Pablo Picasso’nun 1937 tarihli meşhur tablosu Guernica, neredeyse Paris’tesergilendiği ilk andan itibaren sanat tarihinin en etkileyici savaş eleştirilerinden biri,hatta en önde geleni olarak nitelendirilmiştir: O adeta bir yirminci yüzyıl ikonudur;kimsenin ilgisiz kalamayacağı bir zulüm anını kayda geçiren savaş karşıtı bir anıt! FakatGuernica’da tanık olduğumuz şey, yalnızca zulmün çarpıcı bir temsilinden mi ibarettir?Picasso’nun savaşa yönelik eleştirisinin mahiyeti, savaşın sebep olduğu ıstırap veyıkımın korkunçluğunu göstermekle mi sınırlıdır? Üzerinden atlanmaması gereken birbaşka soru ise şu olmalıdır: Picasso’nun savaş eleştirisi, nihayetinde bir tür pasifizmecevaz veren muğlak bir şiddet eleştirisi midir? Yoksa şiddetle aslında pek de bir derdiolmadığını gayet iyi bildiğimiz Picasso, savaşa has şiddetin karşısına, hiçbir şekildearaçsallaştırılamaz ve temellük edilemez bir başka şiddeti mi çıkarmak istemektedir?Ve eğer öyleyse, bunu neden insan ile hayvan (lakin insanın dışındaki değil, içindekiöteki olarak hayvan) arasındaki gerilimin, yani insanı tam da kendi içerisinden yaranve kateden bu kadim kurucu gerilimin ortasına yerleştirmek istemiş olabilir? Guernicahakkında genellikle yapılan şeyden uzaklaşıldığında, yani ikonografik çözümleme usulüikincilleştirildiğinde görülecektir ki, insan tinselliğinin zulmün baskısı altında trajikbir şekilde yitirilişini gösteren bu sahnede, tablonun bütün gerilimi, insani bir jest ilehayvani bir jest arasındaki yarıkta birikmektedir. Tablo hakkında sahip olunan hakimkanaatin aksine, bu çalışmanın iddiası şudur ki, Guernica’da esas olan şey, zulmüntasviri değildir: Gerçekte Picasso, uygarlığın kendi üzerine dönmüş zulmünden (yanisavaştan) duyduğu tiksintiyi, bu zulmün sebep olduğu insanlık halinden çıkışsızlıklamüphem bir temas içerisinde resmetmiştir. Bir çıkış yoktur, üstelik buradaki zulümdentüretilebilecek ne bir mağduriyet ethosu, ne vicdan muhasebesine yönelten ilksel birsuçluluk, ne de bir kurban veya feda kültürü söz konusudur. Çıkış yoktur, çünkü tininalçalışıyla birlikte ortaya çıkan şey, aynı tinselliğin kendi mutlak ötekisi olarak kurupdışladığı hayvandan başkası değildir. Tam da bu yüzden, Guernica’yı seyreden bizlerindikkati, zulmün müstehcen görselliği tarafından kapılmışken, tabloda gerçekten zulümgörenlerin meyli, dehşetin dışında/kıyısında duran bir başka figüre yönelmiştir: Boğa.Zira boğa, yalnızca savaşa son verecek olan şiddetin sahibi değildir, aynı zamandabildiğimiz insanlığın sonundan ve bildiğimiz tinselliğin kaybından sonra, insanı vehayvanı yeniden düşünmeye davet eden şeydir. Nitekim bu çalışma da, Guernica’nınişaretlerini takip ederek, insan, hayvan ve şiddet arasındaki ilişkinin izini sürmeyeçalışmaktadır.