Ergenlerde Akran Zorbalığını Yordayan Bazı Faktörlerin Zorba ve Mağdur Bireyler Açısından Değerlendirilmesi
Öz
Ergenlik dönemine
ilişkin sorunlar tarihsel süreç içerisinde her ne kadar farklılık göstersede
tüm toplumlarda günümüze kadar var olmaya devam etmiştir. Çünkü ergenler bu
dönemde kimlik oluşumunu yaşamakta, geleceği planlamakta ve son derece zor bir
süreçten geçmektedir. Dost edinme ve arkadaşlık kurmanın önem kazanması,
popülerlik, kendini gerçekleştirme, hedefler belirleme ve en önemlisi çok hızlı
biyo-psiko-sosyal değişimler geçirmesi bu bireyleri farklı problemler sarmalına
sürükleyebilmektedir. Dolayısıyla gençlerin bu problemler karşısında gösterdiği
tepkiler bazen aşırıya varmakta ve şiddet davranışlarında artışlar
görülebilmektedir. Saldırganlığın bir türü olan zorbalığın, bireylerin kendi
hedeflerine ulaşmak, otorite kurmak ve karşı tarafı yıldırmak gibi amaçlarla
kullanıldığı bilinmektedir. Saldırganlık olaylarının son yıllarda hem dünyada
hem ülkemizde yaygınlaşması bu konuya eğilimi beraberinde getirmiştir. Bu
çalışmada akran zorbalığı olgusu irdelenmiş ve zorbalığı etkileyen yaş, cinsiyet, fiziksel özellikler, kişilik
özellikleri ve ebeveyn tutumları gibi bazı faktörlerin zorbalık davranışı ile
ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca makalede akran zorbalığının ergenler üzerindeki
etkilerine yer verilmiş ve ulaşılan bilgiler dikkate alınarak birey, aile ve
okul yönetimini kapsayan önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgün, S. (2005). Akran zorbalığının anne-baba tutumları ve anne-baba ergen ilişkisi açısından değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Albayrak, S. (2012). Okulda uygulanan zorbalığı önleme programının zorbalığın azaltılmasında etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Alikaşifoğlu, M. ve Ercan, O. (2007). Çocukluk çağında kabadayılık/zorbalık davranışları: Hekimler açısından anlamı. Türk Ped. Araş, 42 (Özel Sayı), 19-25.
- Anderson, G. (2007). The impact of bullying in school on the adolescent’s sense of self. Magister Social Diligentia Play Therapy. Master Thesis, University of Pretoria, Pretoria.
- Ayan, S. (2007). Aile içinde şiddete uğrayan çocukların saldırganlık eğilimleri. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 8, 206-214.
- Baldry, C. A. (2003). Bullying in schools and exposure to domestic violence. Child Abuse & Neglect, 27, 713-732.
- Başaran, A. G. (2014). Rize İli lise öğrencilerinde akran zorbalığı ve zorbalığı önleme eğitimi etkisinin değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
- Cüceloğlu, D. (2015). İnsan ve davranışı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Craig, W., Peters, R., ve Konarski, R. (1998). Bullying and victimization among Canadian school children. Applied Research Branch Strategic Policy, Human Resources Development. Canada. 20.12.2017 tarihinde http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.-489.6922&rep=rep1&type=pdf, adresinden erişilmiştir.
- Çapulcuoğlu, U. ve Gündüz, B. (2013). Öğrenci tükenmişliğini yordamada stresle başaçıkma, sınav kaygısı, akademik yetkinlik ve anne-baba tutumları. Eğitim Bilimleri Araştırma Dergisi. 3(1), 201-218.