Tarihsel, Kültürel ve Hukuki Perspektiflerden Hırsızlık: Antik Tarih ve Modern Türk Ceza Hukuku Karşılaştırmalı Çalışması

Öz

Hırsızlık, mülkiyet haklarının önemli bir ihlalidir ve tarih boyunca bireyler ve toplum için büyük bir tehdit oluşturmuştur. Bireysel kayıplar mülkiyet kavramını zayıflatır, bu nedenle hırsızlık, kamu güvenliğini sağlamak amacıyla her zaman önlenmeye çalışılmıştır. Hukuk kurallarından önce bile, hırsızlık ahlaki düzenlemeler yoluyla önlenmeye çalışılmıştır. İstisnalar olmasına rağmen, hırsızlık, Antik Yunan Hukuku'nda olduğu gibi tarih boyunca her zaman ciddi bir suç olarak kabul edilmiştir. Tamamen askeri bir eğitim alan Spartalı erkek çocuklara, ihtiyaç duydukları şeyi çalmanın kabul edilebilir olduğu öğretilmiş olsa da, Platon'un savunduğu gibi hırsızlığın cezası ölümdü. Bu nedenle, Antik Yunan Hukuku'ndan bu yana, hırsızlık eylemi, bugün olduğu gibi bir suç olarak kabul edilmiş ve cezai yaptırımlara tabi tutulmuştur. Aynı zamanda, utanç verici bir eylem olarak kabul edilmiş ve yasal yaptırımlara tabidir. Bu çalışma, Avrupa Hukuk Sistemi'nden köken alan Türk Hukuk Sistemi'nin dolaylı temelini oluşturan Antik Yunan Hukuku'ndaki "hırsızlık" suçunu Modern Türk Hukuk Sistemi ile karşılaştırmaya çalışmaktadır. Çalışmamız, Antik Yunan/Roma ve Türk Hukuk Sistemlerinin kökenleri ve modern uygulamaları açısından iyi bir karşılaştırmasını sağladığına inanmaktadır. Hırsızlığın yasal etkilerine ek olarak, çalışma aynı zamanda ideal bir hukuk sistemi arayışında sosyal etik değerler, adalet kavramı ve sosyal normlar üzerindeki etkisini de incelemektedir. Bu değerlendirme, ceza fikrinin temelini oluşturan değerlerin zaman içindeki dönüşümünü ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hırsızlık
• Ceza Hukuku
• Hukuk
• Antik Yunan/Roma Hukuku
• Modern Türk Hukuku (TCK)

Theft from Historical, Cultural, and Legal Perspectives: A Comparative Study of Ancient History and Modern Turkish Criminal Law

Abstract

Theft is a significant violation of property rights and has posed a major threat to individuals and society throughout history. Individual losses undermine the concept of property, so theft has always been sought to be prevented to ensure public safety. Even before legal rules, theft was attempted to be prevented through moral regulations. Although there were exceptions, theft has always been considered a serious crime throughout history, as in Ancient Greek Law. Although Spartan boys, who received a purely military education, were taught that stealing what they needed was acceptable, the punishment for theft was death, as Plato advocated. Therefore, since Ancient Greek Law, the act of theft has been considered a crime, as it is today, and has been subject to criminal sanctions. At the same time, it has been considered a shameful act and is subject to legal sanctions. This study attempts to compare the crime of “theft” in Ancient Greek Law, which forms the indirect basis of the Turkish Legal System originating from the European Legal System, with the Modern Turkish Legal System. Our study believes that it provides a good comparison of the Ancient Greek/Roman and Turkish Legal Systems in terms of their origins and modern application. In addition to the legal effects of theft, the study also examines its impact on social ethical values, the concept of justice, and social norms in the pursuit of an ideal legal system. This assessment seeks to reveal the transformation of the values underpinning the idea of punishment over time.

Keywords

• Theft
• Criminal Law
• Law
• Ancient Greek/Roman Law
• Modern Turkish Law (TCK)

References

1. Aeschylus, Aeschylus (Trans. H. W. Smyth). William Heinemann; G. P. Putnam’s Sons. (Loeb Classical Library). 1922
2. Apollodorus(a), The Library (Trans. J. G. Frazer). William Heinemann; G. P. Putnam’s Sons. (Loeb Classical Library).1921
3. Apollodoros(b), Bibliotheka Yunan Mitolojisi. (Trans. N. Nirven). Pinhan Publication. 2017.
4. Aristophanes(a), Aristophanes II: The Peace, The Birds, The Frogs. Trans. Benjamin Bickley Rogers. William Heinemann; G. P. Putnam’s Sons, (Loeb Classical Library). 1927
5. Aristophanes(b), Aristophanes III: The Lysistrata, The Thesmophoriazusae, The Ecclesiazusae, The Plutus. (Trans. Benjamin Bickley Rogers. William Heinemann; Harvard University Press. (Loeb Classical Library). 1946.
6. Aristoteles(a), Problemata Physica. Akkademie-Verlag. 1962.
7. Aristoteles(b), The Nicomachean Ethics (Trans. H. Rackham). William Heinemann; G. P. Putnam’s Sons. (Loeb Classical Library). 1926.
8. Demosthenes, Against Meidias, Androtion, Aristocrates, Timocrates, Aristogeiton. William Heinemann. (Loeb Classical Library). 1987.

9. Diogenes Laertios. Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri. (Trans. C. Şentuna). Yapı Kredi Yayınları. 2003.
10. Gaius, The Institutes of Gaius (Trans.W. M. Gordon & O. F. Robinson). Cornell University Press. 1988.
11. Gellius, A. Noctes Atticae: Books XI–XX (L. Holford-Strevens, Ed.). Oxford University Press. (Oxford Classical Texts). 2020
12. Herodotus, The Persian Wars, Books III–IV. William Heinemann / Harvard University Press. (Loeb Classical Library).2000.
13. Hesiodos, İşler ve Güler-Tanrıların Doğuşu. (Trans. F. Akdemir). Say Yayınları. 2018.
14. Homer, The Odyssey, Volume II. William Heinemann / Harvard University Press (Loeb Classical Library). 1946.
15. Homer's Hymns, Homeroscu İlahiler. (Trans. E. Gören). Yapı Kredi Yayınları. 2020.
16. Horace, Satires I. (ed. E. Gowers). Cambridge University Press. 2012.
17. Kitabı Mukaddes
18. Ksenophon(a), Anabasis. (Trans. S. Ceviz). Parola Yayınları. 2014.
19. Ksenophon(b), Şölen Spartalıların Anayasası. (Trans. B. Umar). Sergi Yayınları. 1984.
20. Lysias, Lysias (Trans. W. R. M. Lamb). Harvard University Press. (Loeb Classical Library). 1967
21. Platon(a), Yasalar. Kabalcı Yayınları. 2007.
22. Platón (b), Protagoras. Say Yayınları. 2014.
23. Plutarch, Plutarch’s Lives in Eleven Volumes. Theseus and Romulus, Lycurgus and Numa, Solon and Publicola. (Trans. B. Perrin). Harvard University Press. (Loeb Classical Library).1914.
24. The Holy Quran=Kur’an-ı Kerim
25. Atay, H. (2002). Dinde Reformun Yöntemi ve Bir Örnek: Hırsızlık. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 43(2), 1-18.
26. Bardakoğlu, A. (1998). Hırsızlık. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi-17, 384-396.
27. Bauman, R. A. (1996). The Interface of Greek and Roman Law. Contract, Delict, and Crime. Dans Rida, 43, 40–62.
28. Beard, M. (2018). Spqr. (Trans. İ. Sağlamer). Pegasus Yayınları.
29. Berens, E. M. (2020). Antik Yunan ve Roma’nın Mitleri ve Efsaneleri. (Trans. P. Gülben). Kanon Yayınları.
30. Berki, Ş. (1950). Roma’da Borçların Kaynakları. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(3-4), 378-413.
31. Bonnard, A. (2004). Antik Yunan Uygarlığı-I İlyada’dan Parthenon’a. (Trans. K. Kurtgözü). Evrensel Basım Yayın.
32. Bozkurt, H. A. (2006). Hukukun Öyküsü. Kişisel Publication
33. Bozkurt, H. A. (2009). Antik Yunan’da Hukuk ve Mitoloji, Hukuk Gündemi Dergisi, 11, 71-75.
34. Bryce, T. R. (2003). Hitit Dünyasında Yaşam ve Toplum. Dost Kitabevi.
35. Buckland, W. W. (1921). A Text-Book of Roman Law from Augustus to Justinian, Cambridge University Press.
36. Burkert, W. (1985). Greek Religion. Harvard University Press.
37. Cohen, D. (1983). Theft in Athenian Law. C. H. Beck.
38. Coulanges, F. (2011). Antik Site Yunan’dan Roma’ya Kadar Tapınma, Hukuk ve Kurallar. (Trans. İ. Kılınç). Epos Yayınları.
39. Çelebican Karadeniz, Ö. (2012). Roma Hukuku. Yetkin Yayınları.
40. Dinçol, A. M. (1990). Hitit Yasalarının Ana Çizgileri ve Eski Ön Asya Hukuku ile Etkileşimi. Anadolu Araştırmaları, 1(12), 83-100.
41. Dinçol, B. (2003). Eski Önasya Toplumlarında Suç Kavramı ve Ceza. Ege Yayınları.
42. Eco, U. (2017). Antik Yunan. (Trans. L. Basmacı). Alfa Yayınları.
43. Ekinci, E. B. (2011). Hukukun Serüveni. Arı Sanat Yayınları.
44. Erdoğmuş, B. (2005). Roma Borçlar Hukuku Dersleri. Der Yayınları.
45. Freeman, C. (2003). Mısır, Yunan ve Roma Antik Akdeniz Uygarlıkları. Dost Yayınları.
46. Friedell, E. (1999). Antik Yunan’ın Kültür Tarihi Hıristiyanlık Öncesi Yaşam ve Efsane. (Trans. N. Aça). Dost Yayınları.
47. Gagarin, M. (Ed.). (2000). Lysias. (Trans. S. C. Todd). University of Texas Press.
48. Gagarin, M. (Ed.). (2001). Dinarchus, Hyperides, and Lycurgus. (Trans. L. Worthington, C. R. Cooper, E. M. Harris). University of Texas Press.
49. Gagarin, M. (Series Editor). (1988). Antiphon & Andocides. (Trans. M. Gagarin & D. M. Macdowell). University of Texas Press.
50. Galanti, A. (2002). Üç Sami Kanun Koyucu Hamurabi, Musa ve Muhammed. Anka Yayınları.
51. Harris, E. M. (2009-2010). What are the laws of Athens about? Substance and procedure in Athenian statutes? Dike, 12-13, 5-67.
52. Harris, H. M. (2018). Some Recent Developments in The Study of Ancıent Greek Law. Journal of Ancient Civilizations, 33(2), 187–266.
53. Hunter, V. (2007). Did the Athenians have a Word for Crime? Dike, 10, 5–18.
54. Hunter, V. (2008). Plato's Prisons. Greece and Rome, 55(2), 193–201.
55. Jones, P. (2016). Geldim Gördüm Yendim. (Trans. F. Sezer). Say Yayınları.
56. Kennell, N. M. (1995). The Gymnasium of Virtue: Education & Culture in Ancient Sparta. University of North Carolina Press.
57. Kishlansky, M. A. (2013). Batı'nın Kaynakları Batı Medeniyeti Okumaları I (Başlangıçtan 1600'e). (Trans. K. Atalar). Açılım Yayınları.
58. Koca, M., & Üzülmez, İ. (2016). Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler. Adalet Yayınları.
59. Lawler, L. B. (1944). The Dance of the Ancient Mariners. Transactions and Proceedings of the American Philological Association, 75, 20–33.
60. Mansel, A. M. (2014). Ege ve Yunan Tarihi. TTK Yayınları.
61. Martin, T. R. (2012). Eski Yunan Tarihöncesinden Helenistik Çağ'a. Say Yayınları.
62. Mirhady, D. C. (2015). Problemata 29 and Athenian Law. In R. Mayhew (Ed.), The Aristotelian Problemata Physica: Philosophical and Scientific Investigations (pp. 352–354). Brill Academic.
63. Moore, J. M. (1975). Aristotle and Xenophon on Democracy and Oligarchy. University of California Press.
64. Mutluay, N. (2007). Yunan ve Roma Uygarlığında Çocuk. Ütopya Yayınevi.
65. Özkan, E. B. (2017). Yasalar ve Gelenekler Işığında Arkaik ve Klasik Yunan ve Cumhuriyet Dönemi Romalı Kadınların Aile Hayatı. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 15, 1-25.
66. Plessis, P. (2010). Borkowski's Textbook on Roman Law. Oxford University Press.
67. Rado, T. (1952). Gaius'a Göre Klasik Roma Hukukunda Furtum Suçu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 18(1-2), 479-519.
68. Rado, T. (2001). Roma Hukuku Dersleri Borçlar Hukuku. Filiz Yayınları.
69. Rahimov, İ. (2014). Suç ve Ceza. (Trans. T. Veli). Türkiye Barolar Birliği.
70. Rodgers, N. (2012). The Illustrated Encyclopedia of Ancient Greece: A Comprehensive History with 1000 Photographs. Lorenz Books.
71. Rose, H. (1941). Greek Rites of Stealing. Harvard Theological Review, 34(1), 1–5.
72. Roth, M. P. (2014). An Eye for An Eye: A Global History of Crime and Punishment. Reaktion Books.
73. Sandalcı, S. (1993). 12 Levha Yasaları. Unpublished MA Thesis. İstanbul Üniversitesi.
74. Saunders, T. (2002). Plato and the Athenian Law of Theft. In P. Cartledge, P. Millett & S. C. Todd (Eds.), Nomos: Essays in Athenian Law, Politics and Society (pp. 63–83). Cambridge University Press.
75. Schnabel, H. (1910). Kordax, Archäologische Studien Zur Geschichte Eines Antiken Tanzes Und Zum Ursprung Der Griechischen Komödie. C. H. Beck.
76. Shuchman, P. (1963). Comments on the Criminal Code of Plato's Laws. Journal of the History of Ideas, 24(1), 25–40.
77. Sinanoğlu, S. (1953). Yunanca-Türkçe Sözlük. TTK Yayınları.
78. Soyaslan, D. (2010). Ceza Hukuku Özel Hükümler. Yetkin Yayınları.
79. Stephen, J. F. (1883). A History of the Criminal Law of England. MacMillan.
80. Stone, I. F. (1988). The Trial of Socrates. Little, Brown and Company.
81. Tahiroğlu, B. (1975). Roma Hukukunda Furtum. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
82. Tahiroğlu, B. (2011). Roma Borçlar Hukuku. Der Publications.
83. Tahiroğlu, B., & Erdoğmuş, B. (2014). Roma Hukuku Dersleri. Der Yayınları.
84. Tamer, D. (2009). Roma Hukuku Uygulamaları. 12 Levha Yayınları.
85. Thomson, G. (2007). Eski Yunan Toplumu Üstüne İncelemeler: Tarihöncesi Ege. (Trans. C. Üster). Homer Kitabevi.
86. Tosun, M., & Yalvaç, K. (1989). Sumer, Babylon, Asur Kanunları ve Ammi-Şaduqua Kanunu. TTK Yayınları.
87. TCK- Turkish Criminal Law /Türk Ceza Kanunu. (2004). Sayı: 25611, Tertip: 5, Cilt: 43.
88. TDK-Türk Dil Kurumu. (1998). Türkçe Sözlük II (8. bs.). TDK Yayınları.
89. Türkoğlu, H. G. (2017). Roma Hukukunda Suç ve Ceza. Seçkin Yayıncılık.
90. Türkoğlu Özdemir, G. (2005). Roma Haksız Rekabet Hukukuna İlişkin Olarak Actio Servi Corrupti. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 54(4), 213-233.
91. Uğurlu, İ. H. (2010). Hırsızlık Suçu. Adalet Yayınevi.
92. Umur, Z. (1974). Roma Hukuku. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
93. Umur, Z. (1999). Roma Hukuku Ders Notları. Beta Basım Yayım Dağıtım.
94. Usta, S. (2005). Sparta’da Mükemmel Toplum : Lykurgos Yasaları. Kaynak Yayınları.
95. Watson, A. (Ed.). (1998). The Digest of Justinian (Vol. 4). University of Pennsylvania Press.
96. Yayla, A. (2016). J. M. Zane’in Platon Eleştirisi. Liberal Düşünce Dergisi, 82, 139-151.
97. Yetiş, M. (1999). Antik Atina’da Demokrasinin Gelişimi: Soloncu Pasif Devrimden Peisistratos’un Tiranlığına. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 54(2).