meuded Mersin Üniversitesi Dil ve Edebiyat Dergisi 1304-6594 2149-0856 Mersin Üniversitesi Olumsuz Yapılarda Görünüş ve Kiplik: Türkçe ve Japoncanın Karşılaştırmalı Bir İncelemesi-Aspect and Modality in Negative Constructions: A Contrastive Analysis of Turkish and Japanese Özbek Aydın 12 25 2012 8 2 1 17 12 25 2012 Copyright © 2004, Mersin Üniversitesi Dil ve Edebiyat Dergisi 2004 Mersin Üniversitesi Dil ve Edebiyat Dergisi

Transavrasya dillerinde bitmişlik görünüşünün varlığı hem Altayistikalanında hem de dilbilim sınıflandırması alanlarında en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Özellikle, olumlu tümce yapılarındaki zaman ve görünüş ifadelerinin ayrımı konusu tartışılagelmiştir. Transavrasya dillerinde olumlu yapılarda belirgin bir bitmişlik görünüşü ekinin bulunmadığı bilinse de, bu durumun olumsuz tümce yapıları için geçerli olduğu söylenemez. Bu çalışmada, Transavrasya dillerinden olduğu kabul edilen Türkçe ve Japoncada bulunan zaman eklerinin olumlu tümce yapılarının aksine olumsuz tümce yapılarında gösterdikleri farklı kipsel görevlerinin yanı sıra görünüş ve zaman görevleri belirtilecektir. Ayrıca, çalışmanın karşılaştırmalı dilbilgisel yönünde ise, Japoncadaki geçmiş zaman eki –ta ile Türkçe –di ile, Japonca şimdiki zaman eki olan –tei ile Türkçe –yor ekleri değerlendirilecektir. Çalışma, olumsuzluğun zaman ve görünüş ifade eden ekler üzerindeki görev değişimine yol açan görevi ile birlikte, olumlu tümcelerde görülmeyen tümceye yeni bir kipsel anlam getirmesinin belirtilmesi ile sonuçlandırılacaktır. Anahtar Sözcükler: Olumsuz yapılar, görünüş, bitmişlik, görev takası, karşıtlık ilkesi, Türkçe, Japonca.

 Olumsuz yapılar görünüş bitmişlik görev takası karşıtlık ilkesi Türkçe Japonca Aksu-Koç, A. (1988). The acquisition of aspect and modality. CUP. Clark, V. (1987). The principle of contrast: A constraint on language acquisition. In B. MacWhinney (ed), Mechanisms of language acquisition (1-33). Hillsdale, NJ: Erlbaum. Comrie, B. (1976). Aspect. Cambridge: Cambridge University Press. Ergin, M. (1987). Üniversiteler için Türk dili. Bayrak Yayın. Erguvanlı-Taylan, E. (2001). On the relation between temporal/aspectual adverbs and the verb form in Turkish. In E. Erguvanlı-Taylan (ed.), The verb in Turkish (97-128). Amsterdam: John Benjamins. Givon, T. (2001). Syntax: An introduction Volume I. John Benjamins Publishing Co. Göksel, A. & Kerslake, C. (2005). Turkish: A comprehensive grammar. London & New York: Routledge. Horn, L. R. (1989). A natural history of negation. Chicago: The University of Chicago Press. Johanson, L. (1994). Türkeitürkische Aspektotempora. In R.Thieroff and J.Ballweg (eds), Tense systems in European languages (247-266). Tübingen: Max Niemeyer Verlag. Kornfilt, J. (1997). Turkish (Descriptive Grammars). London: Routledge. Lewis, G. L. (1967). Turkish language. Oxford: Oxford University Press. McCawley, J. (1981). Everything that linguists have always wanted to know about logic: But were ashamed to ask. Chicago: University of Chicago Press. Nakipoğlu-Demiralp, M. (2001). The referential properties of the implicit arguments of impersonal passive constructions. In E. Erguvanlı Taylan (ed.), The verb in Turkish (129-150). Amsterdam: John Benjamins. Nitta, Y. (1991). Gendai nihongo bun no modaritii no taikei to koozoo. In Y. Nitta and T. Masuoka (eds.), Nihongo no modaritii (1-56). Tokyo: Kuroshio Publishers. Robbeets, M. (2007). The causative-passive in the Trans-Eurasian languages. Turkic Languages 11, 157-201. van Schaaik, G. (2001). Periphrastic tense/aspect/mood. In E. Erguvanlı Taylan (ed.), The verb in Turkish (61-95). Amsterdam: John Benjamins. Slobin, I. and Aksu, A. (1982). Tense, aspect and modality in the use of the Turkish evidential. In P. J. Hopper (ed.), Tense-aspect: Between semantics & pragmatics (185-201). Amsterdam: John Benjamins. Sugahara, M. (2010). “Turkish” Data. Journal of the Institute of Language Research, 15 TUFS, (330-337). Svantesson, J. O. (1991). Tense, mood and aspect in Mongolian. Lund University, Dept.of Linguistics Working Papers 38. (189-204). Szatrowski, P. (1983). A pragmatic analysis of Japanese negative verbal aspect forms. Tsukuba working papers in linguistics 2, (48-64). Tanimori, M. (1999). Concerning the restriction on person imposed by modality (in Japanese) Tottori University Journal of the Faculty of Education and Regional Sciences. Educational Science and the Humanities,(285-292). Tenny, C. (2005). Evidentiality, experiencers, and the syntax of sentience in Japanese. Journal of East Asian Linguistics 15 (3), (245-288). Teramura, H. (1984). Nihongo no sintakusu to imi II (Japanese syntax and semantics II). Tokyo: Kuroshio Publishers.