---

30.01.2026

---

Özel Sayı Çağrısı: Geri Dönüş Paradigmasının Ötesinde: Altyapılar, Diplomasi ve Yaşanmış Deneyimler
Akdeniz Beşeri Bilimler Dergisi (MJH)

Özel Sayı Gerekçesi
Geri dönüş göçü, çağdaş göç yönetiminin temel direklerinden biri haline gelmiş ve politika yapıcılar tarafından sıklıkla yerinden edilmeye "kalıcı bir çözüm" ve göçmenlere, devletlere ve toplumlara fayda sağlayan "üçlü kazanım" senaryosu olarak çerçevelenmiştir. Bununla birlikte, giderek artan sayıda araştırma, bu tür politika anlatıları ile göçmenlerin yaşanmış deneyimleri arasında ve politika hedefleri ile gerçek geri dönüş sonuçları arasında sürekli bir kopukluğa dikkat çekmektedir. Hem gönüllü hem de gönülsüz geri dönüşler, kesin bir son nokta oluşturmaktan ziyade, genellikle uzun, parçalı ve belirsiz göç yörüngeleri içindeki bir anı temsil etmektedir.
Bu özel sayı, “Geri Dönüş Göçünü Yönetmek: Sonrası Ne? Diplomasi, Altyapılar ve Ötesindeki Yollar” (Ocak 2026) uluslararası konferansının tartışmalarına dayanmaktadır ve politika, yönetişim, altyapılar, hukuk, etik ve göçmen deneyimlerinin kesiştiği noktada geri dönüş göçünü eleştirel bir şekilde inceleyen özgün katkıları davet etmektedir. Geri dönüş ve yeniden kabul politikaları, geri dönüşlerin günlük uygulaması ve göçmenlerin özlemlerini, kararlarını ve geri dönüş sonrası yaşamlarını şekillendiren sosyal, politik ve kültürel gerçeklikler arasındaki boşlukları kapatmayı amaçlamaktadır.
Akdeniz Beşeri Bilimler Dergisi'nin yönelimine uygun olarak, özel sayı sosyoloji, , coğrafya, tarih, psikoloji ve ilgili sosyal bilimler ve beşeri bilimler disiplinlerine dayanan katkıları memnuniyetle karşılamaktadır. Akdeniz havzasına ve çevresindeki bölgelere özel önem verilirken, karşılaştırmalı ve bölgeler arası perspektifler de güçlü bir şekilde teşvik edilmektedir.
Kavramsal ve Teorik Yönelim
Özellikle, zorunlu geri dönüş kavramıyla ilgilenerek geleneksel gönüllü-zorunlu geri dönüş ikiliğini sorgulayan ve baskı, teşvikler, koşullar ve gayri resmi uygulamalar gibi politika araçları aracılığıyla zorlamanın işleyiş biçimlerini ön plana çıkaran çalışmaları memnuniyetle karşılıyoruz. Destekli Gönüllü Geri Dönüş ve Yeniden Entegrasyon (AVRR) programlarını, gayri resmi ve tartışmalı geri dönüş düzenlemelerini ve yeniden entegrasyonun sosyal ve etik boyutlarını inceleyen katkılar özellikle teşvik edilmektedir.
Özel sayı ayrıca, daha geniş hareketlilik rejimlerinin bir parçası olarak geri dönüşe sosyo-mekânsal, zamansal ve ilişkisel perspektifler sunan geri dönüş göç altyapıları ve göç yörüngeleri de dahil olmak üzere ortaya çıkan kavramsal ve metodolojik yaklaşımlarla etkileşime davet etmektedir. Bu yaklaşımlar, politika çerçeveleri, yönetişim uygulamaları ve göçmen eylemliliği arasındaki boşlukları, sürtüşmeleri ve çekişmeleri anlamak için önemli analitik araçlar sağlamaktadır.
Ayrıca, bu konu, gayri resmi anlaşmalara artan bağımlılığı, Küresel Kuzey ve Güney arasındaki küresel güç asimetrilerini ve tartışmalı geri dönüşlerle stratejik olarak ilgilenmeme stratejilerini de içeren, geri dönüş göçünün diplomatik ve jeopolitik boyutlarına yakından dikkat çekmektedir.

Önerilen Temalar

Aşağıdaki temalarla ilgili, ancak bunlarla sınırlı olmayan, özgün araştırma makalelerini davet ediyoruz:
1. Geri Dönüş Göçü Altyapılarının Dinamikleri
o Geri dönüş süreçleri pratikte nasıl uygulanmaktadır ve bu süreçleri şekillendiren aktörler, teknolojiler, materyaller ve kurumsal düzenlemeler nelerdir?
o Geri dönüş altyapıları, politika hedefleri ile yaşam gerçeklikleri arasındaki boşlukları ve gerilimleri nasıl yaratır?
o Geri dönüş göçüne altyapısal bir yaklaşımın sosyolojik, psikolojik, tarihsel ve coğrafi bakış açılarıyla sunduğu analitik ve teorik katkılar nelerdir?
2. Göç Diplomasisi ve Geri Dönüş
o Geri dönüş ve yeniden kabul anlaşmaları nasıl müzakere edilmektedir ve bu anlaşmalar, küresel ve bölgesel güç asimetrileri hakkında neler ortaya koymaktadır, özellikle tarihsel ve politik bir bakış açısıyla?
o Geri dönüş ile ilgili normlar, uygulamalar ve söylemler, farklı yönetim seviyeleri ve bölgeler arasında nasıl yayılmakta ve bu süreçler, kamuoyu tutumları ve politika tartışmalarını nasıl şekillendirmektedir?
o Geri dönüş diplomasisinin uluslararası ilişkiler, politik müzakereler ve göç yönetimi üzerindeki etkileri nelerdir ve bu etkiler, psikolojik ve sosyo-politik faktörlerle nasıl biçimlenmektedir?
3. Geri Dönüş Öncesi Arzular ve Geri Dönüş Sonrası Gerçeklikler
o Göçmenlerin geri dönüşle ilgili arzuları, beklentileri ve kararları zaman içinde nasıl değişmektedir, özellikle değişen sosyo-ekonomik ve politik koşullara bağlı olarak?
o Sosyal, ekonomik, politik ve güvenlik bağlamları ile coğrafi faktörler, geri dönüş sonrası deneyimleri, entegrasyon süreçlerini ve yeniden göç kararlarını nasıl şekillendirmektedir? Bu süreçlerde bireysel ve kolektif psikolojinin rolü nedir?
4. Kamuoyu Tutumları, Medya ve İç Politika
o Kamuoyu, medya temsilleri ve politik söylemler, geri dönüş politikalarını ve uygulamalarını nasıl etkilemektedir, sosyolojik ve psikolojik açıdan nasıl bir etki yaratmaktadır?
o Geri dönüş göçü, politik mobilizasyon, seçim siyaseti ve deportasyon tartışmalarında nasıl bir rol oynamaktadır, özellikle toplumsal normların ve tarihsel mirasların değişen etkisi ışığında?
5. Hukuki Çerçeveler ve İnsan Hakları
o Ulusal, bölgesel ve uluslararası hukuki çerçeveler, geri dönüş göçünü nasıl düzenlemektedir, sosyolojik, tarihsel ve insan hakları perspektiflerinden nasıl bir analiz yapılabilir?
o Yeni Göç ve Sığınma Paktı da dâhil olmak üzere son dönemdeki AB politikası gelişmeleri, kontrol, güvenlik ve insan onuru arasındaki gerilimleri nasıl ele almaktadır ve bu meseleler kamuoyu söylemlerinde nasıl temsil edilmektedir?
6. Küresel Güney’de Geri Dönüşlerin Yönetilmesi
o Küresel Güney bağlamlarında geri dönüş yönetiminin karakterize ettiği zorluklar ve fırsatlar nelerdir, özellikle sosyo-ekonomik ve politik açıdan?
o Küresel Güney’deki Güney-Güney geri dönüşleri, küresel göç rejimleri, kalkınma politikaları ve insani yönetişimle nasıl kesişmektedir ve bu geri dönüş süreçlerinin psikolojik ve sosyal etkileri nelerdir?

Makale Gönderim Bilgileri
Akdeniz Beşeri Bilimler Dergisi (MJH), Türkçe ve İngilizce dillerinde özgün araştırma makaleleri ve inceleme yazıları yayınlayan, hakemli, disiplinlerarası ve uluslararası bir dergidir. Gönderilen makaleler özgün, daha önce yayınlanmamış ve başka bir yerde değerlendirme aşamasında olmamalıdır.

Birinci Son Teslim Tarihi:
Lütfen 28 Şubat 2026 tarihine kadar kısa bir özgeçmiş (en fazla 250 kelime) ve genişletilmiş bir özet (en fazla 500 kelime) gönderin.

Ön Kabul Bildirimi:
Yazarlar, editörlük kararı hakkında 30 Mart 2026 tarihine kadar bilgilendirilecektir.

İkinci Son Teslim Tarihi:
Kabul edilen özetlerin yazarları, 30 Haziran 2026 tarihine kadar tam bir makale (5.000-10.000 kelime) göndermeye davet edilecektir.
MJH Yazım Şablonunu buradan ve Yazar Kılavuzuna buradan ulaşabilirsiniz.

Konuk Editörler:
Zeynep Şahin Menkütek (Bonn Uluslararası Çatışma Çalışmaları Merkezi – BICC)
Maissam Nimer (Akdeniz Üniversitesi)

İletişim:
Gönderimler ve özel sayı ile ilgili sorularınız için lütfen gaps.return.migration@gmail.com adresinden iletişime geçin.