Bu çalışma, Türkiye’nin demokratikleşme aşamalarında asker-sivil ilişkilerine yönelik tarihsel arka plandan hareketle demokrasinin konsolidasyon sürecini incelemektedir. Özellikle 15 Temmuz askeri kalkışmasına kadarki süreç, Türkiye’de ordunun siyasete doğrudan müdahale ettiği darbeler dönemini demokrasi tarihi bakımından üzücü birer vaka olarak göz önüne serer. Bu bağlamda askerlik mesleğinin iç ve dış tehditlere karşı devleti koruyan hiyerarşik otonom bir güç oluşu, demokratik temayüllerin ve kanuni tanımların yetersizliği nedeniyle siyasetin gündemiyle anılmasına neden olmuştur. Demokrasinin sivilleşme çabaları dikkate alındığında Türkiye’de söz konusu durum, sıklıkla ordu-siyaset ilişkisini anti-demokratik ilişkiler boyutuna taşımıştır. Dolayısıyla 15 Temmuz sonrası yapılan kanuni düzenlemelerle sivil denetim faaliyetinin önemi artmış ve yargı birliği sağlanarak, ordu-siyaset ilişkisinin demokratik şekilde konsolide edilebilmesinin önü açılmıştır.
This study examines the process of democratic consolidation, drawing on the historical background of civil–military relations in Turkey’s democratization trajectory. In particular, the period leading up to the July 15, 2016 coup attempt represents a troubling phase in which the military directly intervened in politics. In this context, the characterization of the military as a hierarchical and autonomous institution tasked with protecting the state against internal and external threats has led to its persistent involvement in political affairs, largely due to the weakness of democratic norms and ambiguities in legal frameworks. Therefore, in the aftermath of July 15, legal reforms increased the scope of civilian oversight and ensured judicial unity, thereby paving the way for a more democratically consolidated pattern of civil–military relations.