anajas Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 1308-8750 1308-8769 Ondokuz Mayıs Üniversitesi 10.7161/omuanajas.869449 Organomineral ve kimyasal gübre ile farklı fosfor uygulamalarının silaj mısırın verimi ve fosfor kullanım etkinliği üzerine etkileri Effects of organomineral and chemical fertilizers with K-Humate containing different rates of phosphorus on yield and phosphorus use efficiency of silage corn https://orcid.org/0000-0002-6745-5742 Korkmaz Ayşegül SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ https://orcid.org/0000-0002-3795-4575 Gezgin Sait Selçuk Ün. Ziraat Fak. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü https://orcid.org/0000-0001-8523-1825 Yılmaz Fatma Selçuk Ün. Ziraat Fak. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü 06 15 2021 36 2 268 275 01 27 2021 03 15 2021 Copyright © 1986, Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 1986 Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi

Bu çalışma, organomineral gübre ve kimyasal gübre ile birlikte K-Humat uygulamalarının silaj mısırın fosfor kullanım etkinliği üzerine etkilerini karşılaştırmak amacıyla tarla koşullarında yürütülmüştür. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulan denemede ekim esnasında U1 (%100 P) kimyasal gübre (13.24.12-10 SO3+1 Zn), organomineral gübre ile (7.16.10-15 SO3+ 1 Fe+0.5 Zn+20 organik madde ) U2 (% 100 P) ve azalan oranlarda U3 (%80 P), U4 (%60 P), U5 (%40 P) ve kimyasal gübre ile birlikte 6 l da-1 K-Humat (% 12 Humik+fulvik asit) ve kimyasal gübre ile azalan oranlarda U6 (%100 P), U7 (%80 P), U8 (%60 P), U9 (%40 P) fosfor uygulanmıştır. Çalışmada, silaj mısırın verimi en fazla fosforun %80’inin kimyasal gübre ile birlikte dekara 6 l K-Humat uygulaması (U7) ile elde edilmiştir. Bitkiye sadece fosforun %100 uygulandığı kimyasal gübre yerine K-Humat ile birlikte uygulamasının gerek verimde gerekse fosfor geri alım etkinliğinde artışlara neden olduğu bulunmuştur. Bitkide fosforun geri alım etkinliği gerek organomineral gerekse kimyasal gübre ile birlikte K-Humat uygulamalarının ortalamaları dikkate alındığında, organomineral gübre uygulamasının kimyasal gübre uygulamasına göre %2 oranında artış sağladığı belirlenmiştir.

The study was carried out to compare the effects of organomineral fertilizer and chemical fertilizer with K-Humate both containing different rates of phosphorus on the phosphorus use efficiency of silage corn under field conditions. Using randomized completely block design and three replications, chemical fertilizer containing 100 % P (13.24.12-10 SO3 + 1 Zn) U1, organomineral fertilizer (7.16.10-15 SO3 + 1 Fe + 0.5 Zn + 20 organic matter) with 100 % P (U2,), 80 % P (U3), 60 % P (U4), 40 % P (U5), and chemical fertilizers with 6 kg da-1 of K-Humate (12% Humic + fulvic acid) containing 100 % P (U6), 80 % P (U7), 60 % P (U8), 40 % P (U9) were applied. The highest yield was obtained from chemical fertilizer containing 80 % P and 6 L K-Humate da-1 (U7). Application of chemical fertilizer containing 100 % P only is less effective compare to its combination with K-Humat as the latter led to significant increases in yield and phosphorus use efficiency. Based on the phosphorus re-uptake efficiency of the crop, organomineral fertilizer increased yield by 2 % compared to chemical fertilizer with and without K-Humate.

 Agronomik etkinlik Fziyolojik etkinlik Geri alım etkinliği K-Humat Organomineral Silaj mısır Agronomic efficiency Physiological efficiency Re-uptake efficiency K-Humate Organomineral Silage corn AACC, 2000, Approved Methods of the AACC, Methods. Balemi, T. ve Negisho, K., 2012, Management of soil phosphorus and plant adaptation mechanisms to phosphorus stress for sustainable crop production: a review, Journal of Soil Science and Plant Nutrition, 12 (3), 547-562. Bozoğlu, H., Pekşen, E. ve Gülümser, A., 2004, Sıra aralığı ve potasyum humat uygulamasının bezelyenin verim ve bazı özelliklerine etkisi. Cordell, D. ve White, S., 2013, Sustainable phosphorus measures: strategies and technologies for achieving phosphorus security, Agronomy, 3 (1), 86-116. El-Etr, W. T., Osman, M. A. ve Mahmoud, A., 2011, Improvıng Phosphorus Use Effeciency And Its Effect On The Productivity Ductivity Of Some Crops, Journal of Soil Sciences and Agricultural Engineering, 2 (9), 1019-1034. Erdal, İ., Küçükyumuk, Z., Taplamacıoğlu, D. ve Toftar, B., 2014, Kireçli bir toprakta humik ve fulvik asit uygulamalarının domatesin gelişimi ve beslenmesine etkileri, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 2 (2), 70-74. Fernández, M., Belinque, H., Boem, F. G. ve Rubio, G., 2009, Compared phosphorus efficiency in soybean, sunflower and maize, Journal of Plant Nutrition, 32 (12), 2027-2043. Gatiboni, L., Kaminski, J., Rheinheimer, D. ve Brunetto, G., 2003, Superphosphate and Rock Phosphates as Phosphorus Sources for Grass‐Clover Pasture on a Limed Acid Soil in Southern Brazil, Communications in soil science and plant analysis, 34 (17-18), 2503-2514. Gomes, E. A., Lana, U. G., Quensen, J. F., de Sousa, S. M., Oliveira, C. A., Guo, J., Guimarães, L. J. ve Tiedje, J. M., 2018, Root-associated microbiome of maize genotypes with contrasting phosphorus use efficiency, Phytobiomes, 2 (3), 129-137. Hinsinger, P., 2001, Bioavailability of soil inorganic P in the rhizosphere as affected by root-induced chemical changes: a review, Plant and Soil, 237 (2), 173-195. İrget, M. E. ve Cengiz, A., Organik Maddenin Toprak Kalitesi ve Üretime Etkileri, Çalıştay Bildiriler, 17. Jones, J. B., Wolf, B. ve Mills, H. A., 1991, Plant analysis handbook. Micro, Macro Publishing, Inc., Athens, GA. Makinde, E., Ayeni, L. ve Ojeniyi, S., 2011, Effects of organic, organomineral and NPK fertilizer treatments on the nutrient uptake of Amaranthus cruentus (L) on Two Soil Types in Lagos, Nigeria, Journal of Central European Agriculture, 12 (1), 114-123. Moll, R., Kamprath, E. ve Jackson, W., 1982, Analysis and interpretation of factors which contribute to efficiency of nitrogen utilization 1, Agronomy journal, 74 (3), 562-564. Namlı, A., Akça, M. O. ve Hanife, A., 2019, Afşin-Elbistan havzası linyit işletmesi organik materyallerinden geliştirilen organik ve organomineral gübrelerin buğday verimi ve verim bileşenleri ile bazı toprak özellikleri üzerine etkileri, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 7 (1), 10-20. Olaniyi, J. ve Ojetayo, A., 2010, The effect of organomineral and inorganic fertilizers on the growth, fruit yield and quality of pepper (Capsicum frutescence), Journal of Animal and Plant Sciences (JAPS), 8 (3), 1070-1076. Parentoni, S. N. ve Souza Júnior, C. L. d., 2008, Phosphorus acquisition and internal utilization efficiency in tropical maize genotypes, Pesquisa Agropecuária Brasileira, 43 (7), 893-901. Poblete-Grant, P., Biron, P., Bariac, T., Cartes, P., Mora, M. d. L. L. ve Rumpel, C., 2019, Synergistic and antagonistic effects of poultry manure and phosphate rock on soil P availability, ryegrass production, and P Uptake, Agronomy, 9 (4), 191. Singh, N. ve Singh, G., 2016, Response of lentil (Lens culinaris Medikus) to phosphorus-A review, Agricultural Reviews, 37 (1), 27-34. Süzer, S. ve Çulhacı, E., 2016, Effects of Different Organomineral and Inorganic Compound Fertilizers on Seed Yield and Some Yield Components of Sunflower (Helianthus Annuus L.), 19th International Sunflower Conference, Edirne, Turkey, 881-885. Süzer, S. ve Çulhacı, E., 2017, Farklı organomineral ve inorganik kompoze gübrelerin kışlık ekmeklik buğday tane verimi ve bazı verim unsurları üzerine etkileri, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 5 (2), 87-92. Tamer, N., Başalma, D., Türkmen, C. ve NAMLI, A., 2016, Organik toprak düzenleyicilerin toprak parametreleri ve ayçiçeği (Helianthus annuus L.) bitkisinin verim ve verim öğeleri üzerine etkileri, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 4 (1), 11-20. Wang, X., Wang, Z. ve Li, S., 1995, The effect of humic acids on the availability of phosphorus fertilizers in alkaline soils, Soil use and management, 11 (2), 99-102.