Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 2149-3871 Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 10.30783/nevsosbilen.421650 ALMANCADA ÖNEKLİ FİİLLER: “EIN “ ÖNEKİ ÖRNEĞİNDE BİR İNCELEME https://orcid.org/0000-0002-9145-0845 Uslu Zeki SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ Habacı Huriye SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ 06 29 2018 8 1 77 91 05 07 2018 06 12 2018 Copyright © 2011, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 2011 Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi

Önekli fiiller Almancada çokyaygındır. Ancak yabancı dil olarak Almanca öğretiminde yeterince elealınmamaktadır. Bu durum Almanca öğrencilerinin sözcük dağarcığında ve dilkullanımında sorunlara neden olmaktadır. Gözlemler Almanca öğrencilerininçoğunlukla yalnızca temel fiilleri öğrendikleri ve önekli fiillerinolanaklarından yararlanmadıklarını göstermektedir. Bu çalışmanın amacıAlmancadaki önekli fiilleri “ein” öneki örneğinde incelemektir. Almancadaönekli fiiller ikiye ayrılır; öneki ayrılan fiiller ve ayrılmayan fiiller. “Ein”ayrılan önektir ve birleştiği temel fiilin hem sözdizimsel hem de anlamsalözelliğini etkilemektedir. Sözdizimsel olarak temel fiilin istemi vedeğerliğinde değişimlere neden olmaktadır. Anlam bakımından temel fiile birşeyin içine doğru yönelme, içine girme, içine yerleştirme ve yeni bir durumageçme gibi özellikler kazandırmaktadır. “Ein” önekli fiiller bu özelliklerinegöre sınıflandırılmış, Türkçe karşılıkları yazılmış ve örnek tümcelerlegösterilmiştir. Çekimli bir dil olan Almanca ile sondan eklemeli bir dil olanTürkçenin yapısal farklılıkları nedeniyle bu tür çalışmaların Almancaöğrencileri için yararlı olacağı öngörülmektedir.

 Önekli fiiller ayrılmayan fiiller “ein” öneki sözcük yapımı Almanca Bağatır, G. Balcı, T.,Wegener, R., Kaçar, E., Balcı, H. (2016). “Die Relevanz Der Verbalen Präfixbildungen Im Daf-Unterricht ” Turkish Studies -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, 11/3, p. 389-404. Balcı, T., Aksöz, A.S., Serindağ, E. (2010): Almanca Önekli Eylemler Sözlüğü: Wörterbuch deverbaler deutscher Verbpräfigierungen. Adana: Ulusoy Matbaası. Buβmann, H. (2002). Lexikon der Sprachwissenschaft. Stuttgart: Alfred Kröner Verlag Duden Band 4 (1995). Duden “Grammatik der deutschen Gegenwartssprache”. Mannheim: Dudenverlag Eichinger, L. M. (2000). Deutsche Wortbildung Eine Einführung. Tübingen: Gunter Narr Verlag. Engel, U. (1996). Deutsche Grammatik. Heidelberg: Julius Groos Verlag Erben, J. (2000). Einführung in die deutsche Wortbildungslehre. Berlin: Erich Schmidt Verlag. Fleischer, W. ve Barz, I. (2012). Wortbildung der deutschen Gegenwartssprache. Berlin: Walter de Gruyter. Helbig, G. ve Buscha, J. (1988). Deutsche Grammatik. Ein Handbuch für den Ausländerunterricht. Leibzig: Veb Verlag Enzyklopädie Lohde, M. (2006). Wortbildung des modernen Deutschen: ein Lehr- und Übungsbuch. Thübingen: Günter Naar Verlag. Mater, E. (1966): Deutsche Verben 1, Alphabetisches Gesamtverzeichnis. Leipzig: Bibliographisches Institut. Mungan, G. (1986). Die semantische Interaktion zwischen dem präfigierenden Verbzusatz und dem Simplex bei deutschen Partikel- und Präfixverb. Frankfurt: Peter Lang Verlag. Paul, H. (1966). Deutsches Wörterbuch. 5. Auflage. Tübingen: Max Niemeyer Verlag. Ülkü, V. (1980). Affixale Wortbildung im Deutschen und Türkischen Ein Beitrag zur deutsch-türkischen kontrastiven Grammatik. Ankara: Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları. Ülkü, V. (1993). Almanca-Türkçe Sözlük. Ankara: TDK Yay