Yıl 2019, Cilt 9 , Sayı 2, Sayfalar 81 - 84 2019-12-30

Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi
Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = A. nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Farklı Ekim Zamanlarının Etkisi

Ramazan Acar [1] , Necibe Kayak [2] , Yeşim Dal [3] , Ünal Kal [4] , Musa Seymen [5] , Nur Koç [6] , Önder Türkmen [7]


Günümüzde, sağlıklı beslenme insanların önemli kaygılarında biri olmuştur. Bu bağlamda geçmişten günümüze farklı bitki türlerinin insan beslenmesindeki yer almaya başlaması alışılagelmiş bir durumdur. Dağ ıspanağı olarak isimlendirilen Atriplex hortensis (Atriplex nitens) dünyada farklı mutfaklarda minör bir ürün olarak kullanılmasının yanında Anadolu geleneksel mutfağında var olan bir bitkidir. Ancak bu bitki yetiştiriciliği yapılarak tüketilmesinden ziyade doğal ortamdan derlenerek tüketile gelen bir yabani sebze türüdür. Bu çalışmada Konya koşullarında kış dönemi atıl olan ısıtılmayan sera koşullarında bitkinin yetiştirilebilirliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada farklı ekim zamanlarında; bitki yaprak verimi, yaprak sayısı, bitki boyu, bitki ana sap çapı, kök yaş ağırlığı, kök ve yaprak kuru madde oranları, suda çözünen kuru madde (SÇKM), pH, yaprak rengi L, a ve b, ölçüm ve gözlemleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda ekim zamanlarına göre değişmekle birlikte özellikle ısıtılmayan seralarda kış aylarında verim ve kalitesinin yeterli olduğu ortaya çıkmaktadır. Önümüzdeki süreçte daha ayrıntılı çalışmalarla birlikte konu daha net ortaya konabilecektir.

Günümüzde, sağlıklı beslenme insanların önemli kaygılarında biri olmuştur. Bu bağlamda geçmişten günümüze farklı bitki türlerinin insan beslenmesindeki yer almaya başlaması alışılagelmiş bir durumdur. Dağ ıspanağı olarak isimlendirilen Atriplex  hortensis (Atriplex nitens) Dünyada farklı mutfaklarda minör bir ürün olarak kullanılmasının yanında Anadolu geleneksel mutfağında var olan bir bitkidir. Ancak bu bitki yetiştiriciliği yapılarak tüketilmesinden ziyade doğal ortamdan derlenerek tüketile gelen bir yabani sebzedir. Bu çalışmada Konya koşullarında kış dönemi atıl olan ısıtılmayan sera koşullarında bitkinin yetiştirilebilirliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada farklı ekim zamanlarında; bitki yaprak verimi, yaprak sayısı, bitki boyu, bitki ana sap çapı, kök yaş ağırlığı, kök ve yaprak kuru madde oranları, suda çözünen kuru madde, pH, yaprak rengi L, a ve b, ölçüm ve gözlemleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda ekim zamanlarına gore değişmekle birlikte özellikle ısıtılmayan seralarda kış aylarında verim ve kalitesinin yeterli olduğu ortay çıkmaktadır. Önümüzdeki süreçte daha ayrıntılı çalışmalarla birlikte konu daha net ortaya konabilecektir. 

  • [1] Acar R. 2012. Yaprakları sebze olarak tüketilen Atriplex nitens Schkuhr.’in farklı hasat zamanlarındaki verimi. 9. Ulusal Sebze Tarımı Sempozyumu Bildiri Kitabı. S:55-59.
  • [2] Acar R, Özköse A, Koç N. 2017. Selvi Sirkenin(Atriplex nitens Schkuhr.) alternatif kullanım potansiyelinin araştırılması. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi 6(2): 18-22
  • [3] Akınshına N, Toderich K, Vereshagina N, Nıshonov B. 2014. Salt-tolerant plants for soil salinity control, sustainable fodder and bioenergy production in Central Kyzylkum. Innovation for sustainability and food security in arid and semiarid lands. 2. International Conference on Arid Land Studies Abstract Book p:9
  • [4] Anonymous, 2011. Atriplex hortensis L. http://seemnemaailm.ee/index.php?GID=13400
  • [5] Carlsson R, Clarke EMW. 1983. Atriplex hortensis L. as a leafy vegetable, and as a leaf protein concentrate plant. Qual Plant Plant Foods Hum. Nutr. 33:127-133
  • [6] Christman S. 2003. Atriplex hortensis. www.floridata.com/ref/a/atri_hor.cfm (Erişim Tarihi: 22.02.2012).
  • [7] Duke JA. 1997. Atriplex hortensis L. http://hort.purdue.edu /newcrop/duke_energy/ Atriplex_hortensis.html (Erişim Tarihi: 22.02.2012).
  • [8] Rinchen T, Singh N, Maurya SB, Soni V, Phour M, Kumar B. 2017. Morphological characterization of indigenous vegetable (Atriplex hortensis L.) from trans-Himalayan region of Ladakh(Jammu and Kashmir), India. Australian Journal of Crop Science 11(3):258-263
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik, Ziraat
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3347-6537
Yazar: Ramazan Acar
Kurum: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-7104-8544
Yazar: Necibe Kayak (Sorumlu Yazar)
Kurum: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-3806-6465
Yazar: Yeşim Dal
Kurum: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ

Orcid: 0000-0002-3447-316X
Yazar: Ünal Kal

Orcid: 0000-0002-2742-137X
Yazar: Musa Seymen

Orcid: 0000-0002-3053-6127
Yazar: Nur Koç

Orcid: 0000-0003-3218-6551
Yazar: Önder Türkmen

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { mjavl619383, journal = {Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences}, issn = {1694-7932}, eissn = {1694-7932}, address = {Kyrgyz -Turkish Manas University Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Science 720044, Bishkek, KYRGYZSTAN Mira Avenue, 56}, publisher = {Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {9}, pages = {81 - 84}, doi = {}, title = {Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi}, key = {cite}, author = {Acar, Ramazan and Kayak, Necibe and Dal, Yeşim and Kal, Ünal and Seymen, Musa and Koç, Nur and Türkmen, Önder} }
APA Acar, R , Kayak, N , Dal, Y , Kal, Ü , Seymen, M , Koç, N , Türkmen, Ö . (2019). Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences , 9 (2) , 81-84 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjavl/issue/51057/619383
MLA Acar, R , Kayak, N , Dal, Y , Kal, Ü , Seymen, M , Koç, N , Türkmen, Ö . "Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi". Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 9 (2019 ): 81-84 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjavl/issue/51057/619383>
Chicago Acar, R , Kayak, N , Dal, Y , Kal, Ü , Seymen, M , Koç, N , Türkmen, Ö . "Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi". Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 9 (2019 ): 81-84
RIS TY - JOUR T1 - Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi AU - Ramazan Acar , Necibe Kayak , Yeşim Dal , Ünal Kal , Musa Seymen , Nur Koç , Önder Türkmen Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences JF - Journal JO - JOR SP - 81 EP - 84 VL - 9 IS - 2 SN - 1694-7932-1694-7932 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi %A Ramazan Acar , Necibe Kayak , Yeşim Dal , Ünal Kal , Musa Seymen , Nur Koç , Önder Türkmen %T Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi %D 2019 %J Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences %P 1694-7932-1694-7932 %V 9 %N 2 %R %U
ISNAD Acar, Ramazan , Kayak, Necibe , Dal, Yeşim , Kal, Ünal , Seymen, Musa , Koç, Nur , Türkmen, Önder . "Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi". Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 9 / 2 (Aralık 2020): 81-84 .
AMA Acar R , Kayak N , Dal Y , Kal Ü , Seymen M , Koç N , Türkmen Ö . Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi. mjavl. 2019; 9(2): 81-84.
Vancouver Acar R , Kayak N , Dal Y , Kal Ü , Seymen M , Koç N , Türkmen Ö . Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences. 2019; 9(2): 84-81.