neüi̇fd Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2148-9890 2149-0015 Necmettin Erbakan Üniversitesi أسماء البلدان والقبائل والأمم بين التذكير والتأنيث (II) Afifi Afifi 01 16 2016 40 40 0 08 25 2015 Copyright © 2015, Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2015 Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

Ülke, Kabile ve Ulus İsimlerinin Müennes ve MüzekkerliğiArapça kelimelerin çoğunda kelimenin lafzı manasına uygun olarak gelir. Bazen ise her hangi bir kelimenin lafzı manasına uygun olmayabilir. Kelimelerin lafzının manaya hamli Arap dilinde çok geniş ve köklü bir iştir. Bu metod, Arapçanın hoş üslubundan ve kurallarındandır ve yaygın olarak kullanılır. Bu kullanım Kur’an-ı Kerimde, fasih konuşmada, nazımda ve nesirde gelmiştir. Kelimelere anlam vermenin, ülke kabile ve ulus isimlerinin müzekker ve müennes olmasında büyük etkisi olmuştur. Bu araştırmada bu konu açıklanmaya çalışılacaktır.Anahtar kelimeler: Müzekker, Müennes, Haml, Lafız, ManaThe Names of Countries and Tribes and Nations between Masculine and FeminineMost of the Arabic words comply with both their literal and their words meaning. But some words (ie speech) may come carried on the meaning without the literal word. The load on the meaning is very wide and thorough in the Arabic language. It’s a gentle method of Arabs, a part of their tradition and a widely used method. This method has been used in the Koran and in eloquent (faseeh) langue, whether written or spoken. Carrying on the meaning has a significant impact in the feminization and masculinization of names of countries, tribes and nations and this is what we are trying to clarify in this research.Keywords: Masculine, Feminine, Haml, Words, Meaning

 - el-İnsâf fî mesâili'l-hılâf beyne'n-nahviyyîn: el-basriyyîn ve’l-kûfiyyîn, Ebu'l-Berekât Muhammed b. Sa’d el-Enbari (v. 577), thk. Muhammed Muhyiddin Ab-dulhamid, Matbaatu’s-Sa’âde, Mısır-1380/1961, 4. Bsk. el-Usûl fi’n-nahv, İbn Serrac Ebu Bekr Muhammed b. es-Sirrî b. Sehl en-Nahvi (v. 316), thk. Abdulhuseyn el-Fetelî, Muessesetu’r-Risale, Beyrut. el-Bahru’l-muhit fi’t-tefsir, Ebu Hayyan (v. 754), nşr. Sıdkî Muhammed Ce-mil, el-Mektebu’t-Ticariyye, Mekke-1992. et-Ta’lika ‘ala kitabi Sibeveyh, Ebu Ali el-Hasen b. Ahmed b. Abdilğaffar el-Farisiy (v. 377), thk. Avd b. Ahmed el-Kavzi, 1410/1990, 1. Bsk. et-Tekmile, Ebu Ali el-Hasen b. Ahmed b. Abdilğaffar el-Farisiy (v. 377), thk. Kazım Bahru’l-Mercan, ‘Âlemu’l-Kutub, Beyrut-1419/1999, 2. Bsk. el-Cami’ li ahkami’l-Kuran, Ebu Abdullah b. Ahmed el-Ensari el-Kurtubi (v. 671), Daru’l-Kutubi’l-Mısriyye, 1353/1935, 2. Bsk. el-Hucce li’l-kurrai’s-seb’a, Ebu Ali el-Farisi (v. 377), thk. Kamil Mustafa el-Hindavi, Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut-2001, 1. Bsk. el-Hasâıs, İbn Cinni (v. 392), thk. Abdulhakim b. Muhammed, el-Mektebetu’t-Tevfikıyye, Kahire. es-Seb’a fi’l-kırâât, İbn Mucahid, thk. Şevkı Dayf, Daru’l-Me’ârif, Kahire-1988, 3. Bsk. es-Sâhibî fi fıkhi’l-luğa el-arabiyye ve sunenu’l-arab fi kelamiha, Ebu’l-Huseyn Ahmed b. Faris b. Zekeriyya (v. 395), thk. es-Seyyid Ahmed Sakr, el-Hey’etu’l-‘Âmme li Kusuri’s-Sekafe, Mısır. es-Sıhah tacu’l-luğa ve sıhahu’l-arabiyye, el-Cevheri (v. 392), İmil Yakub, Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut-1999, 1. Bsk. es-Sarf ve ‘ademu’s-sarf fi esmai’l-mudun ve’l-emkine, Ahmed Nasif el-Cenabi, Mecelletu Âdabi’l-Mustensıriyye, IX. Sayı, 1984. el-Fark beyne’l-muzekker ve’l-muennes, Ebu’l-Berakat İbnu’l-Enbari (v. 513), thk. Ramazan Abduttevvab, el-Hey’etu’l-‘Âmme li Dari’l-Kutub ve’l-Vesaikı’l-Kavmiyye, Mısır-2009. el-Kamusu’l-muhît, el-Feyrûzâbâdî, Daru İhyai’t-Turasi’l-Arabi, Beyrut-2000, 2. Bsk. el-Kitab, Sibeveyh Amr b. Osman b. Kanber el-Harisi (v. 180), thk. Abdusse-lam Muhammed Harun, Mektebetu’l-Hanci, Kahire-1408/1988, 3. Bsk. el-Muhkem ve’l-muhîtu’l-a’zam, Ebu’l-Hasen Ali b. İsmail b. Sîde (v. 458), thk. Abdulhamid Hindavi, Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut-1421/2000, 1. Bsk. el-Muhassas, Ebu’l-Hasen Ali b. İsmail b. Sîde (v. 458), Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut. el-Muzekker ve’l-muennes, İbnu’t-Testuri (v. 361), thk. Ahmed Abdulha-mid Hiridi, Mektebetu’l-Hanci, Kahire-1403/1983, 1. Bsk. el-Muzekker ve’l-muennes, İbn Cinni (v. 392), thk. Tarık Necm Abdullah, Daru’l-Beyani’l-Arabi, Cidde-1405/1985, 1. Bsk. el-Muzekker ve’l-muennes, Ebu Zekeriyya Yahya b. Ziyad el-Ferrâ’ (v. 207), thk. Ramazan Abduttevvab, Daru’t-Turas, Kahire. el-Muzekker ve’l-muennes, Ebu’l-Huseyn Ahmed b. Faris b. Zekeriyya (v. 395), thk. Ramazan Abduttevvab, Kahire-1969, 1. Bsk. el-Muzekker ve’l-muennes, Ebu’l-Abbas Muhammed b. Ziyad el-Muberred (v. 285), thk. Ramazan Abduttevvab, Salahuddin el-Hâdi, Matbaatu Dari’l-Kutub, 1970. el-Muzekker ve’l-muennes, Ebu Bekr İbnu’l-Enbari (v. 328), thk. Muham-med Abdulhâlık ‘Udayme, el-Meclisu’l-‘Alâ li’ş-Şu’ûni’l-İslamiyye, Mısır-1401/1981. el-Muzekker ve’l-muennes, Ebu Hatim es-Sicistani (v. 255), thk. Hatim Salih ed-Dâmin, Daru’l-Fikri’l-Mu’asır, Beyrut-1418/1997, 1. Bsk. el-Mısbahu’l-munir fi ğaribi’ş-şerhi’l-kebir li’r-Rafi’î, Ahmed el-Feyyumi (v. 770), el-Matbaatu’l-Emiriyye, Kahire-1921, 4. Bsk. el-Muktedab, Ebu’l-Abbas Muhammed b. Ziyad el-Muberred (v. 285), thk. Muhammed Abdulhâlık ‘Udayme, ‘Âlemu’l-Kutub, Beyrut. Edebu’l-katib, İbn Kuteybe (v. 276), Ali Fâ’ûr, Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Bey-rut-1988, 1. Bsk. Esasu’l-belağa, Ebu’l-Kasim Mahmud b. Ahmed ez-Zemahşeri (v. 538), thk. Muhammed Basil ‘Uyun es-Sûd, Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut-1998, 1. Bsk. Tacu’l-‘arus, Muhammed Murtaza ez-Zebidi, Daru Sâdır, Beyrut. Tefsiru’l-keşşaf ‘an hakaikı ğavamidı’t-tenzil, Ebu’l-Kasim Mahmud b. Ah-med ez-Zemahşeri (v. 538), Daru’l-Kuttabi’l-Arabi, Beyrut-1407, 3. Bsk. Tehzibu’l-luğa, Ebu Mansur Muhammed b. Ahmed b. el-Ezheri el-Herevi (v. 370), thk. Muhammed ‘Avad Mur’ib, Daru İhyai’t-Turasi’l-Arabi, Beyrut, 1. Bsk. Cami’u’l-beyan fi te’vili’l-Kur’an, Muhammed b. Cerir et-Taberi (v. 224), thk. Ahmed Muhammed Şakir, Muessesetu’r-Risale, 1420/2000, 1. Bsk. Hızanetu’l-edeb ve lubbu lubabi lisani’l-arab, Abdulkadir b. Ömer el-Bağdadi (v. 1093), thk. Abdusselam Muhammed Harun, Mektebetu’l-Hanci, Kahi-re-1418/1997. Divanu Cemil Buseyne, Beyrut. Divanu Safiyyuddin el-Hılli, Daru Sâdır, Beyrut. Ruhu’l-me’âni fi tefsiri’l-Kur’âni’l-‘azim ve’s-seb’u’l-mesani, Şihabuddin Mahmud b. Abdillah el-Huseyni el-Âlûsî, thk. Ali Abdulbari Atıyye, Daru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut-1415. Şerhu şuzuri’z-zeheb fi ma’rifeti kelami’l-arab, İbn Hişam el-Ensari el-Mısri, thk. Muhammed Muhyiddin Abdulhamid, Daru’l-Kûh li’-Tıba’a ve’n-Neşr, İran-1381, 1. Bsk. Zâhiratu’t-te’nis beyne’l-luğati’l-arabiyye ve’l-luğati’s-samiyye dirase luğa-viyye te’sıliyye, İsmail Ahmed ‘Amayira, Daru Hanin, Amman-1993, 2. Bsk. ‘Ilelu’n-nahv, Ebu’l-Hasen Muhammed b. Abdillah el-Verrak, thk. Mahmud Casim Muhammed ed-Derviş, Mektebetu’r-Ruşd, Riyad-1420/1999, 1. Bsk. Fıkhu’l-luğa ve sirru’l-arabiyye, Abdulmelik b. Muhammed b. İsmail Ebu Mansur es-Se’alibi (v. 429), thk. Abdurrezzak el-Mehdi, Daru İhyai’t-Turasi’l-Arabi, 2002, 1. Bsk. Lisanu’l-Arab, İbn Manzur (v. 711), thk. Muhammed es-Savi el-Ubeydi, Emin Muhammed Abdulvehhab, Daru İhyai’t-Turasi’l-Arabi, Beyrut-1999, 2. Bsk. Mecazu’l-Kur’ân, Ebu Ubeyde Ma’mer b. el-Museni (v. 210), thk. Muham-med Fuat Sezgin, Mektebetu’l-Hanci, Kahire. Muhtasar el-muzekker ve’l-muennes, el-Mufaddal İbn Seleme (v. 300), thk. Ramazan Abduttevvab, Mecelletu’l-Mahtutati’l-Arabiyye, II. Me’ani’l-Kur’ân, Ebu’l-Hasen el-Mucaşi’i el-Ahfeş el-Evsat (v. 215), thk. Huda Mahmud Karâ’a, Mektebetu’l-Hanci, Kahire-1411/1900, 1. Bsk. Me’ani’l-Kur’ân, Ebu Zekeriyya Yahya b. Ziyad el-Ferra’ (v. 207), thk. Ah-med Yusuf en-Necati, Muhammed Ali en-Neccar, Abdulfettah İsmail Şelebi, Da-ru’l-Mısriyye li’t-Te’lif ve’t-Terceme, Mısır, 1. Bsk. Me’ani’l-Kur’ân ve i’rabuhu, Ebu İshak İbrahim b. es-Sirri b. Sehl ez-Zeccac (v. 311), thk. Abdulcelil Abduh Şelebi, Alemu’l-Kutub, Beyrut-1408/1988, 1. Bsk. Mu’cemu’l-buldan, Şihabuddin Ebu Abdillah Yakut b. Abdillah er-Rumi el-Hamevi (v. 626), Daru Sadır, Beyrut-1995, 3. Bsk. Mu’cemu me’s-tu’cem min esmai’l-bilad ve’l-mevadı’, Ebu Ubeyd Abdullah b. Abdilaziz el-Bekri el-Endelusi, thk. Mustafa es-Seka, Alemu’l-Kutub, Beyrut-1403, 3. Bsk.