Eğitilmiş bir doğal dil işleme modeli olan ChatGPT, erkek egemen tarihin, ideolojinin, söylemin kontrolünde eğitilen bir sistem olarak toplumsal cinsiyet eşitsizliğine yönelik içerikler ortaya koymaktadır. Bu durumdan yola çıkarak araştırmada, ChatGPT’nin toplumsal cinsiyet algısı, cinsiyet ön yargıları üzerinden incelenmektedir. Araştırmada nitel bir yöntem benimsenmiştir. Bu araştırmanın veri analizi sürecinde söylem analizinin üç aşaması olan yorumlama, yapılandırma ve makro yapılandırma aşamaları izlenmiştir. Yorumlama aşamasında toplumsal cinsiyet temsilleri, yapılandırmada söylemlerin ürettiği normlar, makro yapılandırmada ise egemen ideolojilerle ilişkileri ve eşitsizliği pekiştiren yapılar analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre ChatGPT kadınlığı sakinlik, şefkat ve ev içi rollerle; erkekliği ise ciddiyet, karar verme ve otorite ile ilişkilendirmiştir. Annelik şefkat ve özveriyle idealize edilirken, babalık güven ve rehberlik ile tanımlanmıştır. “Güven” kavramının erkeklik söyleminde baskın biçimde yer alması, toplumsal cinsiyet rollerinin dikotomik biçimde yeniden üretildiğini göstermektedir. Bununla birlikte babaların bakım veren yönlerine de yer verilmesi, alternatif erkeklik temsillerine sınırlı da olsa kapı aralamaktadır. Sonuç olarak ChatGPT’nin mevcut toplumsal normlara dayalı veri havuzundan beslendiği ve cinsiyetçi kalıp yargıları yeniden ürettiği ortaya konulmuştur. Bu nedenle sistemin feminist perspektifle yeniden yapılandırılması önerilmektedir.
As a trained natural language processing model, ChatGPT presents content shaped by gender inequality, having been developed within the control of male-dominated history, ideology, and discourse. Based on this premise, the study examines ChatGPT’s perception of gender through the lens of gender biases. A qualitative research method was adopted in this study. In the data analysis process, the three stages of discourse analysis—interpretation, construction, and macro-construction—were followed. In the interpretation stage, gender representations were examined; in the structuring stage, the norms reproduced by the discourses; and in the macro-structuring stage, their relations with dominant ideologies and the structures reinforcing gender inequality were analyzed. According to the findings, ChatGPT associates femininity with calmness, compassion, and domestic roles, while masculinity is linked to seriousness, decision-making, and authority. Motherhood is idealized through compassion and self-sacrifice, whereas fatherhood is defined by notions of trust and guidance. The predominance of the concept of “trust” in discourses on masculinity demonstrates the binary reproduction of gender roles. However, the inclusion of nurturing aspects of fatherhood opens limited space for alternative masculinities. Ultimately, the study reveals that ChatGPT draws on a data pool shaped by prevailing social norms and reproduces gendered stereotypes. Therefore, it is recommended that the system be restructured from a feminist perspective.