Early Bronze Age Pottery from Dadağ Höyük

Abstract

The present study comprises evaluations of Early Bronze Age pottery from Dadağ Höyük, which was added to the extant literature during the NENESU surveys conducted under the direction of F. Volkan Güngördü. The present study focuses on the Neolithic settlements of Nevşehir, and it examined material collected between 2020 and 2022 from the mound visited during this period. Dadağ Höyük is located in the Gülşehir district of Nevşehir and is one of the smaller mounds in the Central Anatolia region. Research undertaken at Dadağ Mound, which is comprised of two distinct components, Upper and Lower Town, has revealed that the settlement was inhabited from the 3rd millennium BC until the conclusion of the Hellenistic period. The primary objective of the present study is to facilitate a comprehensive understanding of the nature of Early Bronze Age pottery from Dadağ. This will be achieved by establishing cultural connections through ceramic material and by attempting to determine a chronological time frame. The Early Bronze Age pottery, the subject of the present article and extensively distributed across the mound, has been evaluated using macroscopic methods in terms of its clay composition, surface characteristics, and technical properties. Initially, the ceramic fragments dating to the relevant period have been categorised according to material groups. Subsequently, a typological distinction has been made based on the form of the vessels. Following a thorough examination of the available data, it was determined that the ceramic traditions observed in the northern and southern regions of Central Anatolia coexisted.

Keywords

• Dadağ höyük
• early bronze age
• pottery
• cultural connections
• Cappadocian pottery

Dadağ Höyük Erken Tunç Çağı Seramiği

Abstract

Bu çalışma, Doç. Dr. F. Volkan Güngördü başkanlığında yürütülen NENESU yüzey araştırmaları sırasında literature kazandırılan Dadağ Höyük Erken Tunç Çağı seramiği üzerinde yapılan değerlendirmeleri içermektedir. Nevşehir’in Neolitik Çağ yerleşimlerine odaklanan bu çalışma esnasında 2020-2022 yılları arasında ziyaret edilen höyükten 3 araştırma sezonu boyunca toplanan malzeme üzerinde çalışılmıştır. Nevşehir’in Gülşehir ilçesinde yer olan Dadağ Höyük Orta Anadolu Bölgesi’nin küçük boyutlu höyüklerinden birisidir. Yukarı ve Aşağı Şehir olmak üzere iki farklı bütünlükten oluştuğu anlaşılan Dadağ Höyükte yapılan çalışmalar sonucunda yerleşimin MÖ 3. binyıldan Hellenistik Çağ sonuna kadar iskân edildiği anlaşılmaktadır. Çalışmanın ana amacı Dadağ Erken Tunç Çağı seramiğinin niteliğini anlamak, seramik materyali üzerinden kültürel bağlantılar kurmak ve kronolojik bir tarih aralığı belirlemeye çalışmaktır. Makalenin konusunu oluşturan ve höyükte yoğun bir dağılım gösteren Erken Tunç Çağı seramiği makroskobik yöntemler kullanılarak hamur, yüzey ve teknik özellikleri açısından değerlendirilmiştir. Öncelikle ilgili döneme tarihlenen seramik parçaları mal gruplarına göre ayrılmıştır. Ardından form veren kaplar üzerinden tipolojik bir ayrım yapılmıştır. Yapılan bu değerlendirmeler sonucunda Orta Anadolu’nun kuzeyinde ve güneyinde görülen seramik geleneklerinin bir arada görüldüğü, Orta Anadolu’nun merkezinde konumlanan ve bölgenin Erken Tunç Çağı karakteri ile uyumlu bir yerleşim olduğu anlaşılmış ve Dadağ Höyük’ün -şu an ki veriler ışığında- Erken Tunç Çağı II ve III evrelerinde yerleşim gördüğü tespit edilmiştir.

Keywords

• Dadağ höyük
• erken tunç çağı
• seramik
• kültürel bağlantılar
• Kapadokya seramiği

References

1. Akıska, E., Karakaş, Z., Öztürk, C. (2019). Uranium, Thorium and Rare Earth Element Deposits of Turkey, Eds. F. Pirajno, T. Ünlü, C. Dönmez, M. B. Şahin, Mineral Resources of Turkey, 655-679.
2. Allcock, L.& Roberts, N. (2014). Changes in Regional Settlement Patterns in Cappadocia (central Turkey) since the Neolithic: a Combined Site Survey Perspective. Anatolian Studies 64, 33-57.
3. Alp, S. (1972). Konya Civarında Karahöyük Kazılarında Bulunan Silindir ve Damga Mühürleri. Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
4. Arık, R.O. (1937b). Türk Tarih Kurumu Tarafından Yapılan Alaca Höyük Hafriyatı: 1935’deki Çalışmalara ve Keşiflere Ait İlk Rapor. Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
5. Arıkan, B.& Yıldırım, T. (2018). Paleoclimate, Geology, Geomorphology and Middle Holocene Settlement systems in the Delice Valley of North-Central Anatolia. Journal of Field Archaeology 43(8),570-590.
6. Baird, D. (2001). Settlement and Landscape in the Konya Plain, South Central Turkey, from the Epipaleolithic to the Medieval Period, Eds. H. Karpuz, A. Baş, R. Duran, I. Uluslararası Çatalhöyük’ten Günümüze Çumra Kongresi, 15-16 Eylül, 2000 Çumra, 269-276.
7. Kamış, Y. (2012). Acemhöyük Erken Tunç Çağı Seramiği. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
8. Kamış, Y. (2018). Acemhöyük Buluntuları Işığında Erken Tunç Çağı Orta Anadolu’nun Güneyinde Çark Yapımı Seramiğin Ortaya Çıkışı. Adalya 2, 63-84.

9. Kamış, Y. (2021). Nevşehir Çakıltepe Höyük Araştırması Erken Tunç Çağı Seramikleri. Seramik Araştırmaları Dergisi 3, 27-57.
10. Kamış, Y. & Şener, T. (2024). Eminler Höyük erken Tunç Çağı III Seramik Buluntuları ve MÖ III. Binyıl Sonlarında Karaman Ovası. Seleucia XIV, 309-338.
11. Kansu, Ş.A. (1940). Türk Tarih Kurumu Tarafından Yapılan Etiyokuşu Hafriyatı Raporu (1937). Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
12. Kontani, R., Sudo, H., Yamaguchi, Y., Hayakawa, Y.S & Odaka, T. (2014). An Archaeological Survey in the Vicinity of Kültepe, Kayseri Provience, Turkey. Current Research at Kültepe-Kanesh, an Interdisciplinary and Integrative Approch to the Trade Networks, Internationalism and Identity. Eds. L. Atıcı, Gojko Barjamovic, Andrew Fairbairn, Fikri Kulakoglu, The Journal of Cuneiform Studies Supplemental Series 4, Belgium, 107-122.
13. Koşay, H.Z, (1934). Ahlatlıbel Hafriyatı. Türk Tarih, Arkeologya ve Etnografya Dergisi 2, 3-101.
14. Koşay, H.Z. (1938). Türk Tarih Kurumu Tarafından Yapılan Alaca Höyük Hafriyatı: 1936’daki Çalışmalara ve Keşiflere Ait İlk Rapor. Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
15. Lloyd, S. ve Gökçe, N. (1951). Excavations at Polatlı: A New İnvestigations of Second and Third Millenium Stratigraphy in Anatolia. Anatolian Studies 1, 21-75.
16. Matessi, A., Dalkılıç, E. & D’alfonso, L. (2018). Settlement patterns, ancient routes and environmental change in South Cappadocia (Turkey), during the Holocene, Ömer Halis Demir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 7/3, 1107-1112.
17. Matthews, R.& Glatz, C. (2009). People and Place in Paphlagonia: Trends and Patterns in Settlement through time, Eds. R. Matthews, C. Glatz, At Empires’ Age Project Paphlagonia: Regional Survey in North Central Turkey, 239-249.
18. Mellaart, J. (1958). Second Millenium Pottery from Konya Plain and Neighbourhood, Belleten XXII (87), 311-345.
19. Mellaart, J. (1963). Early cultures of the South Anatolian Plateau II. Anatolian Studies 13, 199-236.
20. Omura, S. (1991). Anadolu’da III. Alişar Seramiği. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
21. Omura, M. (2016). Yassıhöyük Excavations First Five Seasons 2009-2013. Anatolian Archaeological Studies XIX, 11-72.
22. Orthmann, W. (1963a). Die Keramik Der Frühen Bronzezeit aus İnneranatolian, Verlag Gebr, Mann.
23. Orthmann, W. (1963b). Frühe Keramik von Boğazköy, Verlag Gebr. Mann, Berlin
24. Ökse, T. (1998). Yukarı Kızılırmak Havzası Tunç Çağları ve Demir Çağı Yerleşim Tarihi. Belleten LXII (234), 299-335.
25. Özgüç, N. (1968). Acemhöyük Kazıları. Anadolu X, 1-28.
26. Özgüç, N. (1990). An Early Bronze Age Jar from Acemhöyük, Eretz-Israel. Archaeological, Historical and Geographical Studies 21, 70-73.
27. Schmidth, E. (1932). The Alishar HüyükSeasons of 1928 and 1929. The University of Chicago Oriental Institute Publications, Chicago, OIP 19.
28. Steadmann, S. (2011). Take me to Your Leader: The Power of Place in Prehistoric Anatolian Settlements. BASOR 363, 1-24.
29. Şener, T. (2022). Acemhöyük Erken Tunç Çağı III Boya Bezekli Seramik Grupları Üzerine Bir Değerlendirme, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 12(1), 488-502.
30. Şener, T. (2023). Yeni Veriler Işığında Orta Anadolu Bölgesi’nde MÖ. 3. Binyılın Sonu-2. Binyılın Başlangıç Evresi Seramiği. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
31. Şener, Ş. C. (2021). Die spät-Brozezeitlieche Keramik von Yassıhöyük bei Kırşehir, Münster, Zaphon.
32. Şenyurt, S.Y. (1999). Nevşehir İli 1997 Yılı Yüzey Araştırması. Haz. K. Olşen, H. Çakmak, F. Bayram, F. Kaymaz, N. Tarlan, A. Özme, K. Ataş ve H. Dönmez, 16. Araştırma Sonuçları Toplantısı 1, 25-29 Mayıs 1998, Tarsus, 451-457.
33. Şenyurt, S.Y. (2000). Nevşehir İli 1998 Yılı Yüzey Araştırması. Haz. K. Olşen, F. Bayram, A. Özme, K. Ataş, Y. Kepenek ve H. Dönmez, 17. Araştırma Sonuçları Toplantısı 2, 24-28 Mayıs, Ankara, 365-380.
34. Şenyurt, S.Y., Akçay, A., Kamış, Y. (2014). Ovaören 2013 Yılı Kazıları. Haz. H. Dönmez. 36. Kazı Sonuçları Toplantısı 2, 2-6 Haziran 2014, Gaziantep, 101-120.
35. Ünal, İ. H. (2015). Ayhan Formasyonu Kubaca Üyesi Gölsel Çökellerde Radyoaktif Element İçeren Birimlerin Mineralojik, Petrografik ve Jeokimyasal incelemesi, Dadağ Köyü Güneyi, KB Nevşehir. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
36. Von Der Osten, H.H. (1937). The Alishar Hüyük Seasons of 1930-32 Part I. The University of Chicago Oriental Institute Publications, OIP 28, Chicago.