13-18 Yaş Grubu Ergenlerdeki Ego Durumları ile Anne Babalarının Bilgi Düzeyleri ve Anne Baba Tutumlarının İlişkisi
Öz
Bu çalışmada, 13-18
yaş grubu ergenlerin ego durumlarının, anne babalarının anne babalık bilgi
düzeyleri ve çocuk yetiştirmeye ilişkin tutumları ile ilişkisini ortaya koymak
amaçlanmıştır. Bununla beraber bu ilişki durumunu katılımcıların yaş, cinsiyet,
eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik düzey gibi çeşitli demografik değişkenleri
bakımından incelemek de amaçlanmıştır. Çalışmasının evrenini, Düzce ili ile
Akçakoca, Cumayeri ve Çilimli ilçelerinde bulunan ortaöğretim düzeyinde öğrenim
gören 13-18 yaş grubu ergenler ve bu ergenlerin aileleri oluşturmaktadır.
Örneklem ise 130 anne baba ve 130, 13-18 yaş grubu ergen olmak üzere 260
kişiden oluşmaktadır. Örnekleme yöntemi kümeleme oransız random örneklemedir ve
ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmaya katılan 13-18 yaş grubu 130 ergene
kendilerinde algıladıkları özelliklerin işaretlenmesi istenerek, Transaksiyonel
Analiz Kuramı bağlamında Ego Durumları Ölçeği (EDÖ) uygulanmıştır. Bu kişilerin
ebeveynlerinden oluşan 130 kişiye de veri toplama araçları olarak geçerlik ve
güvenirliğe sahip olan Anne Babalık Bilgi Testi (ABBT) ve Aile Hayatı Çocuk
Yetiştirme Tutum Ölçeği (PARI, Parental Attitude Research) uygulanmıştır.
Ayrıca araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Demografik Bilgi Formu
verilerek doldurulması sağlanmıştır. Tüm verilerin anlamlılık düzeyi p< 0.05
düzeyinde sınanmıştır. Araştırmadan elde
edilen sonuçlara bakıldığında, anne-babaların çocuk yetiştirmeye ilişkin
tutumlarının ve anne babalık bigi düzeylerinin 13-18 yaş grubu ergenlerin
kendilerinde algıladıkları ego durumuna göre anlamlı bir farklılaşma
göstermediği bulunmuştur. Anne-babaların, çocuk yetiştirmeye ilişkin tutumları
ve anne babalık bilgi düzeyleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki
bulunmuştur. Anne babaların çocuk yetiştirmeye ilişkin ana-babalık bilgi
düzeylerinin kendi öğrenim durumlarına, çalışıp çalışmadıklarına, sahip
oldukları çocuk sayılarına göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür.
Ayrıca Anne babalık bilgi düzeyinin, ana babaların PARI puanlarını anlamlı
derecede yordadığı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbaba, S. (1988). Ana-baba tutumlarının bazı kişilik özellikleri üzerine etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Akbağ, M. (1994). Liseli ergenlerin ana baba tutumlarını algılamaları ile uyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi SBE, İstanbul.
- Akbağ, M. (2000). Stresle başa çıkma tarzlarının üniversite öğrencilerinde olumsuz otomatik düşünceler, transaksiyonel analiz ego durumları ve bazı değişkenler açısından ı̇ncelenmesi. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Akkoyun, F. (1995). Transaksiyonel analiz. Ankara: 72 TDFO.
- Akkoyun, F. (2011). Transaksiyonel analiz. Ankara: Nobel Yayınevi.
- Aktaş, S. (2011). 9. sınıfta anne baba tutumları ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
- Alisinanoğlu, F. (1995). Üniversite öğrencilerinin ben (EGO) durumları ile ana-baba tutumlarını algılamalarını etkileyen bazı değişkenlerin incelenmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Aşılı, G. (2001). Üniversiteli öğrencilerin cinsiyet rolleri ve ego (Ben) durumları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
- Austin, V. L ve Sciarra, D. T., (2010). Child and adolescents with emotional and behavioral disorders, (Çev. Ed. M. Özekes, 2012. Çocuk ve Ergenlerde Duygusal ve Davranışsal Bozukluklar. Ankara: Nobel Akademik Yayınları.
- Aydoğmuş, K. ve diğerleri, (2001). Ana- baba okulu. H. Yavuzer (Ed.) İstanbul: Remzi Kitabevi.