REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ

Ömer Faruk Yazıcı

doi:10.17155/omuspd.1125510

EN TR

THE ROLE OF PROSOCIAL AND ANTISOCIAL BEHAVIORS IN COMPETITIVE AGGRESSION AND ANGER

Öz

Uncontrolled anger and aggressive behavior can lead to devastating consequences for all stakeholders in the field of sports, and it is difficult to evaluate these behaviors. From this point of view, the aim of the research is to determine the role of prosocial and antisocial behaviors in competitive aggression and anger and to examine their relationships according to some variables. The study sample consists of 172 women (Avgage=20.64±2.52) and 281 men (Avgage =21.95±4.94), totally 453 athlete students (Avgage =21.45±4.22). "Aggression and Anger Scale in Sports" and "Prosocial and Antisocial Behavior Scale in Sports" were used in the research. Multiple linear regression and MANOVA test were used for data analysis. In the research findings, it was seen that the average of antisocial behavior and aggression and anger towards the opponent and teammate was high in males and alcohol users, while the average of antisocial behavior towards their opponent was higher in smokers. Another important result of the study is that there are negative relationships between aggression and anger and prosocial behaviors in sports, and positive relationships with antisocial behaviors. In addition, prosocial and antisocial behaviors explain 33% of the total variance in aggression and anger in sports. It can be said that the effect of antisocial behaviors is high in especially determining aggression and anger in sports.

Anahtar Kelimeler

Antisocial behavior, anger, prosocial behavior, competitive aggression

REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ

Öz

Spor alanındaki tüm paydaşlar için kontrolsüz öfke ve agresif davranışlar yıkıcı sonuçlara yol açabilir ve bu davranışları değerlendirmek zordur. Buradan hareketle araştırmanın amacı rekabetçi saldırganlık ve öfkede prososyal ve antisosyal davranışların rolünü belirlemek ve bazı değişkenlere göre ilişkilerini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 172 kadın (Ortyaş=20,64±2,52), 281 erkek (Ortyaş=21,95±4,94) olmak üzere toplam 453 sporcu-öğrenci (Ortyaş=21,45±4,22) oluşturmaktadır. Araştırmada “Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği” ve “Sporda Prososyal ve Antisosyal Davranış Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizi için çoklu doğrusal regresyon ve MANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında erkeklerde ve alkol kullananlarda rakibe ve takım arkadaşına karşı antisosyal davranış, saldırganlık ve öfke ortalamalarının yüksek olduğu, sigara kullananlarda ise rakibe karşı antisosyal davranış ortalamalarının yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın diğer önemli bir sonucu ise sporda saldırganlık ve öfke ile prososyal davranışlar arasında negatif, antisosyal davranışlar ile pozitif ilişkiler olduğudur. Ayrıca, prososyal ve antisosyal davranışlar, sporda saldırganlık ve öfkede toplam varyansın %33’ünü açıklamaktadır. Özellikle antisosyal davranışların etkisinin sporda saldırganlık ve öfkeyi belirlemede yüksek olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Antisosyal davranış, öfke, prososyal davranış, rekabetçi saldırganlık

Kaynakça

Abrams, M. & Hale, B. (2005). Anger: How to Moderate Hot Buttons. S. Murphy (ed.). in: The sport psych handbook (s. 93-112). Champaign, IL: Human Kinetics.
Aksoy, R., Bakış, M. & Ünveren, M. (2018). Spor sosyolojisi. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Alemdağ, C. (2019). Saldırganlıkta prososyal ve antisosyal davranışların rolü. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(3), 107-116.
Alemdağ, S. (2018). Genç futbolcuların prososyal ve antı̇sosyal davranışlarının incelenmesı̇. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9(2), 102–109.
Al-yaaribi, A., Kavussanu, M., & Ring, C. (2018). The effects of prosocial and antisocial behaviors on emotion, attention, and performance during a competitive basketball task. Journal of Sport and Exercise Psychology, 40(6), 1-9.
Aronson, E., Wilson, T.D. & Akert, R.M. (1999). Social psychology. New York: Longman.
Avcı, A. (2010). Eğitimde şiddet olgusu lise öğrencilerinde şiddet, saldırganlık ve ahlaki tutum ilişkisi küçükçekmece ilçesi örneği. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Bandura, A. (1999). Moral disengagement in the perpetration of inhumanities. Personality and Social Psychology Review, 3(3), 193-209.
Benowitz, N.L, Hukkanen, J. & Jacob, P. (2009). Nicotine chemistry, metabolism, kinetics and biomarkers. Handb Exp Pharmacol, 192, 29-60.
Berrebi, M.E. (2018). Competitive aggressiveness, anger, and the experience of provocation in collegiate athletes. Unpublished Ph.D. thesis. West Virginia University, USA.

Can, S. (2016). Can emotionally intelligent volleyball players be more prone to sportspersonship. Journal of education and training studies, 4(7), 54-60.
Christoforidis, C., Kalivas, V., Matsouka, O., Bebetsos, E. & Kambas, A. (2010). Does gender affect anger and aggression in handball players?. The Cyprus Journal of Sciences. 8. 3-11.
Coulomb-Cabagno, G. & Rascle, O. (2006). Team sports players’ observed aggresion as a function of gender competitive level and sport type. Journal of Applied Social Psychology, 36(8), 1980-2000.
Çelepkolu, T., Atlı, A., Palancı, Y., Yilmaz, A., Demir, S., İbiloğlu, A.O. & Ekin, S. (2014). Sigara kullanıcılarda nikotin bağımlılık düzeyinin yaş ve cinsiyetle ilişkisi: Diyarbakır örneklemi. Dicle Tıp Dergisi, 41(4), 712-716.
Dávid, B., Csukonyi, C., Ocsenás, D., & Kardos, S. (2021). Evolutıon of the components of sportsmanshıp and aggressıon ın terms of water polo player posıtıons. Stadium-Hungarian Journal of Sport Sciences, 4(2).
Deffenbacher, J.L. (2011). Cognitive-behavioral conceptualization and treatment of anger. Cognitive and Behavioral Practice, 18, 212-221.
Dillman, P., & Salant, D.A. (1994). How to conduct your own survey. New York: Wiley.
Eraslan, A. (2022). Stratejik insan kaynakları yönetiminde wellness programları. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 22-33.
Erim, V., & Küçük, H. (2015). Farklı kategorideki kadın milli boksörlerin psikolojik dayanıklılıklarının karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(1), 147-154.
Erkuş, A. (2009). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Eron, L.D., & Huesmann, L.R. (1984). The relation of prosocial behavior to the development of aggression and psychopathology. Aggressive Behavior, 10(3), 201-211.
Ersoy, A., Tazegül, Ü. & Sancaklı, H. (2012). Güreşçilerin saldırganlık düzeylerinin sosyodemografik açıdan incelenmesi (Ankara örneği). Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9(1), 385-397.
Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2008). How to design and evaluate research in education (7th ed.). New York: McGraw-Hill Higher Education.
Göğebakan, R., Sanioğlu, A., Şahin, İ. H., Budak, M., & Baştaş, K. (2021). Amatör futbolcularda prososyal ve antisosyal davranışların kaygı düzeyine etkisi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 48-54.
Görgülü, R., Adiloğulları, G. E., Tosun, Ö. M., & Adiloğulları, İ. (2018). Prososyal ve antisosyal davraniş ile sporcu kimliğinin bazi değişkenlere göre incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9(3), 147-161.
Görgüt, İ. & Tuncel, S. (2017). Spor karakter ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Spormetre, 15(3). 149-156.
Gürbüz, B., Kural, S. & Özbek, O. (2019). Sporda saldırganlık ve öfke ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 206-217.
Hanin, Y.L. (Ed.) (2000). Emotions in Sport. USA: Champaign, IL: Human Kinetics.
Jang, C.Y. (2013). Development and validation of the sport character scale. Unpublished Ph.D. thesis, The University of Utah Department of Exercise and Sport Sciences, USA.
Kafalı, S., Hünkar, İ., Keçeci, O. & Demiray, E. (2017). Bireysel spor ve takım sporu yapan sporcuların saldırganlık düzeylerinin araştırılması. journal of International Social Research, 10(50), 386-390.
Kassinove, H. & Tafrate, R.C. (2002). Anger Management: The complete practitioner's guidebook for the treatment of anger. Atascadero, CA: Impact.
Kavussanu, M. (2008). Moral behaviour in sport: a critical review of the literature. International Review of Sport and Exercise Psychology, 1(2), 124–138.
Kavussanu, M., & Boardley, I. D. (2009). The prosocial and antisocial behavior in sport scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 31(1), 97–117.
Kavussanu, M., & Stanger, N. (2017). Moral behavior in sport. Current Opinion in Psychology, 16, 185–192.
Kuzu, A. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anadolu Üniversitesi Yayını.
Maxwell, J.P & Moores, E. (2007). The development of a short scale measuring aggressiveness and anger in competitive athletes. Psychology of Sport and Exercise, 8(2), 79-193.
Maxwell, J.P., Visek, A.J. & Moores, E. (2009). The perceived legitimacy of aggression in male Hong Kong Chinese athletes: Effects of type of sport and level of competition. Psychology of Sport and Exercise, 10, 289-296.
Micai, M., Kavussanu, M., & Ring C. (2015). Executive function ıs associated with antisocial behavior and aggression in athletes. Journal of Sport and Exercise Psychology, 37, 469-476.
Miller, B.W., Roberts, G.C. & Ommundsen, Y. (2005). Effect of perceived motivational climate on moral functioning, team moral atmosphere perceptions, and the legitimacy of intentionally injurious acts among competitive youth football players. Psychology of Sport and Exercise, 6(4), 461-477.
Nas, K. Birol, S. & Temel, V. (2016). Futsalcıların öfke tarzlarının bazı değişkenler açısından belirlenmesi. İnönü Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 10-22.
Resmi Gazete. (2011). Sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesine dair kanun, TBMM.
Safraoui, S.R. (2014). Physical, emotional, and competitive aggression tendencies in contact and non-contact collegiate athletes. Unpublished Master thesis, Bachelor of Science University of South Florida Tampa, FL.
Sezen Balçıkanlı, G. & Yıldıran, İ. (2018). Elit salon hokeyi oyuncularında empatik beceri ile prososyal davranışlar arasındaki ilişki. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 1–8.
Sezen-Balçıkanlı, G. (2013). The Turkish adaptation of the prosocial and antisocial behavior in sport scale (PABSS). International Journal of Humanities and Social Science, 3(18), 271-276.
Shields, D.L., LaVoi, N.M., Bredemeier, B.L. & Power, F.C. (2007). Predictors of poor sportspersonship in youth sports: personal attitudes and social influences. Journal of Sport and Exercise Psychology, 29(6), 747-762.
Stephens, D.E. (2001). Predictors of aggressive tendencies on girls’ basketball: An examination of beginning and advanced participants in a summer skills camp. Research Quarterly for Exercise and Sport, 72 (3), 257-266.
Şahin, H.M. (2003). Sporda Şiddet ve Saldırganlık. Ankara: Nobel Yayınevi.
Şenel, E. & Yıldız, M. (2016). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin bedensel/kinestetik zeka ve sportmenlik eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi. (SSTB), 19, 54-61.
Tabachnick, B.G & Fidell, L.S. (2013). Using Multivariate Statistics. 6th ed. Allyn and Bacon, Boston.
Yarayan, Y. E., Yıldız, A. B., Gülşen, D. B. A., & İlhan, L. (2020). Futbolculuk seviyesi prososyal ve antisosyal davranışların bir belirleyicisi midir?. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(4), 125-133.
Yıldıran, İ. (2005). Fair Play eğitiminde beden eğitiminin rolü. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 3-16.
Yorulmaz, M. (2019). Bireysel ve takım sporcularının dindarlık ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
Yurttaş, H. (2016). Spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ömer Faruk Yazıcı ^*
0000-0003-0598-3862
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2022

Kabul Tarihi

27 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 13 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17155/omuspd.1125510

IZ

https://izlik.org/JA77WH42FK

APA

Yazıcı, Ö. F. (2022). REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 13(2), 117-132. https://doi.org/10.17155/omuspd.1125510

AMA

1.Yazıcı ÖF. REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. SPD. 2022;13(2):117-132. doi:10.17155/omuspd.1125510

Chicago

Yazıcı, Ömer Faruk. 2022. “REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 13 (2): 117-32. https://doi.org/10.17155/omuspd.1125510.

EndNote

Yazıcı ÖF (01 Ağustos 2022) REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 13 2 117–132.

IEEE

[1]Ö. F. Yazıcı, “REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”, SPD, c. 13, sy 2, ss. 117–132, Ağu. 2022, doi: 10.17155/omuspd.1125510.

ISNAD

Yazıcı, Ömer Faruk. “REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 13/2 (01 Ağustos 2022): 117-132. https://doi.org/10.17155/omuspd.1125510.

JAMA

1.Yazıcı ÖF. REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. SPD. 2022;13:117–132.

MLA

Yazıcı, Ömer Faruk. “REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, c. 13, sy 2, Ağustos 2022, ss. 117-32, doi:10.17155/omuspd.1125510.

Vancouver

1.Ömer Faruk Yazıcı. REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. SPD. 01 Ağustos 2022;13(2):117-32. doi:10.17155/omuspd.1125510

Cited By

DEFANSİF VE OFANSİF SPORCULARIN SPORDA SALDIRGANLIK VE ÖFKE EĞİLİMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.17155/omuspd.1192394

Sporcuların Yaralanma Kaygılarının Saldırganlık ve Öfke Düzeylerinin İncelenmesi

Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1323938

ANTRENÖRLERİN MESLEK ETİĞİ DAVRANIŞLARININ SPORCULARIN PROSOSYAL DAVRANIŞLAR, ANTİSOSYAL DAVRANIŞLAR VE AHLAKİ KARAR ALMA TUTUMLARI İLE İLİŞKİSİ

Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.33689/spormetre.1493230

Sporcuları müsabaka esnasında olumsuz davranışlar sergilemeye yönlendiren etkenlerin sınıflama yargılarına dayalı ölçeklenmesi

Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.51177/kayusosder.1746151

THE ROLE OF PROSOCIAL AND ANTISOCIAL BEHAVIORS IN COMPETITIVE AGGRESSION AND ANGER

Öz

Anahtar Kelimeler

REKABETÇİ SALDIRGANLIK VE ÖFKEDE PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

DEFANSİF VE OFANSİF SPORCULARIN SPORDA SALDIRGANLIK VE ÖFKE EĞİLİMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Sporcuların Yaralanma Kaygılarının Saldırganlık ve Öfke Düzeylerinin İncelenmesi

ANTRENÖRLERİN MESLEK ETİĞİ DAVRANIŞLARININ SPORCULARIN PROSOSYAL DAVRANIŞLAR, ANTİSOSYAL DAVRANIŞLAR VE AHLAKİ KARAR ALMA TUTUMLARI İLE İLİŞKİSİ

Sporcuları müsabaka esnasında olumsuz davranışlar sergilemeye yönlendiren etkenlerin sınıflama yargılarına dayalı ölçeklenmesi