Ecological Life Sciences 1308-7258 E-Journal of New World Sciences Academy İklim Değişikliği ve Biyojeokimyasal Etmenlerin Zooplankton Üzerine Etkisi https://orcid.org/0000-0002-0332-8613 Bulut Hilal Fırat Üniversitesi 04 23 2020 15 2 72 84 01 05 2020 04 23 2020 Copyright © 2009, Ecological Life Sciences 2009 Ecological Life Sciences

Bu çalışmada iklim değişikliği ve biyojeokimyasal etmenlerin zooplankton üzerine olan etkisi ele alınmıştır. Bu kapsamda biyojeokimya, biyojeokimyasal döngüler, iklim değişikliği, iklim değişikliği ve biyojeokimyasal döngü açısından deniz zooplanktonu incelenmiştir. Fosil kaynakların yakılması, betonlaşmanın artması, ormansızlaşma, arazinin farklı kullanımı ve sanayi süreçleri ve daha birçok insan kaynaklı faaliyetler, karbondioksit (CO2) miktarlarının atmosfere salınımını artırmış dolayısıyla sıcaklık artışının zeminini oluşturmuştur. Bilimsel kanıtlar küresel ortalama sıcaklığın yükseldiğini ve yağış şekillerinin değiştiğini göstermektedir. Okyanuslar, denizler ve iç sular, iklim değişikliğinden önemli derecede etkilenecek ekosistemlerin başında gelmektedir. Dolayısıyla böylesi bir durumda ortaya çıkacak olan sonuçlar deniz zooplanktonu üzerinde de ciddi etkiye sahip olacaktır.

 Zooplankton Biyojeokimya İklim Değişikliği Biyojeokimyasal Etmenler Balık [1] Vernadsky, V.I., (1926). Vernadsky Biosphere. 1-146 pp. (in Russian). [2] Schiesinger, V.J, (1992). Biogeochemistry. Geotimes, 37(2). [3] Cheek Dennis, W., (2016). Biogeochemical Cycles, Encyclopedia of Environmental Issues, Revised Edition. Salem Press. [4] Ilgar, R., (2009). Dünya su yönetimi ve su eğitimi: Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi, Çanakkale/Türkiye. [5] Sivri, N., (2008). Akuatik Mikrobiyoloji ve Biyojeokimyasal Döngüler. Kadir Seyhan, Nuri Başusta (Ed.) Kıyısal Ekosistem (ss:58-69). Ankara: Nobel yayın dağıtım. [6] Cloud, P. ve Gibor, A., (1970). The oxygen Cycle. Sci. Am., 223:110-123. [7] Barbault, R., (1985). Ecologie generale. Masson-Paris. [8] Şahinkaya, E., (2007). Çevre Mikrobiyolojisi Ders Notları II. 107 s. [9] Nebel, I.B. and Wright, R.T., (1996). Environmental science. Prentice Hall, New Jarsey, 698 s. [10] Kocataş, A., (2008). Ekoloji Çevre Biyolojisi.Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları No: 51 Ders Kitabı dizini No:20. [11] Nikolsky, G.V., (1963). The ecology of fishes. Academic press, London s 352. [12] EPA, (2016). Climate Change Indicators in the United States, [13] https://www.epa.gov/sites/production/files/201608/documents/climate_in dicators_2016.pdf. [14] Kadıoğlu, M., (2008). Küresel İklim Değişikliği ve Uyum Stratejiler: Kar Hidrolojisi Konferansı, Erzurum, 27-28 Mart, 69-94. [15] Monteiro, F.M., Bach, L.t., Brownlee, C., Bown, P., Rickaby, R.E.M., Poulton, A.J., Tyrrell, Beaufort, L., Dutkiewicz, S., Gibbs, S., Gutowska, M.A., Lee, R., Riebesell, U., Young, J., and Ridgwell, A., (2016). Why Marine Phytoplankton calcify. Science Advance: 2(7):15. [16] Kjellerup, S., D¨unweber, M., Swalethorp, R., Nielsen, T.G., and Moller, E.F., (2012). Effects of a future warmer ocean on the coexisting copepods Calanus finmarchicus and C. glacialis in Disko Bay, western Greenland. Mar. Ecol. Prog. Ser.: 447:87–108. [17] Türkeş, M., Sümer, U.M. ve Çetiner, G., (2000). Küresel İklim Değişikliği ve Olası Etkileri. Çevre Bakanlığı, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Seminer Notları, ss. 7-24. [18] Canadell, J.G., (2007). Contributions to accelerating atmospheric CO2 growth from economic activity, carbon intensity, and efficiency of natural sinks. Proc. Natl. Acad. Sci.:USA, 104:18866-18870. [19] Anthony, K.R.N., Kline, D.I., Diaz-Pulido, G., Dove, S., and Hoegh-Guldberg, O., (2008). Oceanacidification causes bleaching and productivity loss in coral reef builders. Proc. Natl. Acad. Sci.: USA, 105:17442-17446. [20] Munday, P.L., Dixson, D.L., Donelson, J.M., Jones, G.P., Pratchett, M.S., Devitsina, G.V., and Doving, K.B., (2009). Ocean acidification impairs olfactory discrimination and homing ability of a marine fish. Proc. Natl. Acad. Sci.: USA 106:1848-1852. [21] Bala, G., (2009). Problems with geoengineering schemes to combat climate change. Current Science: 96:41-48. [22] Taner, A.C., (2011). Global Karbondioksit Konsantrasyonları Artmasıyla Küresel İklimsel Değişimler Sonucu Okyanusların ve Denizlerin Asitlenmesi Sorunları, Fizik Mühendisleri Odası Yayınları. [23] Doğan, T.D., (2015). Okyanus Asitlenmesi Yaşamı Değiştirecek, AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, Sayı:45. [24] Sunlu, U., Kaymakçı, A. ve İzgören S.F., (2001). Denizlerde Karbon Dinamiği, E.Ü. Su Ürünleri Dergisi: 18(1-2):233-241. [25] UNFCCC, (2007). Impacts, Vulnerabilities and Adaptation in Developing Countries. https://unfccc.int/resource/docs/publications/impacts.pdf. [26] Kazancı, N., (2008). Limnolojide Gelişmeler, EÜ, Su Ürünleri Dergisi: 25:365-369. [27] McMichael, A.J., (2003). Global Climate Chnange and Health: an old story writ large. In: Climate change and human health RISKS AND RESPONSES (Ed.) Campell-Lendrum D.H., Corvalan C.F., Ebi, K.L., Githeko, A.K., Scheraga, J.D., Woodward, A. Cambridge press. [28] İncecik, S., (2007). İnsan kaynaklı iklim değişimi ve Türkiye. I. Türkiye İklim Değişikliği Kongresi. 11–13 Nisan, İstanbul, İTÜ. [29] Çınar, M.A., (2007). Canlı Hayatın En büyük sorunu olan İklim Değişikliği ve Çözüm Yolları. 1. Türkiye İklim Değişikliği Kongresi TİKDEK 11-13 Nisan İstanbul, İTÜ. [30] IPCC, (2007). Climate change 2007: the physical science basis. (Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the IPCC). Edited by Solomon, S. Qin, D. Manning, M. Marquis, M. Averyt, K. Tignor, M.M.B. Miller, H.L.Jr. Chen, Z. Cambridge University Pres, Cambridge. [31] Erdoğan, Z., Zeydan, Ö. ve Sert, H., (2007). İklim değişikliği ve sağlık üzerine etkileri. I. Türkiye İklim Değişikliği Kongresi, 11–13 Nisan, İstanbul, İTÜ. [32] Morlot, J.C. ve Agrawala, S., (2004). The benefits of climate change policies. OECD. [33] Rothrock, A.D., Yu, Y., and Maykut, A.G., (1999). Thinning of the Arctic Sea-ice Cover, Geophysical Research Letters, 26:3469–3472. [34] Edwards, M., Reid, P.C., and Planque, B., (2001). Long-term and Regional Variability of Phytoplankton Biomass in the Northeast Atlantic (1960–1995), ICES Journal of Marine Science, 58, ss:39–49. [35] Çepel, N. ve Ergün, C., (2002). Küresel Isınma ve Küresel İklim Değişikliği, TEMA Yayın No:38,İstanbul. [36] URL1https://www.google.com/search?q=madde+d%C3%B6ng%C3%BCs%C3%BC+ppt&oq=madde+d%C3%B6ng%C3%BCleri+ppt&aqs=chrome.1.69i57j0j69i61.6634j0j8&sourceid=chrome&ie=UTF-8 [37] URL2 https://on5yirmi5.com/egitim/egitim-guncel/fosfor-dongusu-nedir-nasil-gerceklesir/.