Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi

Fahriye Pazarcıkcı

doi:10.24998/maeusabed.292260

Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi

Abstract

Giriş: Kanser hastaları için uyku bozukluğu oldukça sık rastlanan ve rahatsızlık verici bir yakınmadır. Yeterli ve kaliteli uyku bireyin temel gereksinimlerindendir ve yaşam kalitesi kadar psikofizyolojik sağlığın korunması için de gereklidir.

Amaç: Bu çalışma, kemoterapi öncesi ve sonrası kanser hastalarında meydana gelen uyku bozukluğu düzeyini saptamak ve kanser hastalarında uyku bozukluklarının takip ve tedavisinin önemine vurgu yapmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Yöntem: Araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastaneleri Zehra Ulusoy Onkoloji Merkezi kemoterapi ünitesinde, evre I-III meme, kolon veya akciğer kanseri tanısı alan, daha önce kemoterapi ve radyoterapi almamış 30 hasta ile yürütülmüştür. Veriler Sosyodemografik Özellik Formu ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik dağılım, Willcoxan İşaretli Sıralar testleri kullanılmıştır.

Bulgular: Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi’ne (global skor ≥ 5 olanlar) göre kemoterapi alan kanser hastalarında kötü uyku kalitesi oranı, kemoterapi öncesi %96,7 ve altı kür kemoterapi sonrası %100’dür. Çalışmaya katılan bireylerde iki ölçüm arasında öznel uyku kalitesi anlamlı olarak artarken, uyku süreleri anlamlı olarak azalmıştır. Araştırmamızda, Global PUKİ puanları ile sosyodemografik ve klinik özellikler arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç: Kemoterapi alan kanser hastalarında uyku kalitesi bozulmaktadır. Uyku bozukluğunun yaşam kalitesine olumsuz etkileri bilinmesine rağmen hem hastalar hem de sağlık çalışanları tarafından göz ardı edilmektedir. Dolayısıyla tedavi sürecinde uyku kalitesinin değerlendirilmesine ve hastaların bu açıdan desteklenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar kelimeler: Uyku kalitesi, uyku bozukluğu, kanser, kemoterapi.

Keywords

Uyku kalitesi,uyku bozukluğu,kanser,kemoterapi

References

1. Agargün MY, Kara H, Anlar O. 1996. Pittsburgh uyku kalite indeksinin geçerliliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 7, 107-115.
2. Albayrak S. 2006. Akciğer kanserli olgularda uyku bozuklukları. Uzmanlık Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
3. Ancoli-Israel S, Liu L, Marler MR, et al. 2006. Fatigue, sleep, and circadian rhythms prior to chemotherapy for breast cancer. Support Care Cancer, 14, 201-209.
4. Berger AM, VonEssen S, Kuhn BR, et al. 2002. Feasibility of a sleep intervention during adjuvant breast cancer chemotherapy. Oncology Nursing Forum, 29, 1431-1441.
5. Berger AM, VonEssen S, Kuhn BR, et al. 2003. Adherence, sleep and fatigue outcomes after adjuvant breast cancer chemotherapy: Results of a feasibility intervention study. Oncology Nursing Forum, 30, 513-522.
6. Chen ML, Chang HK. 2004. Physical symptom profiles of depressed and nondepressed patients with cancer. Palliat Med, 18, 712-718.
7. Choi TY, Kim JI, Lim HJ, et al. 2016. Acupuncture for managing cancer-related ınsomnia: A systematic review of randomized clinical trials. Integrative Cancer Therapies, 1-12.
8. Clark J, Cunningham M, McMillan S, et al. 2004. Sleep-wake disturbances in people with cancer part II: Evaluating the evidence for clinical decision making. Oncol Nurs Forum, 31, 747-771.

9. Çınar S, Eşer I. 2012. Effect on sleep quality of back massage in older adults in rest home. DEUHYO ED, 5, 2-7.
10. Davidson JR, MacLeana AW, Brundage MD, et al. 2002. Sleep disturbance in cancer patients. Social Science & Medicine, 54, 1309-1321.
11. Davis MP, Goforth HW. 2014. Longterm and short-term effects of insomnia in cancer and effective interventions. Cancer Journal, 20, 330-344.
12. Engstrom CA, Strohl RA, Rose L. 1999. Sleep alterations in cancer patients. Cancer Nursing, 22, 143-148.
13. Fiorentino L, Ancoli-Israel S. 2006. Insomnia and its treatment in women with breast cancer. Sleep Med Rev, 10, 419-429.
14. Fortner BV, Stepanski EJ, Wang SC, et al. 2002. Sleep and quality of life in breast cancer patients. J Pain Sympt Manage, 24, 471-480.
15. Gelişken Akyüz R. 2010. İleri evre akciğer kanserli hastalarda uyku kalitesi ve etkileyen etmenlerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
16. George GC, Iwuanyanwu EC, Anderson KO, et al. 2016. Sleep quality and ıts association with fatigue, symptom burden, and mood in patients with advanced cancer in a clinic for early-phase oncology clinical trials. Cancer, 122, 3401-9.
17. Induru RR, Walsh D. 2014. Cancerrelated insomnia. The American Journal of Hospice and Palliative Care, 31, 777-785.
18. Koopman C, Nouriani B, Erickson V, et al. 2002. Sleep disturbances in women with metastatic breast cancer. The Breast Journal, 8, 362-370.
19. Lee K, Cho M, Miaskowski C, et al. 2004. Impaired sleep and rhythms in persons with cancer. Sleep Med Rev, 8, 199-212.
20. Lou VWQ, Chen EJ, Jian H, et al. 2017. Respiratory symptoms, sleep, and quality of life in patients with advanced lung cancer. J Pain Symptom Manage, 53, 250-256.
21. Mystakitao K, Parpa E, Tsilika E, et al. 2007. The relationship of subjective sleep quality, pain, and quality of life in advanced cancer patients. Sleep, 30, 737-742.
22. Mystakitao K, Parpa E, Tsilika E, et al. 2009. How is sleep quality affected by the psychological and symptom distress of advanced cancer patients?. Palliative Medicine, 46-53.
23. Savard J, Morin CM. 2001. Insomnia in the context of cancer: a review of a neglected problem. J Clin Oncol, 19, 895-908.
24. Sephton SE, Sapolsky RM, Kraemer HC, et al. 2000. Diurnal cortisol rhythm as a predictor of breast cancer survival. J Natl Cancer Inst, 92, 994-1000.
25. Silberfarb PM, Hauri PJ, Oxman TE, et al. 1993. Assessment of sleep in patients with lung cancer and breast cancer. Journal of Clinical Oncology, 11, 997-1004.
26. Simões-Wüst AP, Hassani TA, Müller-Hübenthal B, et al. 2015. Sleep quality ımproves during treatment with bryophyllum pinnatum: An observational study on cancer patients. Integrative Cancer Therapies, 14, 452-459.
27. Williams SA, Schreier AM. 2004. The effect of education in managing side effects in women receiving chemotherapy for treatment of breast cancer. Oncology Nursing Forum, 31, 16-23.
28. Yavuzşen T, Alacacıoğlu A, Çeltik A, et al. 2014. Kanser ve uyku bozuklukları. Türk Onkoloji Dergisi, 29, 112-119.

Details

Primary Language

English

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Fahriye Pazarcıkcı
MEHMET AKIF ERSOY UNIV
Türkiye

Publication Date

November 6, 2017

Submission Date

February 14, 2017

Acceptance Date

October 11, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 5 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.24998/maeusabed.292260

IZ

https://izlik.org/JA96US92RF

Cite

RIS / Bibtex

APA

Pazarcıkcı, F. (2017). Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute, 5(1), 11-21. https://doi.org/10.24998/maeusabed.292260

AMA

1.Pazarcıkcı F. Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute. 2017;5(1):11-21. doi:10.24998/maeusabed.292260

Chicago

Pazarcıkcı, Fahriye. 2017. “Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute 5 (1): 11-21. https://doi.org/10.24998/maeusabed.292260.

EndNote

Pazarcıkcı F (November 1, 2017) Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute 5 1 11–21.

IEEE

[1]F. Pazarcıkcı, “Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi”, Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute, vol. 5, no. 1, pp. 11–21, Nov. 2017, doi: 10.24998/maeusabed.292260.

ISNAD

Pazarcıkcı, Fahriye. “Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute 5/1 (November 1, 2017): 11-21. https://doi.org/10.24998/maeusabed.292260.

JAMA

1.Pazarcıkcı F. Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute. 2017;5:11–21.

MLA

Pazarcıkcı, Fahriye. “Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute, vol. 5, no. 1, Nov. 2017, pp. 11-21, doi:10.24998/maeusabed.292260.

Vancouver

1.Fahriye Pazarcıkcı. Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute. 2017 Nov. 1;5(1):11-2. doi:10.24998/maeusabed.292260

Cited By

KANSER ETKİNLİĞİNE KATILAN BİREYLERİN KANSERE İLİŞKİN TUTUMLARININ BELİRLENMESİ

Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences

https://doi.org/10.17049/ataunihem.780825

PATIENTS’ SLEEP QUALITY AND AFFECTING FACTORS ON POST MASTECTOMY

International Journal of Health Services Research and Policy

https://doi.org/10.33457/ijhsrp.934774

The effect of a combined treatment of foot soak and lavender oil inhalation therapy on the severity of insomnia of patients with cancer: Randomized interventional study

EXPLORE

https://doi.org/10.1016/j.explore.2022.09.003