Veri Zarflama Analizi Kullanılarak Konteyner Terminallerinin Performansının Ölçülmesi; İskenderun Körfezi'nden bir örnek çalışma

Öz

Gelişen ve büyüyen ekonomilerin en büyük ihtiyacı hammaddedir. Ayrıca, üretimde kullanılacak malzemeler ile tüketim maksadıyla üretilen malzemelerin son kullanıcılara ulaştırılmasının kolaylaştırılması büyük önem arz etmektedir. Deniz ulaştırmacılığı ve konteyner taşımacılığı bu faaliyetlerin yürütülmesinde en çok kullanılan yöntemdir. Bu çalışmada; konteyner taşımacılığı sektöründeki artan uluslararası lojistik ihtiyaçlarının İskenderun Körfezi’nde bulunan konteyner terminalleri aracılığıyla ne seviyede karşılanabildiğini ve bu terminallerin performanslarının artırılabilmesi maksadıyla ne tür tedbirler alınması gerektiğini belirlemek hedeflenmiştir. Konteyner terminallerindeki göreceli verimlilik durumlarının belirlenmesi maksadıyla Veri Zarflama Analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında belirlenen karar verme birimlerinin (konteyner terminalleri) son beş yıllık girdi ve çıktı değerleri elde edilerek bu süreçteki verimlilik durumları incelenmiştir. İncelemede girdi değişkenleri olarak; iskele/rıhtım uzunluğu, konteyner stok alanı, rıhtım vinçlerinin sayısı, gemi yanaşma yeri sayısı, konteyner istifleme aracı sayısı değerlendirmeye alınmıştır. Elleçlenen konteyner miktarına ilişkin değerler ise çıktı değişkeni şeklinde değerlendirilmiştir. Veri zarflama analizi kullanılarak yapılan etkinlik ölçümleri sonrasında CCR, BCC girdi ve çıktı yönelimli sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma kapsamında değerlendirmeye alınan konteyner terminalleri arasındaki verimlilik kıyaslaması yapılmış ve etkin olmadığı tespit edilen karar verme birimlerinin ne şekilde etkin hale getirilebileceğine ilişkin çözüm yöntemleri değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İskenderun körfezi
• konteyner terminali
• veri zarflama analizi
• performans

Measuring the Performance of Container Terminals Using Data Envelopment Analysis; A case study from Iskenderun Bay

Abstract

In developing and growing economies, the greatest need is for raw materials. Additionally, facilitating the delivery of the materials which are used for production and those produced for consumption to end users is of great importance. Sea transport and container shipping are the most widely used methods in the execution of these activities. In this study, the aim is to determine to what extent the increasing international logistics needs in the container shipping sector can be met through the container terminals in the İskenderun Bay, and which measures has need to analyse to enhance the performance of these terminals. Data Envelopment Analysis (DEA) method was used to determine the relative efficiency of container terminals, which is a non-parametric method. The input values and output values of the decision units (container terminals) identified within the scope of the study for the last five years were obtained, and their efficiency during this period was examined. In the analysis, the input variables considered were quay length, container storage area, number of berth cranes, the amount of ship berths, the amount of container handling equipment, while the output variable was the handled container quantity. Efficiency measurements were obtained using Data Envelopment Analysis, CCR, BCC input and output-oriented results were obtained. A comparison of efficiency among the evaluated container terminals was made within the scope of the study, and recommendations were provided for the enhancement of inefficient decision-making units.

Keywords

• Iskenderun Bay
• Container terminal
• Data enveloping analysis
• Performance

Kaynakça

1. Akar, Ö., Demirci, A., Şimşek, E., Mazlum, Y., & Demirci, S. (2022). Management of fishing ports on the financial performance of the Türkiye fishery sector; A case of fishing ports in Hatay province. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 7(3), 281-288. https://doi.org/10.35229/jaes.1117772
2. Alkan, G., & İncaz, S., (2003). Türk Limanları, Sorunları ve Çözüm Önerileri, IV. Ulaşım ve Trafik Kongre ve Sergisi, Ankara. 26-27 Eylül 2003, TMMOB.
3. Alpar, A. S. (2001). Contribution of the ports in the İskenderun Bay to the Turkish marine economy and suggestions. [M.Sc. Thesis, Istanbul University]
4. Ashar, A. (1997). Counting the Moves, Port Development International. November. 25-29.
5. Ateş, A. (2010). Efficiency analysis of container terminals at Turkey. [Ph. D. Thesis, Atatürk University]
6. Ateş, A., Karadeniz, Ş., Esmer S., (2010). The position of Turkey in global container transportation market. Dokuz Eylul University Maritime Faculty Journal, 2(2), 83-98.
7. Bayar, S., (2005). Measuring of seaport's efficiency by using data envelopment anaylsis; An example from Turkish seaports. [M.Sc. Thesis, Istanbul University]
8. Beresford, A. K., Naniopoulos, A. and Wooldridge, C.F., (2004). The UNCTAD and WORKPORT Models of Port Development: Evolution or Revolution?. Marine Policy & Management, 31(2), 93-107. https://doi.org/10.1080/0308883042000205061

9. Bowlin, W. F. (1998). Measuring performance: An introduction to Data Envelopment Analysis (DEA), The Journal of Cost Analysis, 15(2), 3-27. https://doi.org/10.1080/08823871.1998.10462318
10. Can, M. F., Şimşek, E., Demirci, A., Demirci, S., & Akar, Ö. (2020). The evaluation of the early impacts of the COVID-19 pandemic on the export of fishery commodities of Turkey. Marine and Life Sciences, 2(1), 18-27.
11. Chlomodis, C. I., & Pallis, A. A. (2002). European Union Port Policy: The Movement Towards a Long-Term Strategy, Chelthalman, UK. Edward Elgar Publishing.
12. De Monie, G., Hendrickx F., Joos, K., Couvreur, L., & Peeters, C., (1998). Strategies for Global and Regional Ports: The Case of Caribbean Container and Cruise Ports, Springer Science+Business Media LLC.
13. Demirci, A., Şimşek, E., Can, M. F., Akar, Ö., & Demirci, S. (2020). Has the pandemic (COVID-19) affected the fishery sector in regional scale? A case study on the fishery sector in Hatay province from Turkey. Marine and Life Sciences, 2(1), 13-17.
14. Dowd, T. J., & Leschine T. M. (1990). Container Terminal Productivity: A Perspective, Maritime Policy & Management, USA University of Washington.
15. Erpolat, S. (2011). Veri Zarflama Analizi (Ağırlık Kısıtlamasız, Ağırlık Kısıtlamalı, Şans Kısıtlı, Bulanık) : Türkiye’deki Özel Bütçeli İdarelerin Etkinlik Analizi, İstanbul, Evrim Yayınevi.
16. Esmer, S., (2010). Konteyner Terminallerinde Lojistik Süreçlerin Optimizasyonu ve Bir Similasyon Modeli, Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dokuz Eylül Yayınları.
17. Kibar, (2024). Assan Limanı Tarihçesi, Retrieved on 29. 05.2024 from https://www.kibar.com/tr-tr/grup-sirketleri/hizmet/assan-port
18. Kozanhan, M.S., (2008). Konteyner güvenlik girişimi. Konteyner deniz ve liman işletmeciliği, Beta Yayınları.
19. Limakport, (2024). Limak Limanı Tarihçe, Retrieved on 29. 05.2024 from https://www.limakports.com.tr/tr/limakports/tarihce
20. Notteboom, T. (2004). Container shipping and ports: An overview. Review of Network Economics, 3(2), 86-106. https://doi.org/10.2202/1446-9022.1045
21. Örkçü, H. (2004). A multi criteria approach to weight distribution problem in data envelopment analysis. [M.Sc. Thesis, Gazi University]
22. Pachakis, D., Saad, G., Jacob, A., Nye, L., & Yildiz, R. (2013). Bringing a port in the 21st Century: Master planning Iskenderun Port. In Ports 2013: Success through Diversification (pp. 1532-1541).
23. Teilet, B. (1996). Intermodal Traffic in International Seatrade. In: Bekemans W. L. & Bekwith S. (Eds), Ports for Europe: Europe’s Maritime Future in a Changing Environment. Brussels: European Interuniversity Press.
24. Topaloğlu, H., (2007). Sea terminals condition at Turkish foreign trade cargos shipping and assessment of ports sufficiency. [M.Sc. Thesis, Istanbul University]
25. UNCTAD, (2004). Assessment of A Seaport Land İnterface: An Analytical Framework, New York.
26. UNCTAD, (2009). Review of Maritime Transport. United Nations Conference of Trade and Development, New York and Geneva.
27. Ünsal, M.F., Rüzgar, B., & Rüzgar, N. (2000). İşletme ve ekonomi için bilgisayar uygulamalı sayısal yöntemler, Türkmen Kitabevi.
28. Yılmaz, A. B., Demirci, A., Akar, Ö., Kılıç, E., Uygur, N., Şimşek, E., Yanar A., & Ayan, O. A. (2022). An assessment of sea surface and seabed macro plastic density in Northeastern Mediterranean Sea. Pollution, 8(2), 543-552. https://doi.org/10.22059/poll.2021.331026.1192
29. Zerey, G. (2010). An application of efficiency measurement with data environment analysis. [M.Sc. Thesis, Marmara University]