Vaatsiz Duygusal Tarza Karşı Arzu İmgeleri: Bloch'un Ütopyacı-Gerçekçi Resim Eleştirisinin Güncelliği
Öz
Ütopya ve umut üzerine düşünceleri, post-ütopya olarak adlandırılan çağımızda yeniden hatırlanan Ernst Bloch, fragmantal yazımı tercih ettiği için estetik ve görsel sanatlar üzerine düşünceleri güncel yorumlarda felsefesinin genelinden ayrı ele alınmamıştır. Oysa resim sanatı başta olmak üzere birçok sanat dalı üzerine düşünen Bloch’un arzu imgeleri kavrayışı, sanat, görsel kültür ve duygular bakımından çağdaş krizlere yanıt olabilecek perspektifler sunar. Bu çalışmada Bloch’un özel olarak resim sanatı üzerine yorumlarından hareketle, “arzu imgeleri”, “arzu manzaraları”, “ön-görünüş” ve “ütopik fazla” gibi kavramları birbirleriyle ilişkilendirilerek üç adımlı bir resim eleştirisi yöntemi önerilecektir. Ütopyacı-gerçekçi resim eleştirisi olarak adlandırılacak bu yönteminin günümüzün mutluluk endüstrisinin mutluluk, umut ve kaygı gibi duygusal metalarının eleştirisinde nasıl kullanılabileceği tartışılacaktır. Sonuç olarak, düşünürden ilhamla arzu imgeleri yoluyla kurulan; duygu ve düşünceyi eşzamansızlık aracılığıyla bir araya getiren yeni görme biçiminin, günümüzün vaatsiz duygusal tarzına ve sanatın güncel durumuna yönelik eleştiri için sunduğu katkılar gösterilecektir.
Anahtar Kelimeler
arzu imgeleri, duygusal tarz, resim eleştirisi, Ernst Bloch, mutluluk vaadi.
Kaynakça
- Adorno, T. W. (1995). On some relationships between music and painting. The Musical Quarterly, 79(1), 66–79. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/742517
- Adorno, T. W. (2002a). Aesthetic theory (R. Hullot-Kentor, Çev.). Londra ve New York: Continuum.
- Adorno, T. W. (2002b). Angajman. E. Gen (Çev.), Estetik ve politika: Realizm-modernizm çatışması içinde (s. 261–291). İstanbul: İletişim.
- Adorno, T. W. (2004). Çağdaş romanda anlatıcının konumu. S. Yücesoy ve O. Koçak (Çev.), Edebiyat yazıları içinde (s. 40–48). İstanbul: Metis.
- Adorno, T. W. (2016). Negatif diyalektik (Ş. Öztürk, Çev.). İstanbul: Metis.
- Antmen, A. (2009). 20. yüzyıl Batı sanatında akımlar. İstanbul: Sel.
- Benjamin, W. (2014). Pasajlar (A. Cemal, Çev.). İstanbul: YKY.
- Benjamin, W. (2018). Tekniğin olanaklarıyla yeniden üretilebildiği çağda sanat yapıtı. T. Tayanç (Çev.), Walter Benjamin kitabı: Seçme yazılar içinde (s. 165–209). Ankara: Dipnot.
- Berlant, L. (2022). Zalim iyimserlik: Bugünün duygusal tarihi (M. Ç. Atmaca, Çev.). İstanbul: Minotor Kitap.
- Bernstein, J. M. (2016). Sunuş. E. Gen (Çev.), Kültür endüstrisi: Kültür yönetimi içinde (s. 7–33). İstanbul: İletişim.