<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>motif akademi</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Motif Akademi Halkbilimi Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1308-4445</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2822-5538</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Motif Halk Oyunları Eğitim ve Öğretim Vakfı</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.12981/mahder.1173816</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Turkish Folklore</subject>
                                                            <subject>Creative Arts and Writing</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Türk Halk Bilimi</subject>
                                                            <subject>Sanat ve Edebiyat</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>TÜRKAN ŞORAY FİLMLERİNDE HALK KÜLTÜRÜ UNSURLARININ İŞLEVLERİ</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-1614-3618</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Dursun</surname>
                                    <given-names>Aysun</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0001-9662-9484</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Gümüş</surname>
                                    <given-names>Ayten</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20221218">
                    <day>12</day>
                    <month>18</month>
                    <year>2022</year>
                </pub-date>
                                        <volume>15</volume>
                                        <issue>40</issue>
                                        <fpage>1139</fpage>
                                        <lpage>1159</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20220911">
                        <day>09</day>
                        <month>11</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20221120">
                        <day>11</day>
                        <month>20</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2008, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2008</copyright-year>
                    <copyright-holder>Motif Akademi Halkbilimi Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Bir millete ait maddi ve manevi değerler, kadim zamanlardan günümüze anlatılarak, yazılarak, görsel unsurlar kullanılarak geleceğe taşınmıştır. Çağın değişimi ile kültürel unsurların aktarılma ortamları farklılaşmıştır. Yazıyla başlayan gazete, dergi, radyo, televizyon, sinema ve internet yoluyla varlığını sürdürmeye devam eden elektronik kültür ortamı, halk kültürü unsurlarının aktarılma alanlarını oluşturur. Bu ortamlar arasında sinema, aynı anda pek çok kişiye hitap edebilmesi, görsel-işitsel olarak dikkatleri toplama gücünün yüksek olması ve halk kültürüne ait unsurları aktarma gibi özellikleriyle öne çıkar.İnsanı ve yaşamı merkeze alan sinema ile kültür, zamanla birbirini besleyen iki unsur haline gelmiştir. Toplum, günlük yaşam içinde yer alan duygu, durum ve olayların bir benzerini beyazperde de görür. Halk kültürü unsurlarıyla bezenen görsellerin varlığı, halk arasında yapılagelen pek çok uygulamanın oyuncuların konuşma, kıyafet, tavır ve davranışlarına yansıması sinema filmlerinin ve oyuncularının toplum tarafından benimsenmesinin önünü açar. Türk sinemasının önemli sanatçılarından biri olan Türkan Şoray’ın yer aldığı filmlerde, Türk halkına ait temel kültürel değerler, gelenekler ve halk kültürü unsurları büyük ölçüde varlık gösterir. Bu çalışmada Türkan Şoray’ın başrol oyuncularından biri olduğu ‘Güllü Geliyor Güllü (GGG)’ (1973), ‘Sultan Gelin (SG)’ (1973), ‘Bir Aşk Masalı Ferhat ile Şirin (BAMFİŞ)’ (1978), ‘Hazal (H)’ (1979), ‘Yılanı Öldürseler (YÖ)’ (1981), ‘Berdel (B)’ (1990), ‘Şahmaran (Ş)’ (1993) filmleri Sedat Veyis Örnek’in halkbilimi kadroları tasnifi ışığında incelenerek bu filmlerde yer alan halk kültürü unsurlarının işlevleri ortaya konulacaktır.</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Türk Sineması</kwd>
                                                    <kwd>  Türkan Şoray</kwd>
                                                    <kwd>  Halk Kültürü Unsurları</kwd>
                                                    <kwd>  Kültür Aktarımı</kwd>
                                                    <kwd>  İşlev.</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                    <funding-group specific-use="FundRef">
                    <award-group>
                                                    <funding-source>
                                <named-content content-type="funder_name">MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ</named-content>
                            </funding-source>
                                                                            <award-id>21/119/05/5</award-id>
                                            </award-group>
                </funding-group>
                                </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Abalı, İ. (2020). Iğdır manilerinin işlevleri üzerine bir inceleme. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (24), 115-146.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aksoy, M. (2007). Türk halk edebiyatında anlatım aracı olarak elmanın kullanıma ontolojik bir yaklaşım. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 7 (2), 41-56.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aksoy, Ö. A. (1963). Atasözleri, deyimler. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten, 10, 131-166.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Alptekin, A. B. (2016). Halk hikâyelerinin motif yapısı. Ankara: Akçağ.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">And, M. (1985). Geleneksel Türk tiyatrosu. İstanbul: İnkılâp.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aras, E. Z. (2009), Türkan Şoray: Bir imajın başarısı. Biyografya Türkan Şoray 8, İstanbul: Bağlam.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Artun, E. (2014a). Türk halk edebiyatına giriş. Adana: Karahan.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Artun, E. (2014b). Türk halkbilimi. Adana: Karahan.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Artun, E. (2014c). Ansiklopedik halkbilimi/halk edebiyatı sözlüğü terimler-motifler-kavramlar. Adana: Karahan.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bars, M. E. (2017). Kültürel değerlerin aktarımında halk edebiyatı ürünlerinden yararlanma. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (2), 217-228.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bascom, W. R. (2019). Folklorun dört işlevi (çev.: Ferya Çalış), Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar 2 (ed. M. Öcal Oğuz ve Selcan Gürçayır), Ankara: Geleneksel. 71-86.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Başçetinçelik, A. (2009). Adana halk kültüründe doğum-evlenme-ölüm. Adana: Altın Koza.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Boratav, P. N. (2016). 100 soruda Türk folkloru (İnanışlar, töre ve törenler, oyunlar). Ankara: BilgeSu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bozkurt, N. (2009). Silâh. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 37, 186-187.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Büker, S.-Uluyağcı, C. (1993). Yeşilçam’da bir sultan. İstanbul: Afa.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çakmak, S. (2016). Van ilinde ağıt yakan kadınlar ve ağıtların sosyal-psikolojik yönleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 9 (17), 29-45.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çobanoğlu, Ö. (1999). Halkbilimi kuramları ve araştırma yöntemleri tarihine giriş. Ankara: Akçağ.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çoruhlu, Y. (2000). Türk mitolojisinin ana hatları. İstanbul: Kabalcı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dorsay, A. (2003). Sümbül sokağın tutsak kadını. İstanbul: Remzi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dursun, A. (2018). Atasözlerine İşlevsel Bir Yaklaşım: Türk Halk Felsefesini Öğütlerle Anlamak, 9. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi, 169-179.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dursun, A. (2021). Oyun kültür benlik-Türk halk kültüründe geleneğin “temsil”leri, İstanbul: Kesit.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Elçin, Ş. (2004). Halk edebiyatına giriş. Ankara: Akçağ.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eliade, M. (2018). Şamanizm. (çev.: İsmet Birkan), Ankara: İmge.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ergöz, R.-Doğan, O. (2020). Kültürel bellek mekânı ve milli kimlik yaratmada Pınarbaşı ağıtlarının işlevi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 47, 29-43.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ergun, P. (2004). Türk kültüründe ağaç kültü. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Güvenç, A. Ö. (2020). Folklor ve sinema. İstanbul: Ötüken.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Güvenç, A. Ö. (2021). Halk hikâyelerinin işlevleri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (73), 57-83.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kalafat, Y. (2009). İslâmiyet ve Türk halk inançları. Ankara: Berikan.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Köprülü, M. F. (2013). Edebiyat araştırmaları I. İstanbul: Alfa.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Morgan, C. T. (2011). Psikolojiye Giriş (çev.: Hüsnü Arıcı vd), (ed. Sirel Karakaş ve Rükzan Eski), Konya: Eğitim Akademi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ocak, A. Y. (2002). Alevi ve Bektaşi inançlarının İslam öncesi temelleri Bektaşi menakıbnamelerinde İslam öncesi inanç motifleri. İstanbul: İletişim.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ong, W.J. (2014). Sözlü ve yazılı kültür sözün teknolojikleşmesi. (çev: Sema Postacıoğlu Banon), İstanbul: Metis.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ögel, B. (2020). Türk mitolojisi kaynakları ve açıklamaları ile destanlar II. cilt. Ankara: Altınordu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Örnek, S. V. (1977). Türk halkbilimi. Ankara: Kültür Bakanlığı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Örnek, S. V. (2017). Etnoloji sözlüğü. Ankara: BilgeSu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özgüç, A. (1998). Türk sinemasına damgasını vuran on kadın. İstanbul: Broy.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Polat, İ. (2020). Kurşun dökme geleneği ve ateş kültü ile ilişkisi. Akademik MATBUAT, 4 (1), 11-26.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarıkaya Hünerel, Z.-Er, B. (2012). Halk kültürünün tanıtılmasında el sanatlarının yeri ve önemi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1 (1), 179-190.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sezer, S. (1998). Osmanlı’da fal ve falnameler. İstanbul: Milliyet.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şimşek, E. (2008), “Ölümsüzlük İlâcı Elma”, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, S. 3/5, s. 190-204.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şoray, T. (2017). Sinemam ve ben. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür.
 
Tezcan, M. (1976). İlkel toplumlarda başlık parası geleneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9 (1), 415-425.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tezcan, M. (1981). Kan dâvâları sosyal antropolojik yaklaşım. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tezcan, M. (1983). Giyim olgusuna sosyo-kültürel bakış ve Türklerde giyim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimler Fakültesi Dergisi, 6 (1), 255-276.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tezcan, M. (2000). Türk ailesi antropolojisi. Ankara: İmge.
 
Timurtaş, F. (2012). Türk edebiyatında Hüsrev ü Şirin ve Ferhat ü Şirin hikâyesi. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 9, 65-88.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Türkçe Sözlük. (2005). Ankara: Türk Dil Kurumu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yılar, Ö. (2005). Mit-efsane ve eğitim. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (11), 383-392.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref47">
                        <label>47</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-1: https://www.dailymotion.com/video/xkj3sl (Erişim: 07.11.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref48">
                        <label>48</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-2: https://www.dailymotion.com/video/xkj3sr (Erişim: 07.11.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref49">
                        <label>49</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-3: https://www.dailymotion.com/video/xkj9nz (Erişim: 07.11.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref50">
                        <label>50</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-4: https://www.dailymotion.com/video/xkja02 (Erişim: 07.11.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref51">
                        <label>51</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-5: https://www.dailymotion.com/video/xkja0t (Erişim: 07.11.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref52">
                        <label>52</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-6: https://www.dailymotion.com/video/xkjayi (Erişim: 07.11.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref53">
                        <label>53</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-7: https://www.youtube.com/watch?v=1Ay7TVrZwkc (Erişim: 28.12.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref54">
                        <label>54</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-8: https://www.youtube.com/watch?v=DuU6N67XKSE (Erişim: 23.11.2021)
    
URL-9: https://www.youtube.com/watch?v=Hl4IOEoqabU&amp;t=1822s (Erişim: 26.01.2021)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref55">
                        <label>55</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">URL-10: https://www.youtube.com/watch?v=i94BOaRQV7E (Erişim: 29.01.2021)
    
URL-11: https://www.youtube.com/watch?v=ls6emZ-Pg9U&amp;t=2050s (Erişim: 23.11.2020)
  
URL-12: https://www.youtube.com/watch?v=sAmGEQDRpFk (Erişim: 15.12.2020)</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
