Türkiye Türkçesi ağızlarının dilsel açıdan incelenmesi gereken en önemli kaynaklarından birisi Derleme Sözlüğüdür. Sözlük, farklı zamanlarda Anadolu’nun farklı coğrafyalarında yapılan iki derlemeden oluşan yazı diline girmemiş genellikle Türkçe ve Türkçeleşmiş sözcükleri bir araya getirmektedir. Ancak çeşitli yönlerden başka dillerle etkileşime girilmesi nedeniyle az da olsa yabancı kökenli sözcükler de bulunmaktadır. Bir dilden başka bir dile aktarılan bu sözcükler yeni kavramların adlandırması yönünden önem arz etmektedir. Daha çok alıntı sözcük terimiyle ifade edilen bu sözcüklerin bazılarına Türkçe ekler getirilerek sözcüklerin Türkçeleştirildiği görülmektedir. Bu araştırmada Derleme Sözlüğünde bulunan dil ilişkilerine dayalı Türkçe ek almış Doğu ve Batı kökenli alıntı sözcükler tespit edilmeye çalışılmış ve bu alıntı sözcükler ses ve şekil bilgisi yönünden açıklanmıştır. Ayrıca söz varlığında yer alan bu alıntı sözcüklere gelen ekler addan ad yapma ve addan fiil yapma özellikleri ile iki bölümde ele alınmış ve ekler ayrı başlıklar halinde ilgili alıntı sözcüklerle birlikte tablolarla görselleştirilmiştir. Çalışmanın amacı Derleme Sözlüğündeki alıntı sözcüklere gelen ekleri ve alıntı sözcüklerde oluşan ses olaylarını tespit etmektir.
One of the most important sources of Turkey Turkish dialects that should be examined linguistically is the Compilation Dictionary. The dictionary brings together Turkish words that are generally not included in the written language, consisting of two compilations made in different geographies of Anatolia at different times. However, there are also a few words of foreign origin in the dictionary due to the interaction with other languages in various ways. These words transferred from one language to another are important in terms of naming new concepts. It is seen that some of these words, which are mostly expressed as loanwords, have Turkish suffixes.In this research, Eastern and Western origin loan words with Turkish suffix based on language relations in the Compilation Dictionary were tried to be determined and these loan words were explained in terms of phonetics and morphology. In addition, the suffixes to these loan words in the vocabulary are discussed in two sections with their characteristics of making a noun from a noun and making a verb from a noun, and the suffixes are shown in a table with the relevant loan words under separate headings. The aim of the study is to determine the affixes to the borrowed words in the Compilation Dictionary and the sound events that occur in the borrowed words.