ve analizlerini yansıtmalıdır.
Yazarlar, geleneksel araştırma yöntemleriyle toplanan verilerin analizine yardımcı olmak için yapay zekâ araçlarını kullanabilirler. Ancak, yapay zekâ araçları araştırma verilerini uydurmak veya üretmek için kullanılmamalıdır. Tüm yorumlar ve sonuçlar tamamen yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Yapay zekâ araçları tarafından oluşturulmuş görüntüler, şekiller, grafikler veya diğer görsel içeriklerin gönderilmesine izin verilmez. Tüm görsel unsurlar orijinal yöntemlerle üretilmeli veya uygun atıfta bulunularak etik kaynaklardan elde edilmelidir.
Yapay zeka araçlarından yararlanan yazar(lar), bu durumu makalenin sonunda “Yapay Zeka Araçları Kullanım Beyanı” başlığı altında şeffaf bir şekilde açıklamalıdır. Beyanda, kullanılan aracın adı, sürümü ve kullanım amacı belirtilmelidir. Örneğin: Bu çalışmanın hazırlanması sırasında ……………….. bölümünde ……………………… amacıyla [Yapay Zeka Aracı Adı] kullanılmıştır. Ya da, Bu çalışmanın hazırlanması sırasında herhangi bir yapay zeka aracı kullanılmamıştır. Yazar(lar), yapay zeka aracı tarafından önerilen değişiklikleri incelemiş, doğrulamış ve metnin son halinin tüm sorumluluğunu üstlenmiştir.
Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez. Yazarlık, araştırmaya ve makale hazırlığına önemli bilimsel katkılarda bulunan kişilerle sınırlıdır.
Makale gönderim sürecinde yapay zekâ araçları kullanımına dair beyanda bulunulmamasına rağmen, editöryal inceleme veya hakem değerlendirmesi aşamasında; yapay zekâ araçları kullanımının gizlendiği tespit edilirse; yapılan beyanın gerçeği yansıtmadığı; yapay zekâ araçlarının izin verilen sınırları aşarak makalenin ana metin üretiminde, kurgusunda, fikir/iddia geliştirme veya içerik yazımı aşamalarında kullanıldığı saptanırsa; çalışmada yer alan kaynakların ve atıfların yapay zekâ araçları tarafından uydurulduğu veya genel literatürle uyumsuz olduğu belirlenirse; ilgili çalışma, hakem değerlendirme sürecindeki aşamasına bakılmaksızın ve yazara herhangi bir düzeltme hakkı tanınmaksızın derhâl iade edilir ve kesin olarak reddedilir.
Hakemlerin yapay zekâ araçlarını kullanımı:
Dergimize gönderilen çalışmalar, hakem değerlendirmesi tamamlanana kadar "gizli belge" statüsündedir. Yazarların fikri mülkiyet haklarını ve kişisel verilerini korumak adına; hakemlerin, makaleleri veya makalelere ait kesitleri herhangi bir yapay zeka yazılımıyla paylaşması kesinlikle yasaktır. Yapay zeka araçlarına veri yüklenmesi, veri güvenliği ihlali doğuracağından hakemlik etiğine aykırıdır.
Hakemler, değerlendirdikleri çalışmaların bilimsel niteliği, metodolojisi ve akademik doğruluğu üzerindeki yegâne karar vericidir. Yapay zeka araçlarının yanlış, eksik, manipülatif veya yanlı sonuçlar üretme riski barındırması sebebiyle; bu teknolojiler, hakemin eleştirel düşünme ve bağımsız değerlendirme kabiliyetinin yerini asla alamaz. Hakemler, sisteme yükledikleri değerlendirme raporlarının içeriğinden, sunulan görüşlerden ve akademik yargılardan şahsen, tamamen ve hukuken sorumludur.
Editörlerin yapay zekâ araçlarını kullanımı:
Editörler, değerlendirilmek üzere gönderilen bir makaleyi veya makalenin herhangi bir bölümünü yapay zeka araçlarına yüklememelidir. Bu tür platformlara veri aktarılması, yazarların gizlilik ve mülkiyet haklarının ihlal edilmesi riskini doğurur. Ayrıca makale, kişisel olarak tanımlanabilir bilgiler içeriyorsa, bu durum veri gizliliği haklarının ve ilkelerinin açık bir ihlali anlamına gelir.
Editörler, editoryal değerlendirme ve karar alma sürecinden sorumludur. Yapay zeka araçları, bir editörün eleştirel düşünme, bağımsız değerlendirme veya nihai karar alma yeteneğinin yerini alamaz. Editörler, editoryal süreçten, nihai karardan ve bunun yazarlara iletilmesinden tamamen sorumlu ve hesap verebilir konumdadır.
Bu nedenle editörler, yapay zeka araçlarını yalnızca destekleyici bir amaçla, örneğin karar mektuplarının dilini veya yapısını iyileştirmek için kullanabilirler. Dil editörleri de yazım hatalarını düzeltmek ve ifadeleri iyileştirmek amacıyla üretken yapay zekâ araçlarından faydalanabilirler.
Kaynak:
1- COPE Council. COPE position - Authorship and AI
2- TÜBİTAK DESTEK SÜREÇLERİNDE ÜRETKEN YAPAY ZEKÂNIN (ÜYZ) SORUMLU VE GÜVENİLİR KULLANIMI REHBERİ