Purpose: Air-filled and bony surrounded structures around the nasal cavity are defined as paranasal sinuses and are effective in the development of facial structures, jaws and airway. Although these structures are separated from each other by thin bone lamina, they are connected via ostiums. Paranasal sinuses are associated with other anatomical structures such as internal carotid artery, orbit, cavernous sinus, optic nerve. Knowledge of the anatomy and variations of the paranasal sinuses is very important in terms of applications such as functional endoscopic sinus surgery, implant surgery involving posterior maxilla and complications that may occur.
Methods: In our study, a total of 180 cone beam computed tomography (CBCT) images containing all of the paranasal sinuses were evaluated retrospectively in terms of anatomical variation presence or absence.
Results: The most common anatomic variations in our study were agger nasi cell (80.6%), concha bullosa (65.6%) and septum pneumatization (60.3%), while the least observed variations were sphenomaxillary plate (2.1%), second middle turbinate (1.8%) and concha bullosa of the inferior turbinate. (1.7%).
Conclusion: Anatomical variations of paranasal sinuses particularly in the osteomeatal complex (OMC), can obstruct sinus drainage, leading to chronic inflammation. Due to their proximity to dental structures, preoperative imaging is crucial to avoid surgical complications. While computed tomography (CT) scans provide the best diagnostic accuracy for paranasal sinuses evaluation, high radiation exposure doses risks to sensitive tissues. In 3-dimensional radiological examination of the paranasal sinuses, CBCT stands out as a good option due to its lower radiation dose and cost effectiveness.
The study was conducted following the Declaration of Helsinki, Ethical Principles for Medical Research, and was approved by the Aydın Adnan Menderes University Faculty of Dentistry Ethical Committee (ADUDHF 2018 / 045.). Consent forms were obtained from the patients for the study. No artificial intelligence-supported technology was used in our study.
None
None
Amaç: Burun boşluğunun çevresinde bulunan hava dolu ve kemikle çevrili yapılar paranasal sinüsler olarak tanımlanır ve yüz yapılarının, çenelerin ve hava yolunun gelişiminde etkilidir. Bu yapılar ince kemik tabakalarıyla birbirlerinden ayrılsa da, ostiumlar aracılığıyla birbirlerine bağlıdırlar. Paranasal sinüsler, internal karotid arter, orbita, kavernöz sinüs, optik sinir gibi diğer anatomik yapılarla ilişkilidir. Paranazal sinüslerin anatomisi ve varyasyonları hakkında bilgi sahibi olmak, fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi, posterior maksillayı içeren implant cerrahisi ve ortaya çıkabilecek komplikasyonlar açısından çok önemlidir.
Yöntemler: Çalışmamızda, tüm paranazal sinüsleri içeren toplam 180 konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) görüntüsü, anatomik varyasyonların varlığı veya yokluğu açısından retrospektif olarak değerlendirilmiştir.
Sonuçlar: Çalışmamızda en sık görülen anatomik varyasyonlar agger nasi hücresi (%80,6), konka bullosa (%65,6) ve septum pnömotizasyonu (%60,3) iken, en az görülen varyasyonlar sfenomaksiller plaka (%2,1), ikinci orta konka (%1,8) ve inferior konkanın konka bullosa'sı (%1,7) idi. (1,7%).
Sonuç: Paranazal sinüslerin, özellikle osteomeatal kompleks (OMC) içindeki anatomik varyasyonları, sinüs drenajını engelleyerek kronik inflamasyona yol açabilir. Diş yapılarına yakınlıkları nedeniyle, cerrahi komplikasyonları önlemek için ameliyat öncesi görüntüleme çok önemlidir. Bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları paranazal sinüslerin değerlendirilmesinde en iyi tanı doğruluğunu sağlarken, yüksek radyasyon maruziyeti hassas dokular için risk oluşturur. Paranazal sinüslerin 3 boyutlu radyolojik incelemesinde, CBCT, daha düşük radyasyon dozu ve maliyet etkinliği nedeniyle iyi bir seçenek olarak öne çıkmaktadır.
Çalışma, Helsinki Bildirgesi, Tıbbi Araştırmalar için Etik İlkeler'e uygun olarak gerçekleştirilmiş ve Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Etik Kurulu (ADUDHF 2018 / 045.) tarafından onaylanmıştır. Çalışma için hastalardan onay formları alınmıştır. Çalışmamızda yapay zeka destekli teknoloji kullanılmamıştır.
None
None
| Primary Language | English |
|---|---|
| Subjects | Oral Medicine and Pathology, Dentistry (Other) |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | August 5, 2025 |
| Acceptance Date | October 9, 2025 |
| Publication Date | March 24, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.69601/meandrosmdj.1755098 |
| IZ | https://izlik.org/JA45GZ72SG |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 27 Issue: 1 |