Öneri Dergisi 1300-0845 2147-5377 Marmara Üniversitesi 10.14783/maruoneri.682736 NEBEVÎ SÜNNET’TE BİLGİNİN (İLİM), FİKİR - SÖZ VE EYLEMDEN ÖNCELİĞİ ÜZERİNE Kavaklıoğlu Mahmut GAZİ ÜNİVERSİTESİ 01 31 2003 5 19 179 190 12 02 2002 01 01 2003 Copyright © 1994, Öneri Dergisi 1994 Öneri Dergisi

This article deals with the place of the knowledge in the hierarchy of it, idea, saying and action in the Nabawi Sunnah (the Prophetic living). According to the Nabawi Sunnah, the knowledge is always precedence over the idea, saying and action. And it gets form according to itself. If there is a distorting in this hierarchy, it will bring out an idea of superstition. So it is necessary to make the knowledge to the right manner. Firstly, the knowledge should be true and then the aim of the true knowledge also should be used in a useful way. To show what we discuss in this study, we gave a lot of examples in the Prophetic sayings and actions. As a result of this search, we reached that the formula of the knowledge in Nabawi Sunnah is that the true knowledge is to be sought and it should sent a man to the right thinking, right saying and right actions. Otherwise, it is impossible to keep away from the complexity of the world of knowledge.

 Nebevî sünnet [1] BUHARİ, el-Câmiu’s-Sahîh, I-VIII, İstanbul, 1981, İlim 10, 12, 15, 19, 21, 24, 28, 34, 38, 39, 50, Fezâilu’l-Kur’an 21, İmân 2, 3, 16, 39, 41, Nikâh 5, Ahkam 13, Cenâiz 32, 36, 38, 39, 43, Edeb 69, 72, 75, 76, 109, Fiten 5, Tevhid 1, İ’tisâm 2, 5, 7, 8, Eymân 15, Ezân 61, 63, 95, 122, İsti’zân 18, Edeb 75, Et’ıme 2, Tefsîr, tefsiru süre 17 (13), Buyû 2, Rikâk 42, Bed’ü’l-halk 10. [2] AYDIN, M., "İlim-İslâm Münasebeti", Bilgi, Bilim ve İslâm, İstanbul, 1987, ss. 65,67,68. [3] CÜRCÂNİ, ss., Ta'rîfât, İstanbul, 1308, ss.55,103. [4] İbn Manzûr, Ebu’l-fazl Cemaluddin Muhammed, Lisânu’l-arab, I-XV, Beyrut, 1990, XII, 417-418. [5] Âsım Efendi, Kâmüs Tercümesi (el-Fîrüzâbâdî, el-Kâmüsu’l-muhît), I-IV, İstanbul, 1304, IV, 410. [6] RAĞIB, el-Isfehânî, eI-Müfredât fî ğarîbi’l-Kur’ân, İstanbul, 1986, s.513. [7] KUTLUER, İ., "İlim", DİA, XXII, Istanbul, 2000, 110. [8] KOÇKUZU, A.O., Hadis İlimleri ve Hadis Tarihi, İstanbul, 1983, s.370. [9] AYDINLI, A., Hadis Istılahları Sözlüğü, İstanbul, 1987, s.75. [10] İbn Abdilber, Ebî Ömer Yusuf, Câmiu beyâni’l-ilm ve fazlihi, (thk. ez-Züheyrî), I-II, Demmâm 1994, I, 306 (h. no: 395), I 275 (h.no:344), I, 622 (h. no: 1073), I, 626 (h. no: 1077), I, 625 (h. no: 1076), I, 629 (h. no: 1082), I, 683 (h. no: 1205), I, 680 (h. no: 1201), I, 697 (h. no: 1237). [11] Ebû Dâvüd, es-Sünen, I-IV, Istanbul, 1981, İlim 1, 3, 9, 10, 12, Salat 349, Vitir 32, Vasâyâ 14, Cihad 162, Edeb 3, 35. [12] DARİMİ, es-Sünen, I-II, Dımeşk, 1991, Mukaddime 24, 27, 29. [13] ABDÜLBAKİ, M.F., el-Mu’cemu’l-müfehres li elfâzı’l-Kur’âni’l-Kerîm, İstanbul ts, "hakeme" md., s.213-214. [14] WENSINCK, A.J., Concordance, I-VIII, Istanbul, 1986, "hakeme" md., 1,491, IV, 196, V, 190-191. [15] el-Alâk(96), 1-5. [16] ez-Zümer(39), 9. [17] Fâtır (35), 28. [18] el-Mücâdele(58), 11. [19] el-Enbiyâ(21), 48, 74, 78-79. [20] el-Kasas(28), 14, 79-80. [21] Sebe(34), 6 [22] İbn Mâce, Sünen (trc. H. Hatipoğlu), I-X, İstanbul, 1982- 83, Mukaddime 17, 18, 23, 24, Edeb 37, Zühd 15, Fiten 12, İkâme 32, 192. [23] HAMIDULLAH, M., İslâm Peygamberi (trc. s. Tuğ), I-II, 1, 25, İstanbul, 1993, II, 768. [24] HAMIDULLAH, M., İslâm’a Giriş (trc. C. Aydın), Ankara, 1996, s. 229 [25] AŞIK, Nevzat, Sahabe ve Hadis Rivayeti, İzmir, 1981, ss.37-38, 60-65, 86. [26] MÜSLİM, Sahîhu Müslim (thk. MF. Abdülbâki), I-V, İstanbul, 1981, Münâfıkîn 83, İman 191, 20, 21, 22, 57, 58, 59, 165, Birr 60, 103, 105, 107, İlim 8, 13, Salât 45, 182, Zühd 5, 51, 72, İmâre 152, 155, Müsâkât 107, 108, Zikir 73, Vasıyye 14, Eşribe 108, Cenâiz 15, Fezâil 127, 128. [27] DEYLEMİ, Şîrüye b. Şehrdâr, Fird'evsü’l-ahbâr (thk. Fevvâz Ahmed), I-V, Beyrut, 1987, III, 95 (h. No: 4009), 101 (h. no: 4034). [28] Ali el-Kâri, el-Esrâru’l-merfüa (thk. M. es-Sabbağ), Beyrut, 1986, s. 247 (h. no : 299). [29] Ali el-Kâri, Mirkâtu’l-mefâtîh, I-X, Beyrut, 1994, I, 477 (h. no: 218), V, 317, 321. [30] TİRMİZİ, el-Câmiu’s-sahîh (thk.A.Şakir-M.RAbdülbâkî- Yel-Hüt), I-V, Beyrut 1987, Fezâilu’l-Kur’ an 15, İlim 3, 6, 7, 19, Zühd 11, Siyer 25, Birr 60, Fiten 34, Deavât 68, Kıyâme 1. [31] ITR, N., Menhecu’n-nakd fî ulümi’l-hadîs, Dimeşk, 1988, ss.38-39. [32] ACCÂC, Muhammed el-Hatîb, Ulümu’l-hadîs, Beyrut, 1987, ss.41-43 . [33] Ale’l-ebvâb türü hadis. kaynaklarının Et’ıme ve Eş’ribe bölümleri. [34] MÜNAVİ, A., Feyzu’l-kadîr, I-VI, Beyrut ts, 1, 542 (h. no: 1110),11,102, IV, 390. [35] İbnu’l-Cevzî, el-Mevzüât (A. Muhammed Osman), I-III, Beyrut 1403, I, 215-216. [36] SEHÂVÎ, M., el-Mekâsıdu’l-hasene (thk. M. Osman), Beyrut, 1994, s. 86 (h. no: 125). [37] MÜBÂREKFÛRÎ, Ebu’l-Ulâ Muhammed, Tuhfetu’lahvezî, I-X, Beyrut, 1990, IX, 319. [38] İbn Hıbân, el-Büstî, Sahîh, I-IX, Beyrut 1987, I, 150 (h.no: 83), Sahîh,1, 149 (h. no : 82). [39] Ahmed b. Hanbel, el- Müsned, I-VI, İstanbul, 1982, I, 2, II, 372, 412, VI, 294, 305, 318, 322, II, 372, 412, II, 321-322. [40] el-Hucurât(49), 6. [41] İbn Hacer, Fethu’l-Bârî (thk. M.el-Hatîb-M.F.Abdülbâkî-Kel-Hatîb), I-XIII, Kahire, 1988, I, 208-210. [42] KOÇYİĞİT, T., Hadis Tarihi, Ankara, 1981, s.101. [43] ÖNER, N., Klasik Mantık, Ankara, 1991, ss.1-3,27. [44] Ma’mer b. Râşid, Câmi’ (Abdürrezzâk b. Hemmâm’ın Musannef’i içinde) [thk.H.el-A’zamî], I-XI, Beyrut, 1983, XI, 181 (h. no: 20269). [45] ÇAKAN, İ.L., "Hatîb Bağdâdî’nin “Muhtasaru Nasîhati' Ehli’l-Hadîs" Risalesi ve İlahiyat Fakültelerinde Hadis Öğretimi", İstanbul, 1985, (Ayrı Basım) s.210. [46] ÇAKAN, İ.L., Hatîb Bağdâdî’ye Göre Hadis Öğrenimi, İstanbul, 1991, s.104. [47] RÂMEHÜRMÜZÎ, Hasen b. Abdurrahman, el-Muhaddisu’l-fâsıl beyne’r-râvî ve’l-vâî (thk.M. Accâc), Beyrut, 1984, s.320. [48] Hatîb Bağdâdî, Şerefu ashâbi’l-hadîs (thk. M. Said Hatiboğlu), Ankara, 1991, s.11. [49] FAYDA, M., "Câhiliye", DİA, VII, İstanbul, 1993, VII, 17,19. [50] ATEŞ, A.O., İslâm’a Göre Cahiliye ve Ehl-i Kitab Örf ve Adetleri, İstanbul, 1996, s.439. [51] TAYLAN, N., İlim-Din, İstanbul, 1979, s.243. [52] ÇAĞATAY, N., İslâm Öncesi Arap Tarihi, Ankara, 1982, s.140-152. [53] el-İsrâ(17), 36. [54] Âl-i İmrân(3), 66, 104, 154. [55] KASTALLANL. Şihâbuddin Ahmed, İrşâdu’s-sârî, I-XV, Beyrut, 1990, XV, 297. [56] HAKİM, en-Neysâbürî, el-Müstedrek ale’s-Sahîhayn, I-IV, Beyrut, 1990, I, 166 (16/303). [57] ŞÂTIBÎ, Ebü İshâk İbrahîm b. Müsa, el-Muvâfakât fî Usûli’ş-Şerîa (trc. Mehmet Erdoğan), I-IV, İstanbul, 1990, I, s.53, Muvâfakâı: (trc.Mehmet Erdoğan), I, 38-57. [58] es-Saff (61), 2-3, (62), 5. [59] el-Ahzâb(33), 21. [60] HEYSEMÎ, N., Mecmeu’z-zevâid ve menbeu’l-fevâid, I-X, Beyrut, 1982, I, 184. [61] en-Nisâ(4), 142. [62] el-Bakara (2), 44, 264. [63] NESAÎ, Sünen (trc. Heyet), I-VIII, İstanbul ,1981, Cihad 22.