Araştırma Makalesi

Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği

Sayı: 12 15 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği

Öz

İsrail’in 7 Ekim 2023 tarihinde gerçekleşen Aksa Tufanı Operasyonu’na verdiği karşılık, soykırım suçları kapsamında değerlendirilebilecek uygula-malar ve müsebbibi olduğu katliamlar sonucunda apartheid rejimi kavramı dünya genelinde ciddi bir biçimde tartışılır hale geldi. Bu makalenin amacı uluslararası sözleşmeler ışığında apartheid suçu ve bu suçun temelini oluş-turan ırksal ayrımcılığın kökenlerini İsrail örneği üzerinden incelemektir. Öncelikle sosyal psikoloji alanında yapılan çalışmalar göz önünde bulundu-rulduğunda etnik kimliğe dayalı gruplaşmaların özünde maksimum fayda-dan ziyade diğer grupla maksimum ayrışmanın ön plana çıktığı görülmek-tedir. Elde edilen bulgular İsrail-Filistin meselesi özelinde incelendiğinde İs-rail’in ‘makbul Yahudi’ kimliğini teşvik ettiği ve bu kimliğin dışında kalan tüm etnik gruplara ayrımcılık uyguladığı anlaşılmaktadır. İsrail’de uygula-nan etnik ayrımcılığa sadece Filistinliler değil, Afrika ve Sefarad Yahudileri de muhatap olmuştur. Başta Birleşmiş Milletler olmak üzere uluslararası kurum ve kuruluşların hazırladığı raporlar ve kararlar ışığında Filistin’e uygulanan ayrımcılık incelendiğinde, Filistinlilerin İsrail anayasasına yer-leşmiş sistematik bir ayrımcılığın muhatabı olduğu görülmektedir. Filistinli-ler, İsrail’de yaşayan İsrail vatandaşları, Doğu Kudüs’te yaşayan süresiz oturuma sahip Filistinliler ve işgal altında Batı Şeria ve Gazze’de yaşam mücadelesi veren Filistinliler olarak üç farklı nüfuz bölgesinde çeşitli düzey-lerde apartheid rejimine muhatap olmaktadırlar. Bilhassa Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze’de yaşayan Filistinliler uluslararası sözleşmelerde apartheid suçları olarak tanımlanan suçların neredeyse tamamına maruz kalmaktadır-lar. İsrail’in uyguladığı toprak politikası, Yahudiler ve Filistinliler olarak özetlenebilecek iki yapılı hukuk sistemi ve Filistinlileri bölmeye ve sürgün etmeye odaklı çeşitli işgal politikaları apartheid suçlarının ana omurgasını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AI, Amnesty International. Israel’s apartheid against Palestinians: A cruel system of domination and a crime against humanity. Londra: Amnesty International Ltd, 2022.
  2. Akal, Cemal Baki, Modern Düşüncenin Doğuşu (İspanyol Altın Çağı). Ankara: Dost Kitabevi, 2023.
  3. Aksünger, Selman – Demirci, Zuhal. ''Uluslararası Adalet Divanı: İsrail, Gazze'de işgalci güç konumundadır''. Anadolu Ajansı (17 Temmuz 2024). https://www.aa.com.tr/tr/dunya/uluslararasi-adalet-divani-israil- gazzede-isgalci-guc-konumundadir/3279968
  4. Albanese, Francesca. Anatomy of a Genocide. Cenevre: Birleşmiş Milletler, 2024.
  5. Aljazeera. ''Timeline: Israel’s attacks on Gaza since 2005' (7 Ağustos 2022) https://www.aljazeera.com/news/2022/8/7/timeline-israels-attacks-on-gaza-since-2005
  6. Anera. ''What are Area A, Area B, and Area C in the West Bank?'' (15 Temmuz 2024) https://www.anera.org/what-are-area-a-area-b-and-area-c-in-the-west-bank/
  7. Barth, F. (ed.). Ethnic groups and boundaries: The social organization of culture difference; [essays presents the results of a symposium held at the University of Bergen, 23rd to 26th February 1967. Illinois: Waveland Press, 1998.
  8. BM, Birleşmiş Milletller. Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme. Cenevre: Birleşmiş Milletler, 1969.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Savaş Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

5 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 12

Kaynak Göster

APA
Sarı, A. (2024). Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 12, 853-880. https://doi.org/10.56720/mevzu.1517061
AMA
1.Sarı A. Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği. Mevzu. 2024;(12):853-880. doi:10.56720/mevzu.1517061
Chicago
Sarı, Ayhan. 2024. “Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, sy 12: 853-80. https://doi.org/10.56720/mevzu.1517061.
EndNote
Sarı A (01 Eylül 2024) Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi 12 853–880.
IEEE
[1]A. Sarı, “Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği”, Mevzu, sy 12, ss. 853–880, Eyl. 2024, doi: 10.56720/mevzu.1517061.
ISNAD
Sarı, Ayhan. “Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi. 12 (01 Eylül 2024): 853-880. https://doi.org/10.56720/mevzu.1517061.
JAMA
1.Sarı A. Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği. Mevzu. 2024;:853–880.
MLA
Sarı, Ayhan. “Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, sy 12, Eylül 2024, ss. 853-80, doi:10.56720/mevzu.1517061.
Vancouver
1.Ayhan Sarı. Apartheid Suçları ve Etnik Ayrımcılık: İsrail Örneği. Mevzu. 01 Eylül 2024;(12):853-80. doi:10.56720/mevzu.1517061