This study examines the financial reporting and external audit processes within the New Public Management (NPM) approach, comparing the public and private sectors. Document analysis and systematic literature review are qualitative research methods used in the study. The primary data sources consist of accounting and auditing standards, relevant legislation, and academic studies. The findings indicate that Governmental Accounting Standard 1 (GAS 1) and Turkish Accounting Standard 1 (TAS 1) generally align with the fundamental concepts of accounting and generally accepted accounting principles, and with each other; however, there are some differences between them due to their existential purposes and the nature of the sectors they operate in. GAS 1 primarily focuses on public interest and democratic accountability, while TAS 1 focuses on market efficiency and investor confidence. Furthermore, when examining the main outcomes of the NPM approach, which forms the basis of GAS 1, it is evident that, while state secrecy was previously prominent, transparency is now a key focus of the NPM philosophy, and this is reflected in public finances through fiscal transparency and accountability. Similarly, while supreme auditing was historically conducted solely to ensure compliance with legislation, it now functions as a constitutional oversight body, holding transactions accountable and overseeing performance. Independent auditing, on the other hand, serves as a market assurance mechanism and has been found to interact indirectly with the NPM philosophy. The findings are expected to contribute both theoretically and practically to reform efforts to improve governance, fiscal transparency, and accountability processes in the public sector.
Bu çalışmada, Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) yaklaşımında mali raporlama ve dış denetim süreçleri, kamu ve özel sektör ayrımında karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve sistematik literatür taraması yöntemleri kullanılmıştır. Birincil veri kaynağını muhasebe ve denetim standartları, ilgili mevzuat ve akademik çalışmalar oluşturmaktadır. Bulgular, Devlet Muhasebe Standardı 1’in (DMS 1) ve Türkiye Muhasebe Standardı 1’in (TMS 1) muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleriyle birbirleriyle genel anlamda uyum sağladığını, ancak varoluşsal amaçları ve bulundukları sektörlerin doğaları gereği aralarında birtakım farklılıkların bulunduğunu göstermektedir. DMS 1, temel olarak kamu yararı ve demokratik hesap verebilirliğe odaklanırken, TMS 1, piyasa verimliliğini ve yatırımcı güvenini merkeze almaktadır. Bununla birlikte DMS 1’in temelini oluşturan YKİ yaklaşımının başlıca sonuçları incelendiğinde, daha öncesinde devletin gizliliği ön plana çıkarken, günümüzde YKİ felsefesinin sonucu olarak şeffaflık gündemdedir ve bu durumun kamu maliyesine mali saydamlık ve hesap verebilirlik olarak yansıdığı görülmektedir. Benzer şekilde, yüksek denetim, geçmişte sadece işlemlerin mevzuatlara uygunluğu bakımından gerçekleştirilmekteyken, günümüzde anayasal bir denetim organı olarak hesap sorma ve performans denetimi işlevi görmektedir. Bağımsız denetim ise piyasa için bir güvence mekanizması olarak çalışmaktadır ve YKİ felsefesi ile dolaylı biçimde etkileşim gösterdiği belirlenmiştir. Elde edilen bulguların kamu sektöründe yönetişim, mali saydamlık ve hesap verebilirlik süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik reform çabalarına kuramsal ve uygulamalı düzeyde katkı sağlaması öngörülmektedir.