millî eğitim Milli Eğitim Dergisi 1302-5600 2791-7657 Milli Eğitim Bakanlığı 10.37669/milliegitim.951813 İSTANBUL İLİ BEYLİKDÜZÜ İLÇESİNDE YAŞAYAN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERİN DENEYİMLERİNİN İNCELENMESİ https://orcid.org/0000-0002-7431-4091 Işık Metin KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ, KAMAN UYGULAMALI BİLİMLER YÜKSEKOKULU https://orcid.org/0000-0002-5600-2449 Bahat İsa Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Kaman Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu https://orcid.org/0000-0002-0411-238X Öncüler İrfan Milli Eğitim Bakanlığı Beylikdüzü Koç Ortaokulu https://orcid.org/0000-0001-5117-7728 Özdemir Aytaç Milli Eğitim Bakanlığı Yaşar Acar Fen Lisesi 12 22 2021 50 1 925 950 06 13 2021 09 06 2021 Copyright © 1973, Milli Eğitim Dergisi 1973 Milli Eğitim Dergisi

Bu araştırmada İstanbul İli Beylikdüzü İlçesinde öğrenim gören göçmen öğrencilerin eğitim ortamlarındaki deneyimlerine ve karşılaştıkları sorunlara ilişkin algılarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Göçmenlerin sağlık, güvenlik, iş bulma ve eğitim alanlarında yaşadıkları sorunlardan çocukları da etkilenmektedir. Göçmen ailelerin eğitim düzeyi, ekonomik durumu, sosyal ve kültürel farklılıkları göçmen çocukların eğitim ortamlarına uyumunu güçleştirmektedir. Göç sonrası karşılaşılan sorunlar göçmen çocukları yeni ülkelerinde dezavantajlı hale getirmektedir. Göçmen çocukların dil, aile, kültür gibi farklılıkları okul ve sosyal hayatlarında sorun yaşamalarına yol açabilmektedir. Son dönemde Türkiye’ye göç eden ailelerin çocuklarının eğitimleriyle ilgili duygu ve düşüncelerini öğrenmek yaşadıkları sorunların çözümüne katkı sunacaktır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada İstanbul ili Beylikdüzü ilçesindeki devlet okullarında öğrenim gören 185 göçmen öğrenciye araştırmacılar tarafından geliştirilen anket uygulanmıştır. Araştırma sonucunda göçmen öğrencilerin uyum sürecinde karşılaştıkları sorunların giderilmesinde alternatif yöntemler kullandıkları, dil öğrenme ve iletişim sorunu yaşadıkları, eğitim ortamlarında ve sosyal yaşamda kabul görmelerine rağmen zaman zaman dışlandıkları, arkadaşlık kuramadıkları belirlenmiştir.

 Göçmen öğrenciler deneyim eğitim Akıncı, B., Nergiz, A. ve Gedik, E. (2004). Nüfus Mübadelesi: Kayıp Bir Kuşağın Hikâyesi, İstanbul: İletişim Yayınları. Akıncı, B., Nergiz, A. ve Gedik, E. (2015). Uyum süreci üzerine bir değerlendirme: göç ve toplumsal kabul. Göç Araştırmaları Dergisi-The Journal of Migration Studies, 1(2), 58-83. Aksoy, Z. (2012). Uluslararası göç ve kültürlerarası iletişim. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(20), 292-303. Angel, B., Hjern, A., & Ingleby., D. (2001). Effects of war and organized violence on children: A study of Bosnian refugees in Sweden. American Journal of Orthopsychiatry, 71(1), 4-15. Arslan, İ., Bozgeyik., Y. ve Alanyacıoğlu, E. (2016). Göçün ekonomik ve toplumsal yansımaları: Gaziantep’teki Suriyeli göçmenler örneği, İlahiyat Akademi Dergisi, 129-148. Bednov, A. (2009). KEİ Üyesi Devletlerde Göçmenlik – Sosyal ve Kültürel Yönler, Bükreş 32. Genel Kurulu 13 Haziran 2009 Tarihli Raporu, Doküman GA33/CC32/REP/09/tr. Börü, N. ve Boyacı, A. (2016). Göçmen öğrencilerin eğitim-öğretim ortamlarında karşılaştıkları sorunlar: Eskişehir ili örneği, Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(14), 123-158. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9818. Buz, S. (2004). Zorunlu çıkış zorlu kabul- mültecilik. Ankara: SGDD Yayınları. Castles, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler çağı - modern dünyada uluslararası göç hareketleri (çev. B.U. Bal, İ. Akbulut), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. Civan, O. ve Gökalp, A. (2011). Göçmen işçi kavramı ve göçmen işçilerin iş sağlığı ve güvenliği. Çalışma ve Toplum, 1, 233-264. Çağlayan, S. (2011). Göç Kavramı ve Kuramları, Güneş, F. (ed.) Kent Sosyolojisi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi AÖF Yayınları. Deniz, T. (2014). Uluslararası göç sorunu perspektifinde Türkiye, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(1). De Jong, G. F. (2000). Expectations, gender, and norms in migration decision-making. Population Studies, 54, 307–319. Emin, M. N. (2016). Suriyeli çocukların eğitimi "Kayıp Nesil" felaketini önleyecek. Anadolu Ajansı. http://aa.com.tr/tr/turkiye/suriyeli-cocuklarin-egitimi-kayip-nesil-felaketini-onleyecek/551554 Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyeli Çocukların Eğitimi, Temel Eğitim Politikaları. Ankara: SETA Vakfı Yayınları. Erden, G. (2016). Mülteci çocuklar üzerine. Nesne Psikoloji Dergisi, 4(8), 269. Erdoğan, M. M. (2015), Türkiye’deki Suriyeliler Toplumsal Kabul ve Uyum. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. Ereş, F. (2014). Göçmen öğrencilere eğitim veren öğretmenlerin sorunları: Tokat örneği. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Kocaeli Üniversitesi. Ereş, F. (2017). Türkiye’de göçmen eğitim sorunsalı ve göçmen eğitiminde farklılığın yönetimi, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 17-30. Erkılıç, M., & Durak, S. (2013). Tolerable and inclusive learning spaces: An evaluation of policies and specifications for physical environments that promote inclusion in Turkish primary schools. International Journal of Inclusive Education, 17, 462–479. Erol, M. ve Ersever, O. G. (2014), Göç krizi ve göç krizine müdahale. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, 24(1). Fazel, M., Doll, H. ve Stein, A. (2009). A school-based mental health intervention for refugee children: An exploratory study. Clinical Child Psychology and Psychiatry, 14(2), 297-309. Galloway, F. J. ve Jenkins R. J. (2005). The adjustment problems faced by ınternational students in the United States: A comparison of ınternational students and administrative perceptions at two private, religiously affiliated universities. NASPA Journal, 42(2), 175-187. Gelekçi, C. (2010). Belçika’da yaşayan Türk gençlerinin kültürel aktarım sürecinde ana dillerini öğrenme ve kullanma durumları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12, 163-194. Giani, L. (2006). Migration and education: Child migrants in Bangladesh. https://www.sussex.ac.uk/webteam/gateway/file.php?name=mwp33.pdf&site=252 Gümüşten, D. (2017). Mülteci çocukların eğitimi ve uyumlarına yönelik yapılan müdahale programları üzerine bir derleme, Nesne Psikoloji Dergisi (NPD), 5(10), 247-264. Güzel, S. (2013). Göçmen çocuklar ve Denizli’de yaşam koşulları. Sosyolojik Araştırmalar Dergisi, 1, 1-36. İçduygu, A. (2012). Türkiye’de Düzensiz Göç. Ankara: Uluslararası Göç Örgütü Yayınları. Karasar, N. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler. Ankara: Nobel Basımevi. Kaştan, Y. (2015). Türkiye’de göç yaşamış çocukların eğitim sürecinde karşılaşılan problemler. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 216-229. Kılınç, E. (2014). Antalya’da yaşayan yabancı uyruklu aile çocuklarının karşılaştığı eğitim sorunları (Uluslararası Özel Antalya Rus Okulu Örneği). (Yüksek Lisans Tezi) Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya. Koçak, Y. ve Terzi, E. (2012). Türkiye’de göç olgusu, göç edenlerin kentlere olan etkileri ve çözüm önerileri. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3), 163-184. Lee, G. (2011). Understanding the process of educational assimilation for refugee and non-refugee immigrant students: A pilot study of a community college. (Yüksek Lisans Tezi), Graduate School of Vanderbilt University, Tennessee. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (2016). Nitel Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi. Oytun, O. ve Gündoğar, S. S., (2015). Suriyeli Sığınmacıların Türkiye’ye Etkileri Raporu, Ankara: ORSAM- TESEV Rapor No: 195. Özdemir, S. M., Benzer, H. ve Akbaş, O. (2009). Almanya'da yaşayan 15-19 yaş Türk gençlerinin eğitim sorunlarına ilişkin bir inceleme (Kuzey Ren Vestfalya ÖRNEĞI), Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10(1), 23-40. Özgür, Ö. (2010). Çok kültürcü sosyal hizmet: Eleştirel bir bakış. Toplum ve Sosyal Hizmet, 21(2), 89-104. Papademetriou, D. (2005). Education and Immigrant Integration in the United States and Canada. Proceedings of Conference, The Migration Policy Institute. Perşembe, E. (2010). F. Almanya’nın Baden-Württemberg eyaletinde eğitim sistemi ve Türk göçmen çocuklarının eğitim sorunları. On Dokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29(29), 55-80. Rousseau, C. ve Guzder, J. (2008). School-based prevention programs for refugee children. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 17(3), 533-549. Sağlam, S. (2006). Türkiye’de iç göç olgusu ve kentleşme. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 5, 34-44. Sakız, H. (2016). Göçmen çocuklar ve okul kültürleri: Bir bütünleştirme önerisi, Göç Dergisi, 3(1), 65-81. Sarıkaya, H. S. (2014). Belçika Flaman Bölgesi eğitim sisteminde Türk kökenli çocukların yaşadığı temel eğitim sorunların incelenmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8, 246-260. Sarıtaş, E., Şahin, Ü. ve Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaşılan sorunlar, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 208-229. Şimşek, A. S. (2014). Alfa İstatistik. Anket ile ölçek arasındaki farklar nelerdir? 03.06.2018 tarihinde http://www.alfaistatistik.com/ adresinden erişilmiştir. Taylor, S., & Sidhu, R. K. (2012). Supporting refugee students in schools: What constitutes inclusive education?. International Journal of Inclusive Education, 16(1), 39-56. Topçuoğlu, R. A. (2012). Türkiye’de göçmen çocukların profili, sosyal politika ve sosyal hizmet önerileri hızlı değerlendirme araştırması. İsveç Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Ajansı ve Uluslararası Göç Örgütü (IOM). 03.06.2018 tarihinde http://www. turkey. iom. int/documents/Child/IOM_GocmenCocukRaporu_ tr_03062013.pdf adresinden erişilmiştir. Topçuoğlu, R. A. (2014). Hayatı Değiştirmek için yola çıkanlar-yola çıkınca değişen hayatlar: Bir müracaatçı grubu olarak göçmen çocuklar. Toplum ve Sosyal Hizmet, 25(1), 89-107. Topsakal, C., Merey, Z. ve Keçe, M. (2013). Göçle gelen ailelerin çocuklarının eğitim-öğrenim hakkı ve sorunları üzerine nitel bir çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(27), 547-560. Toros, A. (2008), Sorunlu Bölgelerde Göç. Ankara: Global Strateji Enstitüsü. Tunç, A. Ş. (2015), Mülteci davranışı ve toplumsal etkileri: Türkiye’deki Suriyelilere ilişkin bir değerlendirme. Tesam Akademi Dergisi, 2(2), 29-63. Türkiye Göç Raporu, (2015). T.C. İçişleri Bakanlığı Göç idaresi Genel Müdürlüğü Yayınları. Ankara. Yapıcı, M. ve Yapıcı, Ş. (2003). İlköğretim öğretmenlerinin karşılaştığı sorunlar, Bilim, Eğitim ve Düşünce Dergisi. 3(3), 9. Yavuz, S. (2013). Göç, entegrasyon ve din: Avrupa’da yaşayan Türkler bağlamında bir değerlendirme, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(26), 610-623. Yazıcıoğlu, S. (2015), Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Boyutlarıyla Suriyeli Mülteciler, 15.06.2018 tarihinde http://ww4.ticaret.edu.tr/komsuulkeler/wpcontent/uploads/sites/65/2015/05/Suriyeli-Mülteciler-Paneli.pdf, adresinden erişilmiştir. Yıldırım, B. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (9. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yılmaz, T. T. (2005). Göçün kadın yaşamı üzerindeki etkileri. (Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.