Mythological Continuity Between Ninurta and Marduk in the Ancient Mesopotamian Chaoskampf Tradition

Abstract

The motif of the War of Chaos (Chaoskampf) is a widespread mythological concept that serves as the ultimate justification for all royal actions and forms the basis of all military operations. Each of the heroic tales about warrior gods in Mesopotamia references the poems that came before it and forms a coherent group within a historical context. Indirect references are embedded in these tales, showing how a god is recognized by demonstrating his power and how a hero, using allusive devices to prove his superiority over his ancestors, essentially amplifies the power of one or more gods. The god Ninurta is the earliest hero of the chaoskampf myth, which expresses the battle against chaos in Mesopotamia, his struggle against mountains, monsters, and demons forms the cornerstone of his mythology. It is particularly noteworthy that the Babylonian god Marduk, in the 2nd millennium BCE, rose to equal rank with Ninurta’s father Enlil, yet incorporated Ninurta’s warlike qualities and heroic deeds into his own persona. Among Ninurta’s tales of battling chaos, the most significant are the Lugal-e and Anzu Epic. Another major work featuring this deity as the hero is Angim, which recounts his journey following his victory over the demon Asag. The themes and motifs of these three mythological stories contain certain elements that foreshadow Marduk, who later became the chief god of Babylon. The aim of this study is to examine the reflections of Marduk and Enuma Eliš within the framework of these three mythological stories belonging to Ninurta.

Keywords

• Ancient Mesopotamia
• Chaoskampf
• Gods
• Ninurta
• Marduk

Eski Mezopotamya Kaos Savaşı Geleneğinde Ninurta ile Marduk Arasındaki Mitolojik Süreklilik

Abstract

Kaos Savaşı (Chaoskampf) teması, tüm kraliyet eylemlerinin nihai gerekçesi olarak işlev gören ve tüm askeri operasyonların temelini oluşturan yaygın bir mitolojik kavramdır. Mezopotamya'daki savaşçı tanrılarla ilgili her bir kahramanlık öyküsü, kendinden önceki şiirleri referans alır ve tarihsel bir bağlam içinde tutarlı bir grup oluşturur. Bu öykülere gömülü dolaylı referanslar, bir tanrının gücünü göstererek nasıl tanındığını ve bir kahramanın, atalarına üstünlüğünü kanıtlamak için imalı araçlar kullanarak, esasen bir veya daha fazla tanrının gücünü nasıl artırdığını gösterir. Tanrı Ninurta, Mezopotamya'da kaosa karşı savaşı ifade eden kaoskampf mitinin en eski kahramanıdır dağlara, canavarlara ve iblislere karşı mücadelesi, mitolojisinin temel taşını oluşturur. MÖ 2. binyılda Babil tanrısı Marduk'un, Ninurta'nın babası Enlil ile eşit bir konuma yükselmesine rağmen, Ninurta'nın savaşçı niteliklerini ve kahramanca eylemlerini kendi kişiliğine dahil etmesi özellikle dikkat çekicidir. Ninurta’nın kaosla mücadelesini anlatan öyküler arasında en önemlileri Lugal-e ve Anzu Destanı’dır. Bu tanrıyı kahraman olarak ele alan bir diğer önemli eser ise, iblis Asag’ı mağlup ettikten sonraki yolculuğunu anlatan Angim’dir. Bu üç mitolojik öykünün temaları ve motifleri, daha sonra Babil’in baş tanrısı olacak Marduk’u önceden haber veren belirli unsurlar içerir. Bu çalışmanın amacı, Ninurta'ya ait bu üç mitolojik öykü çerçevesinde Marduk ve Enuma Eliš'in yansımalarını incelemektir.

Keywords

• Eski Mezopotamya
• Kaos Savaşı
• Tanrılar
• Ninurta
• Marduk

References

1. Al-Rawi, F. N. (1992). A new hymn to Marduk from Sippar. Revue d’Assyriologie et d’archéologie Orientale, 86(1), 79–83. http://www.jstor.org/stable/23281626
2. Annus, A. (2001). The standard Babylonian epic of Anzu (State Archives of Assyria Cuneiform Texts, Vol. 3). University of Helsinki.
3. Annus, A. (2002). The god Ninurta in the mythology and royal ideology of ancient Mesopotamia. Vammalan Kirjapaino Oy.
4. Aygün, V. (2017). Eskiçağ Mezopotamyası’nda Tanrı Algısı. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 79–93. https://doi.org/10.18506/anemon.295492
5. Black, J., & Green, A. (2017). Mezopotamya Mitolojisi Sözlüğü Tanrılar İfritler Semboller. Köprü Yayınları.
6. Bottero, J. & Kramer, S. N. (2017). Mezopotamya Mitolojisi. Türkiye İşbankası Yayınları.
7. Clifford, R. J. (1994). Creation accounts in the ancient Near East and in the Bible. Catholic Biblical Association of America.
8. Cohen, M. E. (1975). Ur. sag. me. šár. ur 4: A Sirnamšubba of Ninurta. Die Welt des Orients, 8(1), 22–36.

9. Cohen, M. E. (1993). The cultic calendars of the ancient Near East. CDL Press.
10. Cohen, S. (1973). Enmerkar and the Lord of Aratta [Doctoral dissertation, University of Pennsylvania]. University Microfilms.
11. Dalley, S. (1991). Myths from Mesopotamia: Creation, the flood, Gilgamesh and others. Oxford University Press.
12. Ebrahim, I. (2023). Ninurta’s Šárur. Egyptian Journal of Archaeological and Restoration Studies (EJARS), 13(2), 321–329. https://doi.org/10.21608/ejars.2023.330915
13. Electronic Text Corpus of Sumerian Literature (ETCSL). (n.d.). Ninurta's return to Nibru: A šir-gida to Ninurta (t.1.6.1). https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.1.6.1#
14. Electronic Text Corpus of Sumerian Literature (ETCSL). (n.d.). Ninurta's exploits: A šir-sud (?) to Ninurta (t.1.6.2). https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.1.6.2#
15. Electronic Text Corpus of Sumerian Literature (ETCSL). (n.d.). A hymn to Asarluḫi (Asarluḫi A) (t.4.01.1). https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.4.01.1#
16. Electronic Text Corpus of Sumerian Literature (ETCSL). (n.d.). The temple hymns. https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section4/tr4801.htm
17. Electronic Text Corpus of Sumerian Literature (ETCSL). A tigi (?) to Ninurta for Šu-Suen (Šu-Suen D) (t.2.4.4.4). https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.2.4.4.4#
18. George, A. R. (1997). Marduk and the cult of the gods of Nippur at Babylon. Orientalia, 66(1), 65–70.
19. Harper, R. F. (1904). The Code of Hammurabi, King of Babylon: About 2250 B.C. University of Chicago Press. https://archive.org/details/codehammurabiki00harpgoog
20. Heath-Whyte, G. (2023). The uses of ‘Bēlu’ and ‘Marduk’ in Neo-Assyrian royal inscriptions and other sources from the first millennium BC. Tyndale Bulletin, 74, 187–190.
21. Heinrich, A. C. (2022). Anzû Chapter Standard Babylonian II (E. Jiménez & T. D. N. Mitto, Contribs.; B. R. Foster, Trans.). Electronic Babylonian Library.
22. Jacobsen, T. (2017). Karanlığın Hazineleri Mezopotamya Dininin Tarihi. Paris Yayınları.
23. Johandi, A. (2018). Some remarks about the beginnings of Marduk. In S. Fink & R. Rollinger (Eds.), Conceptualizing past, present and future: Proceedings of the ninth symposium of the Melammu Project held in Helsinki (pp. 551–575). Ugarit-Verlag.
24. Johandi, A. (2019). The god Asar/Asalluḫi in the early Mesopotamian pantheon [Doctoral dissertation, University of Tartu]. University of Tartu Press.
25. Kang, S. M. (1989). Divine war in the Old Testament and in the ancient Near East. Walter de Gruyter.
26. Kılıç, Y., & Ay, Ş. (2013). Eski Mezopotamya’da Siyasi Örgütlenmede Din Olgusu. Turkish Studies, 8(5), 387–403.
27. Kramer, S. N., & קרמר, ש. (1969). הקינה על חורבן ניפור / Lamentation over the destruction of Nippur: A preliminary report. Eretz-Israel: Archaeological, Historical and Geographical Studies / ארץ-ישראל: מחקרים בידיעת הארץ ועתיקותיה, ט, 89–93. http://www.jstor.org/stable/23617313
28. Lambert, W. G. (1959-1960). An address of Marduk to the demons, new fragments. Archiv für Orientforschung, 19, 114–119.
29. Lambert, W. G. (1986). Ninurta mythology in the Babylonian Epic of Creation. In K. Hecker & W. Sommerfeld (Eds.), Keilschriftliche Literaturen: Ausgewählte Vorträge der XXXII. Rencontre assyriologique internationale, Münster, 8.-12. 7. 1985 (pp. 55–60). Dietrich Reimer Verlag.
30. Lambert, W. G. (2013). Babylonian creation myths. Eisenbrauns.
31. Oshima, T. (2011). Some comments on prayer to Marduk. Mohr Siebeck Publishing.
32. Pekşen, O. (2017). Babil krallarının siyasal meşrulaştırma aracı: Tanrı Marduk. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 102–111.
33. Reiner, E. (1958). Šurpu. A Collection of Sumerian and Akkadian Incantations. AfO Beiheft 11. Graz: E. Weidner.
34. Uhlig, H. (2006). Sümerler “Tarihin Başlangıcından Bir Halk” (N. Ersoy, Trans.). Telos Yayınları.
35. Wakeman, M. K. (1969). God’s battle with the monster: A study in biblical imagery (Publication No. 6916322) [Doctoral dissertation, Brandeis University]. ProQuest Dissertations and Theses Global.
36. Wisnom, S. (2019). Blood on the wind and the tablet of destinies: Intertextuality in Anzû, Enūma eliš, and Erra and Išum. Journal of the American Oriental Society, 139(1), 1–40.
37. Wyatt, N. (1998). Arms and the king: The earliest allusions to the Chaoskampf motif and their implication of the Ugaritic and biblical traditions. In M. Dietrich & I. Kottsieper (Eds.), "Und Mose schrieb dieses Lied auf": Studien zum Alten Testament und zum Alten Orient, Festschrift für Oswald Loretz zur Vollendung seines 70. Lebensjahres (pp. 834–882). Ugarit-Verlag.