The weaving industry, which was nourished by the Byzantine, Anatolian Seljuk, and Beylik periods, became the most developed industrial sector in the Ottoman Empire. This sector, consisting of the production of cotton, wool, and silk fabrics, was widespread throughout Anatolia. Particularly during the Tanzimat period, policies aimed at the mechanization of the weaving industry began to be implemented. New enterprises were established to produce textiles using machines similar to those used in European weaving mills. One such enterprise was the Altın Yıldız Ottoman Joint-Stock Company, which began operations on January 22, 1918, reflecting the late Ottoman Empire's industrialization efforts. This study aims to provide information on the founding process, operations, and activities of the company, which was established by a group of local Muslim merchants during a period of significant economic and social transformation. The study relies on archival documents and research-examination works for its analysis. Several important findings emerge from this research. Notably, the company was established in accordance with Ottoman law, conducted production and commercial activities in the weaving sector, operated a broadcloth factory, and produced fabrics for both state institutions and the general public. The company, organized with its headquarters in Istanbul and adopting modern production techniques, can be seen as an important example of the industrialization initiatives of the period. However, a limitation of the study is the inability to determine the exact termination date of the privileges granted to the company.
Osmanlı İmparatorluğu’nda Bizans, Anadolu Selçuklu ve Beylikler devrinden beslenen dokumacılık sektörü en fazla gelişen sanayi kolu olmuştur. Pamuklu, yünlü ve ipekli kumaşların üretiminden oluşan bu sektör Anadolu’da yaygın olarak yapılmaktaydı. Özellikle Tanzimat dönemiyle birlikte dokumacılık sektöründe makineleşme sürecine yönelik politikalar uygulanmaya başlanmıştır. Avrupa dokuma işletmelerindeki teknolojiye benzer makinelerle üretim yapmak amacıyla yeni işletmeler kurulmaya başlanmıştır. Bu işletmelerden biri de 22 Ocak 1918’de faaliyete geçen Osmanlı İmparatorluğu’nun geç dönem sanayileşme çabalarını yansıtan Altın Yıldız Osmanlı Anonim Şirketi olmuştur. Çalışma, bir grup yerel Müslüman tüccar tarafından, ekonomik ve sosyal dönüşüm süreçlerinin yaşandığı bir dönemde faaliyete geçen şirketin kuruluş süreci, işleyişi, şirkete bağlı olan Çuha Fabrikası ve faaliyetleri hakkında bilgi vermek amacındadır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan çalışmada arşiv belgeleri ile araştırma-inceleme eserlerden istifade edilmiştir. Bu tür kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmış olan çalışmanın pek çok bulgusu mevcuttur. Bunlardan önemli olanları şirketin Osmanlı hukukuna uygun olarak kurulduğu, dokumacılık sektöründe üretim ve ticari faaliyetler yürüttüğü, bir Çuha Fabrikası işlettiği, devlet kurumları ve ahalinin ihtiyaçları için kumaş ürettiğidir. İstanbul merkezli olarak örgütlenen ve modern üretim tekniklerini benimseyen şirketin, dönemin sanayileşme girişimlerinin önemli bir örneğini teşkil ettiğine dair özgün izahatta bulunulabilir. Ancak şirketin imtiyaz hakkının kesin olarak ne zaman sona erdiğine dair bilgilerin tespit edilememiş olması çalışmanın sınırlılığını oluşturmaktadır.